Ο όρος έκζεμα αφορά παθήσεις του δέρματος που έχουν σαν αποτέλεσμα βλάβες στο δέρμα που εκδηλώνονται με κοκκίνισμα, φούσκωμα και σχηματισμό μικρών κυστιδίων που συνήθως σπάζουν.
Ατοπική δερματίτιδα, που συνήθως λέγεται βρεφικό έκζεμα εμφανίζεται συνήθως μεταξύ 2 μηνών και 2 χρονών. Η λέξη ατοπία περιλαμβάνει καταστάσεις κατά τις οποίες το παιδί παρουσιάζει αλλεργία σε κάποια ουσία του περιβάλλοντος. Τα παιδιά λοιπόν με ατοπία παρουσιάζουν συχνά άσθμα, αλλεργική ρινίτιδα ή έχουν στενούς συγγενείς που παρουσιάζουν τις πιο πάνω καταστάσεις.
Δερματίτιδα εξ επαφής είναι η δερματίτιδα που προκαλείται όταν έρθει σε επαφή με το δέρμα κάποιο φάρμακο, μέταλλο, σαπούνι κλπ.

Πώς εκδηλώνονται αυτές οι παθήσεις
Η συμπτωματολογία των πιο πάνω παθήσεων χωρίζεται σε δυο φάσεις.
1. Αφορά κυρίως βρέφη ηλικίας 2-6 μηνών. Εμφανίζουν αλλοιώσεις στο δέρμα τους που χαρακτηρίζονται από κόκκινο, στεγνό δέρμα με πολύ μικρά κυστίδια. Οι βλάβες αυτές εμφανίζονται συνήθως στα μάγουλα, μέτωπο και κεφάλι. Προκαλούν έντονο κνησμό γι` αυτό και θα δείτε τα βρέφη αυτά να προσπαθούν να τρίψουν την περιοχή με τη βλάβη πάνω στο μαξιλάρι, στο κρεβάτι ή και με τα χέρια τους. Οι βλάβες αυτές, μπορεί να επεκταθούν και στο υπόλοιπο κορμάκι του βρέφους. Παρουσιάζουν περιόδους βελτίωσης και περιόδους που οι βλάβες είναι έντονες. Συνήθως οι βλάβες αυτές υποχωρούν μέχρι την ηλικία των 5 χρόνων. Μικρό ποσοστό των ασθενών αυτών θα συνεχίσουν να παρουσιάζουν τέτοιες βλάβες μέχρι και την ενηλικίωση τους με περιόδους υφέσεων και εξάρσεων.
2. Αφορά κυρίως παιδιά ηλικίας 4-10 χρόνων. Οι βλάβες στα παιδιά αυτά εντοπίζονται κυρίως πίσω από τις αρθρώσεις. Οι συνηθέστερες αρθρώσεις που προσβάλλονται είναι του γόνατος, της αγκώνας και η πηχεοκαρπική (ενώνει το χέρι με τον καρπό του χεριού). Οι βλάβες είναι στρογγυλές, κόκκινες, ελαφρά ανυψωμένες και προκαλούν έντονη φαγούρα. Ο ξεσμός της περιοχής από το παιδί επιδεινώνει το εξάνθημα και κάνει την περιοχή πιο σκληρή.

Πρόληψη
Η ατοπική δερματίτιδα πιστεύεται ότι είναι κληρονομική αρρώστια. Aρα δεν μπορεί κανένας να προλάβει την εκδήλωσή της. Μπορεί όμως να αποφύγει τους παράγοντες που την προκαλούν ή που την επιδεινώνουν. Υπάρχουν πολλοί τέτοιοι πιθανοί παράγοντες και αναφέρονται αναλυτικά στη συνέχεια. Εσείς όμως μπορείτε να βρείτε τι ακριβώς ενοχλεί το δικό σας παιδί και να προσπαθήσετε να το αποφεύγει. Οι πιθανοί παράγοντες είναι οι ακόλουθοι: