ΕΝΑ ΒΙΒΛΙΟ, ΔΥΟ ΣΠΑΝΙΑ
ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΑ
Επιμέλεια: Μαρία Σφυρόερα

Στο βιβλίο Ο Φιδέλ Κάστρο για τον Αλιέντε παρουσιάζονται για πρώτη φορά στο ελληνικό κοινό δύο σημαντικά ντοκουμέντα. Το πρώτο είναι η ιστορική ομιλία του Φιδέλ Κάστρο στις 28 Σεπτέμβρη 1973, λίγες μόνο μέρες μετά το αιμοσταγές πραξικόπημα Πινοσέτ στη Χιλή και τη δολοφονία του Σαλβαδόρ Αλιέντε. Η ομιλία εκφωνήθηκε ενώπιον ενός εκατομμυρίου διαδηλωτών στην Πλατεία της Eπανάστασης στην Αβάνα. Παρούσα ήταν επίσης η χήρα του Σαλβαδόρ Αλιέντε.

Πρόκειται για συγκλονιστική ομιλία που αποκαλύπτει την ταξική ουσία του πραξικοπήματος αλλά δίνει με τον συναρπαστικό τρόπο του Φιδέλ Κάστρο και την ουσία της πολιτικής της Λαϊκής Ενότητας υπό τον πρόεδρο Σαλβαδόρ Αλιέντε. Στην ομιλία του ο Φιδέλ Κάστρο αποκαλύπτει και σοβαρές, άγνωστες τότε και άγνωστες ακόμη και σήμερα στο ευρύτερο αναγνωστικό κοινό, πλευρές και λεπτομέρειες της φασιστικής επιθετικότητας και του ρόλου της κουβανέζικης επανάστασης στην αντιμετώπισή της. Περιγράφει λεπτό προς λεπτό την ηρωική άμυνα του προέδρου Αλιέντε και των συντρόφων του στο προεδρικό μέγαρο, με το όπλο στο χέρι. Περιγράφει επίσης λεπτομερώς τις ύπουλες επιθέσεις των πραξικοπηματιών ενάντια στους Κουβανούς διπλωμάτες και πολίτες που βρίσκονταν στη Χιλή.

Το δεύτερο ντοκουμέντο είναι ένα άρθρο που έγραψε ο Φιδέλ Κάστρο το 2008 με αφορμή τα εκατό χρόνια από τη γέννηση του Αλιέντε. Στο άρθρο αυτό, πέρα από τα ενδιαφέροντα βιογραφικά στοιχεία για τον Χιλιανό πρόεδρο, περιλαμβάνονται αποκαλυπτικά αποσπάσματα από την ιδιωτική αλληλογραφία του Κάστρο με τον Αλιέντε την περίοδο της προεδρίας του τελευταίου. Αναδύονται, έτσι, ανάγλυφα πολύ σημαντικές και άγνωστες πλευρές της εποχής.

Το βιβλίο περιλαμβάνει επίσης ένα βιογραφικό του Φιδέλ Κάστρο και έναν κατάλογο με βιβλία του ίδιου στα ελληνικά. Στο τέλος του βιβλίου υπάρχει ένα επίμετρο, όπου παρουσιάζονται οι βασικές συντεταγμένες και τα βασικά προβλήματα που αντιμετώπισε η κυβέρνηση Αλιέντε, έτσι ώστε ο αναγνώστης να καταλάβει πληρέστερα το ιστορικό πλαίσιο.

Το βιβλίο είναι χρήσιμο όχι μόνο για όσους ενδιαφέρονται για τη Λατινική Αμερική και τα κοινωνικά κινήματα. Η βαθύτερη γνώση και κατανόηση των όσων συνέβησαν στη Χιλή στις αρχές της δεκαετίας του 1970 βοηθά στην καλύτερη κατανόηση των σύγχρονων προβλημάτων της δικής μας κοινωνίας.

Άλλωστε η Χιλή ήταν και είναι μια χώρα που παρουσιάζει πολλές αναλογίες με τη δική μας από την άποψη του επιπέδου ανάπτυξης των παραγωγικών της δυνάμεων, της κοινωνικής σύνθεσης του πληθυσμού, των κοινωνικών αντιθέσεων και ανισοτήτων καθώς και των αιτιών των οικονομικών και πολιτικών κρίσεων.

Στη σημερινή περίοδο γενικής απαξίωσης πολλά μπορεί κανείς να διδαχτεί από την προσωπικότητα του Σαλβαδόρ Αλιέντε, ο οποίος σε ανύποπτο χρόνο είχε πει συνομιλώντας με τον Ουρουγουανό συγγραφέα Εδουάρδο Γκαλεάνο: “Αξίζει να πεθάνεις για όλα εκείνα τα πράγματα χωρίς τα οποία δεν αξίζει να ζεις”.

Την εξαιρετική μετάφραση της ομιλίας και του άρθρου του Φιδέλ Κάστρο από τα ισπανικά έχει κάνει η Χρυσάνθη Παρτσανάκη.

Δημήτρης Καλτσώνης
Αναπλ. Καθηγητής Θεωρίας Kράτους και Δικαίου
Πάντειο Πανεπιστήμιο


Το βιβλίο Ο Φιδέλ Κάστρο για τον Αλιέντε κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Τόπος, σε επιμέλεια, πρόλογο και επίμετρο του Δημήτρη Καλτσώνη (σελ.: 144, τιμή: 9,09 €).

Περισσότερα για τον καθηγητή Δημήτρη Καλτσώνη, το ερευνητικό και συγγραφικό έργο του μπορείτε να δείτε εδώ.

Συνέντευξη του Δημήτρη Καλτσώνη στο Πρώτο Πρόγραμμα για το βιβλίο του Τι είναι το κράτος; Τι δημοκρατία χρειαζόμαστε; μπορείτε να ακούσετε εδώ.

Δημήτρης Καλτσώνης, Αναπλ. Καθηγητής Θεωρίας Kράτους και Δικαίου στο Πάντειο Πανεπιστήμιο

Μοιράσου το άρθρο: