Γερμανία – αγορές: σημειώσατε προς το παρόν Χ. Θα μπορούσε με βάση τις εξελίξεις των δύο τελευταίων ημερών το αποτέλεσμα να είναι 0-1. Και ο λόγος είναι απλός: η επίθεση των αγορών εναντίον της ευρωζώνης ήταν και παραμένει τόσο σφοδρή, που θα μπορούσε να λυγίσει ακόμα και το αυστηρό και πειθαρχημένο Βερολίνο. Ωστόσο, όπως και η ιστορία έχει διδάξει, τα κατά καιρούς σύνδρομα της Γερμανίας είναι βαθιά χαραγμένα στις δομές της χώρας και είναι εξαιρετικά δύσκολο να καμφθούν ακόμα και μπροστά στην απόλυτη κατάρρευση της Ενωμένης Ευρώπης, η οποία θα μπορούσε εύκολα πλέον να οδηγήσει σε ανέχεια.
Επομένως, αυτή η σκληρή μάχη που παρακολουθεί έντρομη η Ευρώπη μεταξύ των αγορών και της ευρωπαϊκής πολιτικής δεν είναι τίποτα άλλο από μία μάχη μεταξύ αυτών που υποστηρίζουν την χαλάρωση πλέον της πολιτικής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και του Βερολίνου, για το οποίο η ανεξαρτησία της ΕΚΤ και της Κεντρικής Τράπεζας της Γερμανίας αποτελεί θέσφατο.
Για τους μεν πρώτους η απάντηση τελικά στην κρίση χρέους δεν βρίσκεται πλέον στις οικονομικές πολιτικές αλλά ούτε και στα πρόσωπα που θα τις σχεδιάσουν και θα τις εφαρμόσουν, αλλά στην ευελιξία του ενιαίου νομίσματος που πηγάζει από την δυνατότητα της ΕΚΤ να παρεμβαίνει στην αγορά ομολόγων και να λειτουργεί πλέον ως ο θεματοφύλακας όχι μόνο της σταθερότητας των τιμών αλλά και της ρευστότητας της αγοράς. Για τους δε Γερμανούς η λύση είναι μία και μοναδική: αλλαγή των ευρωπαϊκών συνθηκών προς την κατεύθυνση της απόλυτης δημοσιονομικής πειθαρχίας συνοδευόμενη από την πρόβλεψη σοβαρών κυρώσεων για τα κακά παιδιά της ευρωζώνης.
Το παράδοξο σε όλο αυτό είναι ότι η ιδεοληψία του συνδρόμου της Βαϊμάρης (έλεγχος του πληθωρισμού με οποιαδήποτε θυσία) από την οποία διακατέχεται το Βερολίνο όχι μόνο δεν αποτελεί τη σωστή επιθετική πολιτική αλλά διαμορφώνει και μία γραμμή άμυνας που προκαλεί ακόμα μεγαλύτερο μένος στον αντίπαλο. Οι λόγοι είναι απλοί: πρώτον η αυστηρή δημοσιονομική πειθαρχία εγκλωβίζει τις οικονομίες σε ύφεση, που αποτελεί ένα από τα κόκκινα πανιά για τις αγορές και δεύτερον επιτρέπει στις Κασσάνδρες να σπείρουν το κακό, που δεν είναι άλλο από μία διάσπαση της ευρωζώνης σε διάφορες μορφές της (έξοδο χώρας μέλους, διαμόρφωση δύο ταχυτήτων στην ευρωζώνη, δύο νομίσματα εντός ευρωζώνης κλπ). Πρόκειται για τα σενάρια αυτά που τροφοδοτούν το «τέρας» της αβεβαιότητας και της νευρικότητας με αποτέλεσμα οι αγορές και αυτοί που πρεσβεύουν την συμπόρευση της ΕΚΤ με την κρίση χρέους να κερδίζουν συνεχώς έδαφος σε αυτή την ιδιότυπη μάχη.EKT
Όπως σε όλες τις κρίσιμες και σκληρές μάχες της Ευρωπαϊκής ηπείρου, δύο είναι οι παίχτες κλειδιά που θα κρίνουν τελικά το αποτέλεσμα. Ο ένας έχει μιλήσει πλέον καθαρά. Οι ΗΠΑ δια στόματος του υπουργού Οικονομικών Τίμοθι Γκάιτνερ πήραν θέση σαφή και ξεκάθαρη: «Υπάρχουν πολλοί τρόποι με τους οποίους μία κεντρική τράπεζα μπορεί να διαδραματίσει αποτελεσματικά στηρικτικό ρόλο στην αντιμετώπιση της κρίσης, χωρίς να παραβιαστούν οι εμφανείς περιορισμοί της ανεξαρτησίας». Για όποιον δεν κατάλαβε το μήνυμα είναι απλό: ακολουθήστε το δρόμο της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ, δηλαδή τυπώστε χρήμα.
Ο δεύτερος παίχτης ακόμα περιμένει να κάτσει ο κουρνιαχτός. Το συνηθίζει άλλωστε στην ιστορία του. Το Παρίσι ξεκίνησε ως προστάτης των αδυνάτων, για να γυρίσει στη συνέχεια σε προστάτης του γαλλογερμανικού άξονα. Πόσο ισχυρός μπορεί όμως να είναι ο άξονας αυτός όταν η επίθεση που δέχεται κινδυνεύει πλέον να πλήξει την πολυπόθητη πιστοληπτική αξιολόγηση της γαλλικής οικονομίας των ΑΑΑ; Στο ερώτημα αυτό η απάντηση είναι εύκολη: δεν θα αντέξει την πίεση και τότε θα πάρει θέση και σίγουρα δεν θα είναι υπέρ του Βερολίνου. Αν πέσει η γραμμή Μαζινό, που σήμερα είναι τα ΑΑΑ θα ενεργοποιήσει σίγουρα τις πολιτικές και οικονομικές δυνάμεις της Γαλλίας, οι οποίες δεν θα καθίσουν να περιμένουν τη σειρά τους μετά την Ελλάδα, Ιρλανδία, Πορτογαλία, Ισπανία και Ιταλία.
Ως προ το οχυρό που προσπαθούν να κατακτήσουν οι δύο αντίπαλοι, δηλαδή την ΕΚΤ ο νέος πρόεδρος της Μάριο Ντράγκι μπορεί να επέμεινε ότι το αμφιλεγόμενο πρόγραμμα αγοράς κρατικών ομολόγων της τράπεζας είναι ένα προσωρινό μέτρο, αλλά δεν δίστασε με το που ανέλαβε τη θέση να προχωρήσει σε μείωση του επιτοκίου αδιαφορώντας για τον πληθωρισμό, αλλά και να στηρίξει στις αγορές ομολόγων τα ιταλικά και ισπανικά χρεόγραφα.
Επομένως, όπως όλα δείχνουν η μάχη παραμένει αμφίρροπη και σίγουρα εξαιρετικά σφοδρή. Όπως όμως όλες οι μάχες, ο νικητής θα κριθεί από το μέγεθος και τη σοβαρότητα των παράπλευρων απωλειών. Η παρατεταμένη ύφεση και η συνεπακόλουθη ανέχεια έχει αποδειχτεί και κατά το παρελθόν ανατρέπουν όλα τα κατεστημένα και βέβαια αποδυναμώνουν όλα τα σύνδρομα απαιτώντας λύσεις ευελιξίας που θα επαναφέρουν την ανάπτυξη και την ευημερία.
