ΕΝΑΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ, ΕΝΑ ΒΙΒΛΙΟ
Επιμέλεια: Μαρία Σφυρόερα

Το ενδιαφέρον μου για την Τσετσενία ξεκίνησε όταν ήμουν στο κολλέγιο. Έζησα για ένα εξάμηνο στη διάρκεια του τρίτου έτους των σπουδών μου στην Αγία Πετρούπολη, όπου έμενα πολύ κοντά σε μια ρώσικη Στρατιωτική Ακαδημία. Δόκιμοι δεκαέξι και δεκαεπτά χρόνων, με στολές στο χρώμα του ουρανού, έκαναν κάθε απόγευμα παρέλαση στη γειτονιά. Μερικά τετράγωνα πιο μακριά, έξω από ένα σταθμό του μετρό, μαζεύονταν την ώρα αιχμής άνδρες λίγο μεγαλύτεροι από τους δόκιμους για να ζητιανέψουν. Φορούσαν κι αυτοί στρατιωτικές στολές, μόνο που οι δικές τους δεν ήταν τόσο καθαρές ή τόσο καλοσιδερωμένες. Αρκετοί είχαν χάσει τα πόδια τους στον πόλεμο της Τσετσενίας – έναν πόλεμο στον οποίο ίσως μια μέρα κληθούν να πολεμήσουν και οι δόκιμοι. Καθώς οι νέοι παρέλαυναν από μπροστά τους, κοίταζαν τους βετεράνους σαν να κοιτούσαν το δικό τους αβέβαιο μέλλον. Οι βετεράνοι τους ανταπέδιδαν το βλέμμα με οίκτο.

Τι ήταν αυτό, πέρα από τα λίγα χρόνια στην ηλικία και μερικά μέτρα τσιμέντου, που χώριζε αυτές τις δυο ομάδες των νέων ανδρών; Ήταν η Τσετσενία· ένας τόπος στον οποίο ταξίδεψα και για τον οποίο έγραψα στο μυθιστόρημά μου Αστερισμός ζωτικών φαινομένων.

Αυτόν τον αιώνα έχουμε δει τον Καύκασο, τη Μέση Ανατολή και την Κεντρική Ασία να μαστίζονται από αδελφοκτόνους πολέμους. Όμως, παρόλα όσα ξέρουμε για τους μαχόμενους και τις ιδεολογίες τους, σπάνια μαθαίνουμε για τις ζωές των αμάχων που κατοικούν στα εδάφη αυτά, όπου ξεδιπλώνεται ένα μεγάλο μέρος της βίας. Πώς αισθάνεται άραγε ένας απλός πολίτης, όχι ιδιαίτερα θρησκευόμενος ούτε ιδιαίτερα πολιτικοποιημένος, που έχει πιαστεί ανάμεσα στα γρανάζια της Ιστορίας; Πώς μπορούμε να διακρίνουμε τι είναι ηθικά σωστό και τι λάθος όταν το διακύβευμα δεν είναι τίποτε άλλο παρά η επιβίωση; Πώς μπορείς να αλλάξεις τη ζωή σου και την πατρίδα σου όταν είσαι τόσο μακριά από τα κέντρα άσκησης της πολιτικής εξουσίας αλλά ζεις από τόσο κοντά τις συνέπειές της;

Αυτά είναι τα ερωτήματα που θέτει ο Αστερισμός ζωτικών φαινομένων. Είναι ένα μυθιστόρημα με φόντο τον πόλεμο αλλά δεν είναι ένα πολεμικό μυθιστόρημα. Μιλάει για χειρουργούς αντί για στρατιώτες. Για χαρακτήρες που κάνουν υπέρτατες προσπάθειες να διατηρήσουν τον ανθρωπισμό τους μέσα σε απάνθρωπους καιρούς.
Ένα καλό μυθιστόρημα μπορεί να παρασύρει τους αναγνώστες του σε ένα τούνελ και να τους ταξιδέψει μέσα από το κέντρο της γης για να συναντήσουν ανθρώπους που διαφορετικά δεν θα γνώριζαν ποτέ. Είμαι βαθιά ευγνώμων στους Έλληνες αναγνώστες που έκαναν μαζί μου το ταξίδι αυτό.

Anthony Marra

unnamed (2)Το μυθιστόρημα Αστερισμός ζωτικών φαινομένων κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Ίκαρος (σελ.: 488, τιμή: 16,90 €, ψηφιακή έκδοση 10,99 €), σε μετάφραση του Αχιλλέα Κυριακίδη.
Σχεδιασμός / Εικονογράφηση εξωφύλλου: Χρήστος Κούρτογλου, Indyvisuals Collective

Ο Anthony Marra μεγάλωσε στην Ουάσινγκτον των ΗΠΑ, ενώ έζησε και σπούδασε στη Ρωσία. Το 2010, το διήγημά του Τσετσενία τιμήθηκε με τα βραβεία Narrative και Pushcart. Το 2012, ο Marra διακρίθηκε με το βραβείο πρωτοεμφανιζόμενου συγγραφέα Whiting Writers’ Award, βραβείο που έχουν λάβει στο παρελθόν μεταξύ άλλων, ο David Foster Wallace και ο Jeffrey Eugenides. Για τον Αστερισμό ζωτικών φαινομένων κέρδισε το βραβείο John Leonard του Εθνικού Κύκλου Κριτικών της Νέας Υόρκης (2013) ενώ το βιβλίο ήταν υποψήφιο και για το National Book Award. Τον Νοέμβριο του 2014 του απονεμήθηκε στην Αθήνα το βραβείο The Athens Prize for Literature του περιοδικού (δε)κατα.

Μοιράσου το άρθρο: