[blocktext align=»left»]ΕΝΑ ΒΙΒΛΙΟ, ΜΙΑ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
Επιμέλεια: Μαρία Σφυρόερα[/blocktext]

400 χρόνια μετά…

Μπορεί, άραγε, ο Ουίλλιαμ Σαίξπηρ ν’ αλλάξει μόνος του τον κόσμο; Ίσως όχι. Εμείς όμως που μεταφέρουμε το μεγαλείο των έργων του στο διηνεκές του χρόνου, οφείλουμε να το προσπαθήσουμε.

Σαίξπηρ - Δωδέκατη ΝύχταΌσο και αν η άμμος της αιώνιας κλεψύδρας έχει καλύψει το κλασικό, εμείς οφείλουμε -ως νέοι αρχαιολόγοι της λογοτεχνίας- να αποκαταστήσουμε το κύρος του, υπενθυμίζοντας πως από τον Όμηρο μέχρι τον Σαίξπηρ και από τον Σαίξπηρ μέχρι τους αυριανούς κλασικούς, υπάρχουν κάποιοι που είδαν τον σύγχρονο άνθρωπο προτού αυτός υπάρξει. Διέκριναν τις θεμελιώδεις αρχές και τις κύριες προβληματικές που χαρακτηρίζουν το ανθρώπινο είδος μέσα από το φίλτρο θεσμών -όπως η θρησκεία και η πολιτική- που στέκουν αγέρωχοι κι ακλόνητοι, και περιέγραψαν τις διαχρονικές του αδυναμίες.

400 χρόνια μετά και ο Σαίξπηρ αποφαίνεται πως δεν έχουν αλλάξει και πολλά. Παραμένουμε αδύναμοι χορευτές σ’ ένα γαϊτανάκι με κέντρο τον έρωτα, το πάθος για εξουσία και τη μανία για εκδίκηση.

Η μετάφραση

Η μετάφραση της Δωδέκατης Νύχτας προέκυψε από την ανάγκη μιας συνολικά αναζωογονημένης παρουσίασης της δημοφιλούς κωμωδίας του Σαίξπηρ, με σκοπό να έρθει το κοινό ακόμη πιο κοντά στον πιο οικουμενικό συγγραφέα και με τρόπο που η ρίμα και η ποιητική αισθητική να μην ξενίζει αλλά να φαίνεται οικεία.

Κύριος στόχος της μετάφρασης της Δωδέκατης Νύχτας ήταν ο σεβασμός στον στόχο των ηρώων του Σαίξπηρ και η κατά το δυνατόν διατήρηση της αρχικής ατμόσφαιρας. Όπλο ενός Έλληνα μεταφραστή είναι, πιστεύω, το πλούσιο λεξιλόγιο της γλώσσας μας που έχει τη δύναμη να ερμηνεύει αυτό στο οποίο αντιστοιχεί και όχι απλώς να το περιγράφει. Είναι σίγουρο, πως οι εκφραστικές αναλογίες εποχών με χάσμα τεσσάρων αιώνων θα υποστούν αλλοιώσεις, αλλά όχι τέτοιες που να είναι αδύνατον να κατανοηθεί η αρχική επινόηση του συγγραφέα. Άλλωστε, κάθε πρωτότυπο κείμενο, οποιασδήποτε λογοτεχνικής μορφής, μεταφέρει στις λέξεις του έναν αισθητικό πλούτο και κάθε διάλεκτος έχει τους δικούς της κώδικες. Είναι λοιπόν αναπόφευκτο κατά τη μεταφορά ενός έργου σε μιαν άλλη γλώσσα να υπάρξουν και απώλειες.

Το μεταφραστικό μου ταξίδι στην Ελισαβετιανή Αγγλία, είχα τη χαρά να ολοκληρωθεί με την ιδιαίτερα επιμελημένη έκδοση της Δωδέκατης Νύχτας από τις εκδόσεις Βακχικόν, που με απόλυτο σεβασμό στον συγγραφέα, προσφέρει στο έργο του την στιλπνάδα που χρειάζεται ώστε να συνεχίσει να ελκύει παλαιούς αλλά και -το κυριότερο- νέους επίδοξους αναγνώστες του κλασικού.

Κλείνοντας. . .

Οι νέοι δημιουργοί, οφείλουμε να μεταφέρουμε την παραστατική μας κληρονομιά στο παρόν για να μπορέσει αυτή να έχει το μέλλον που δικαιούται και -σαν τον μεγάλο Κουβανό δρομέα Αλμπέρτο Χουαντορένα- όσες κι αν είναι οι δυσκολίες, να καλπάζουμε με ανοιχτό διασκελισμό και πάντοτε με χάρη προς το τέρμα… όποιο κι αν είναι αυτό.

Νότης Παρασκευόπουλος

Εξώφυλλο Βιβλίου
Η Δωδέκατη Νύχτα του Σαίξπηρ κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Vakxikon.gr (σελ.: 140, τιμή: 11,66 €), σε μετάφραση και σημειώσεις του Νότη Παρασκευόπουλου.

Εξώφυλλο: Artwork του Νίκου Γαζετά

Απόσπασμα από το βιβλίο μπορείτε να διαβάσετε εδώ.

Ο Νότης Παρασκευόπουλος είναι ηθοποιός και σκηνοθέτης, απόφοιτος της Δραματικής Σχολής του Γιώργου Αρμένη. Έχει παίξει σε έργα των Βάλεντιν, Φρέιν, Μαριβώ, Σνίτσλερ, Ρόουζ, Σαίξπηρ κ.ά. Μετά το πέρας των θεατρικών του σπουδών ίδρυσε την ομάδα θεάτρου seveneleven και υπέγραψε την πρώτη του σκηνοθεσία με το έργο Ο Θάνατος του Περικλέους του Δημητρίου Κορομηλά. Ακολούθησαν τα έργα Το Παιχνίδι του Έρωτα και της Τύχης του Μαριβώ και Ο Κύκλος του Έρωτα του Άρθουρ Σνίτσλερ. Παράλληλα με τη σκηνοθεσία, έχει μεταφράσει για το θέατρο έργα των Μπιν, Μαριβώ, Σνίτσλερ, Cullen και Σαίξπηρ.

Τη φετινή θεατρική περίοδο ενσαρκώνει τον Φέστε στη Δωδέκατη Νύχτα του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ στο Θέατρο ΠΚ, υπογράφοντας παράλληλα τη μετάφραση αλλά και τη σκηνοθεσία της παράστασης, που θα διαρκέσει έως τις 13 Μαρτίου (κάθε Κυριακή στις 21.15). Το Θέατρο ΠΚ βρίσκεται στον Νέο Κόσμο (Κασομούλη 30 & Ρενέ Πυώ 2, κοντά στο μετρό).

DSC07749

Μοιράσου το άρθρο: