Όσο πιο πολλή ώρα εκτιθέμεθα στον ήλιο, ειδικά το καλοκαίρι, τόσο πιο πολλές πιθανότητες υπάρχουν να εκδηλώσουμε κάποιο μελάνωμα. Οι δερματολόγοι είναι σαφείς: Προφυλαχτείτε από τον ήλιο!

Το μελάνωμα είναι ο πιο επιθετικός καρκίνος του δέρματος.

Υπολογίζεται ότι κάθε ώρα περίπου 6 άνθρωποι πεθαίνουν από μελάνωμα.

Μπορεί να θεραπευτεί αν διαγνωστεί και αντιμετωπιστεί έγκαιρα από τον ειδικό (δερματολόγο).

Τύποι μελανώματος 

Υπάρχουν δύο (2) τύποι καρκίνου του δέρματος:

  • το Μελάνωμα
  • και ο Μη Μελανωματικός καρκίνος, ο οποίος περιλαμβάνει α) τις ακτινικές υπερκερατώσεις που εμφανίζονται τοπικά στην επιφάνεια του δέρματος, β) το Βασικοκυτταρικό καρκίνωμα που προσβάλλει 1 στους 5 ενηλίκους ηλικίας >50 ετών και γ) το ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα που εμφανίζεται σαν σκληρές υπερκερατωσικές πλάκες και έχει αυξημένη πιθανότητα μετάστασης.

Το μελάνωμα είναι η πιο επιθετική μορφή καρκίνου του δέρματος και αποτελεί την κύρια αιτία θανάτου από καρκίνο του δέρματος διεθνώς.

  • Οφείλουμε να μάθουμε την όψη που έχουν οι σπίλοι (ελιές) στο σώμα μας, ώστε να είμαστε σε θέση να  αντιληφθούμε οποιαδήποτε αλλαγή σε μέγεθος, σχήμα, χρώμα.
  • Εξετάζουμε κατά διαστήματα το σώμα μας για οποιαδήποτε καινούρια ελιά ή άλλο ογκίδιο-μόρφωμα του δέρματος, γιατί το μελάνωμα δεν έχει πάντα καφέ ή μαύρο χρώμα. Πολύ σπάνια μπορεί να είναι κόκκινο ή να είναι και στο χρώμα του δέρματος (αμελανωτικό μελάνωμα).
  • Οφείλουμε να καθιερώσουμε το προληπτικό check-up των σπίλων (ελιών) στο σώμα μας, δύο φορές τον χρόνο από τον δερματολόγο μας.
  • Πρέπει να προφυλαχτούμε από τον ήλιο. Η προφύλαξη δεν περιλαμβάνει μόνο τη σωστή χρήση αντηλιακού την οποία θα μας εξηγήσει ο δερματολόγος, αλλά και αποφυγή έκθεσης μεταξύ 11 π.μ. έως 16:00 μ.μ. Επίσης, είναι απαραίτητο να μειώσουμε τον χρόνο έκθεσης στον ήλιο όσο μπορούμε, να φοράμε καπέλο και προστατευτικά ρούχα, ώστε να αποφύγουμε οπωσδήποτε τα ηλιακά εγκαύματα. Το μαυρισμένο δέρμα δεν σημαίνει υγιές δέρμα. 
  • Ειδικά οι γυναίκες πρέπει να γνωρίζουν ότι ορμονικές αλλαγές μπορεί να προκαλέσουν μορφολογικές αλλοιώσεις στους σπίλους (ελιές). Αυτό ισχύει και για την εγκυμοσύνη. Ως εκ τούτου, κατά την εγκυμοσύνη η τακτική επίσκεψη στον δερματολόγο είναι απαραίτητη.

Τι πρέπει να μας ανησυχήσει 

Αν υπάρχει κάποια αλλαγή σε οποιονδήποτε σπίλο (ελιά) που έχουμε για πολλά χρόνια ή έχει εμφανιστεί πρόσφατα, πρέπει να επισκεφτούμε άμεσα τον δερματολόγο.

  • Αλλαγή σε μέγεθος: ιδίως αιφνίδια ή συνεχής αύξηση.
  • Αλλαγή σε χρώμα: ιδίως ύπαρξη πολλαπλών χρωμάτων, καφέ, καφέ σκούρο, μαύρο αλλά και η ανάμειξη με κόκκινο, γκρι ή εμφάνιση λευκωπών περιοχών σε μία ελιά, η επέκταση του χρώματος πέρα από τα αρχικά όρια μίας ελιάς.
  • Αλλαγή σε σχήμα: ιδίως αν γίνει ανώμαλο και μία συμμετρική ελιά γίνει ασύμμετρη.
  • Αλλαγή στην επιφάνεια: αν μία επίπεδη ελιά «φουσκώσει» σε κάποια περιοχή της. Επίσης αν εμφανιστεί απολέπιση, πληγή, αιμορραγία, «κρούστα» πάνω από την ελιά.
  • Αλλαγή στο δέρμα γύρω από την ελιά: ιδίως ερυθρότητα, πρήξιμο.
  • Αλλαγή στη σύσταση: αν σκληρύνει ή γίνει πιο μαλακή στην ψηλάφηση.
  • Αν ένας σπίλος παρουσιάσει κνησμό ή πόνο.

Ποιοι έχουν αυξημένο κίνδυνο να εμφανίσουν κακόηθες μελάνωμα

  • Όσοι έχουν κάποιο άλλο άτομο στην οικογένειά τους που εμφάνισε μελάνωμα.
  • Έχουν ήδη εμφανίσει μελάνωμα στο παρελθόν.
  • Όσοι έχουν «περίεργους» σπίλους, δηλαδή μεγαλύτερους από 1cm, με ανώμαλο σχήμα και πολλά χρώματα.
  • Όσοι έχουν γεννηθεί με μία μεγάλη ελιά (συγγενής σπίλος). Αντίθετα απ’ ό,τι πιστεύει πολύς κόσμος, αυτές οι ελιές (οι μεγάλοι συγγενείς σπίλοι) έχουν πιο μεγάλες πιθανότητες να γίνουν μελάνωμα, από τους υπόλοιπες. Συνιστάται η προληπτική αφαίρεσή τους αν αυτό είναι δυνατόν.
  • Όσοι έχουν πάθει σοβαρά ηλιακά εγκαύματα (με φουσκάλες) στην παιδική ηλικία.
  • Όσοι εργάζονται σε εσωτερικούς χώρους και εκτίθενται συνεχώς χωρίς προφύλαξη στον ήλιο (σπορ, διακοπές).
  • Όσοι εκτίθενται σημαντικά στον ήλιο για μεγάλα χρονικά διαστήματα, ιδίως σε περιοχές με μεγάλη ηλιοφάνεια.

Απαραίτητη η αυτοεξέταση

Είναι πολύ σημαντική η προσεκτική αυτοεξέταση σε συνδυασμό με τακτικές επισκέψεις στον δερματολόγο για έλεγχο των σπίλων ώστε να εξασφαλίζεται η έγκαιρη πρόληψη του μελανώματος, το οποίο είναι ιάσιμο με τη χειρουργική αφαίρεση, εφόσον αυτή γίνει στα πολύ αρχικά στάδια ανάπτυξής του.

«Το μελάνωμα αποτελεί την πιο σοβαρή μορφή καρκίνου του δέρματος, ενώ συνδέεται με σημαντική θνησιμότητα στην προχωρημένη του μορφή. Κάθε χρόνο διαγιγνώσκονται περίπου 200.000 περιστατικά μελανώματος παγκοσμίως, ενώ, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας περίπου 55.000 περιστατικά καταλήγουν ετησίως. Το μελάνωμα μπορεί να θεραπευτεί όταν διαγνωστεί έγκαιρα, είναι όμως δύσκολα αντιμετωπίσιμο στην προχωρημένη και επιθετική του μορφή. Οι γενετικές μεταλλάξεις συχνά παίζουν σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη και εξέλιξη του μελανώματος. Περίπου το 50% των περιστατικών χαρακτηρίζονται από τη μετάλλαξη BRAF, ενώ οι μεταλλάξεις V600E και V600K αποτελούν περίπου το 95% του συνόλου των μεταλλάξεων BRAF. Tα τελευταία 4 χρόνια έχει σημειωθεί σημαντικότατη πρόοδος στη θεραπεία της μεταστατικής νόσου, καθώς 7 νέα φάρμακα έχουν εγκριθεί από το FDA των ΗΠΑ. Αφορούν στοχευμένες θεραπείες κατά των μεταλλάξεων του BRAF και εξελιγμένα μονοκλωνικά αντισώματα που εντάσσονται στην ανοσοθεραπεία. Με αυτά τα νέα φάρμακα έχουμε πετύχει ανταποκρίσεις στο 40-70% των ασθενών, ενώ 70% περίπου ζουν 2 χρόνια και 25%-35% 3 χρόνια, με μεταστατική νόσο. Αυτοί, δε, που επιβιώνουν για 3 χρόνια συνήθως δεν υποτροπιάζουν την επόμενη 10ετία! Συμπερασματικά, έχει συντελεστεί μια επανάσταση στη φαρμακευτική θεραπεία του μεταστατικού μελανώματος, ώστε να υπάρχει ελπίδα ότι σύντομα θα αντιμετωπίζεται σαν χρόνια νόσος», σημειώνει ο πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρίας Μελέτης Μελανώματος και καθηγητής Ογκολογίας ΤΕΙ Αθήνας, Δημήτρης Μπαφαλούκος.


Πηγές:

Επαγγελματική Ένωση Ελλήνων Δερματολόγων 

Ελληνική Εταιρία Μελέτη Μελανώματος 

Όμιλος Εθελοντών κατά του Καρκίνου – ΑΓΚΑΛΙΑΖΩ

 

Σχετικά θέματα:

Οδηγίες για σωστή αντηλιακή προστασία 

 

Ρεπορτάζ: Τζένη Χαραλαμπίδου 

Μοιράσου το άρθρο: