Κάθε πρωί, ο Αν Βι φορά ένα ζευγάρι σαγιονάρες και πηγαίνει στη δουλειά του. Σκαρφαλώνει 15ώροφες σκαλωσιές, για να φτάσει στην οροφή μιας ανεγειρόμενης πολυκατοικίας στην Πνομ Πενχ. Κινείται μέσα σε έναν λαβύρινθο από σκαλωσιές, και ακροβατεί στην άκρη τους, χωρίς ιμάντες ασφαλείας, χωρίς κράνος, για τον μισθό της ημέρας. «Η οικονομική ανάπτυξη της Καμπότζης έχει πάρει μεγάλη ώθηση τα τελευταία χρόνια εξαιτίας μιας «έκρηξης» στον τομέα των κατασκευών στα αστικά κέντρα, με ξένη χρηματοδότηση», έγραφε πριν από χρόνια η εφημερίδα Business in Asia. “Οι νέες κατασκευές, πιστεύουν οι ειδικοί, θα φέρουν περισσότερους τουρίστες και επενδυτές, και θέσεις εργασίας». Μαζί με αυτά, έφεραν και τα εργατικά δυστυχήματα.

 

Δουλειά σε ένα από τα εργοτάξια της Πνομ Πενχ. Εταιρίες πήραν άδεια για 2.305 έργα στην πρωτεύουσα το 2015ction site in Phnom Penh, Cambodia, 02 March 2016. The Cambodian Ministry of land management and building has allowed 2,305 projects to construction companies for the whole country in 2015, and an investment of approximately 3,3 billion US dollars for the constructions, meaning a 33.1 per cent increas compare to 2014, local media said.  EPA/KITH SEREY
Δουλειά σε ένα από τα εργοτάξια της Πνομ Πενχ. Εταιρίες πήραν άδεια για 2.305 έργα στην πρωτεύουσα το 2015

 

Το 2012, ο εργάτης Σαμάνγκ πέρασε εβδομάδες στο νοσοκομείο όταν σωροί από τσιμέντο έπεσαν πάνω του. Όσο ο 28χρονος ανάρρωνε στο σπίτι του με τραύματα στο κεφάλι και σπασμένο χέρι, δεν πήρε καμία βοήθεια, οποιουδήποτε είδους, από τον εργοδότη του. Τελικά, του δόθηκαν δύο επιλογές: είτε να γυρίσει στη δουλειά του, είτε να χάσει τη δουλειά του. Καθώς χρειαζόταν τα χρήματα, παρότι ακόμη πονούσε, δεν είχε άλλη επιλογή παρά να «συμμορφωθεί». Επέστρεψε, για να δει ότι τίποτα δεν είχε αλλάξει, έγραφε παλαιότερα η εφημερίδα Phnom Penh Post.

«Δεν είχαμε κανονισμούς ασφαλείας στο εργοτάξιο, και δε χρησιμοποιούσαμε ασφαλή εξοπλισμό. Οι εργαζόμενοι στα εργοτάξια αντιμετωπίζουν πολλούς κινδύνους, γι΄αυτό χρειαζόμαστε νέα νομοθεσία που θα μας προστατεύει».

 

Η «έκρηξη» στις κατασκευές

Ο Αν Βι, ισορροπώντας πάνω στις σκαλωσιές, έλεγε το 2014 στους δημοσιογράφους της εφημερίδας The Cambodia Daily: «Φοβάμαι τόσο πολύ ότι θα πέσω κάτω, αλλά πρέπει να το κάνω. Δεν έχω άλλες δεξιότητες εκτός από αυτό. Σταμάτησα τις σπουδές μου επειδή η οικογένειά μου είναι πολύ φτωχή». Και συμπλήρωνε ότι δεν έχει χρήματα για να αγοράσει μόνος του εξοπλισμό ασφαλείας με το ημερομίσθιο των 8 δολαρίων την ημέρα. «Χρειάζομαι ζώνη ασφαλείας, μπότες και κράνος για να προστατεύσω τη ζωή μου».

Γύρω του, η Πνομ Πενχ ζει μια «έκρηξη» στις κατασκευές. Σε όλη τη χώρα, οι επενδύσεις στις κατασκευές αυξήθηκαν από τα 840 εκατομμύρια δολάρια το 2010 στα 2,7 δισεκατομμύρια το 2013, σύμφωνα με την κυβέρνηση, και ξεπέρασαν τα 3,3 δισεκατομμύρια το 2015.

Η συνολική προσφορά σε συγκροτήματα κατοικιών στην Πνομ Πενχ θα αυξηθεί κατά 533,75% μέχρι το τέλος του 2018, σύμφωνα με την εταιρία ακινήτων CBRE.

Αλλά τι συμβαίνει πίσω από τον εκκωφαντικό θόρυβο της «έκρηξης ανάπτυξης»; Οι κανόνες ασφαλείας είναι χαλαροί για τους 200.000 εργαζόμενους του κλάδου, πολλοί από τους οποίους αγρότες με ελάχιστη εμπειρία, σε έναν από τους πιο επικίνδυνους τομέα της βιομηχανίας στη χώρα, γράφει η εφημερίδα Khmer Times.

 

33% ήταν η αύξηση του κεφαλαίου που επενδύθηκε στις κατασκευές το 2015 σε σχέση με το 2014 epa05190367 Cambodian workers??? work at a construction site in Phnom Penh, Cambodia, 02 March 2016. The Cambodian Ministry of land management and building has allowed 2,305 projects to construction companies for the whole country in 2015, and an investment of approximately 3,3 billion US dollars for the constructions, meaning a 33.1 per cent increas compare to 2014, local media said.  EPA/KITH SEREY
33% ήταν η αύξηση του κεφαλαίου που επενδύθηκε στις κατασκευές το 2015 σε σχέση με το 2014 – 8 δολάρια το ημερομίσθιο για εργάτη με 10 χρόνια εργασίας, σύμφωνα με τον Τύπο

 

Θάνατοι χωρίς ευθύνες

«Σύμφωνα με τον νόμο, οι εργάτες πρέπει να φορούν προστατευτικό εξοπλισμό, κράνη, μπότες και ζώνες ασφαλείας», λέει ο Λάο Σεϊχά, εκπρόσωπος του υπουργείου για τη Διαχείριση Γης και τις Κατασκευές. Αλλά, επιτόπια έρευνα των Khmer Times σε τέσσερα εργοτάξια, διαπίστωσε ότι οι εργάτες παντού φορούν σαγιονάρες. Μόνο σε ένα κάποιοι φορούσαν κράνη.

Το υπουργείο Εργασίας δεν έχει κανονισμό ασφαλείας για τους εργάτες στις κατασκευές, ή για τα κτίρια στα οποία εργάζονται. Αυτό που έχει συμβεί, είναι ότι οι κατασκευαστικές εταιρίες αφέθηκαν να επιτηρούν οι ίδιες τους εαυτούς τους, χωρίς καμία συνέπεια για το ότι θέτουν σε κίνδυνο ζωές εργατών, που χάνονται με ανησυχητικό ρυθμό, έγραφε η Cambodia Daily.

[blocktext align=»left»]Η Παγκόσμια Οργάνωση Εργασίας εκτιμούσε ότι το 2009, 1.500 εργάτες πέθαναν σε εργατικά δυστυχήματα, με τα εργοτάξια να είναι από τους πιο επικίνδυνους χώρους εργασίας στη χώρα[/blocktext]Ο ίδιος ο επικεφαλής του τμήματος Ασφάλειας του υπουργείου Εργασίας Λενγκ Τονγκ λέει ότι όποτε επιθεωρητές πηγαίνουν στα εργοτάξια, φεύγουν άπραγοι, επειδή δεν έχουν δικαιοδοσία. «Όταν πηγαίνουμε, οι εργάτες λένε απλώς ότι εργάζονται μέσω εργολάβου και ότι δε μπορούν να μας επιτρέψουν πρόσβαση στο εργοτάξιο.»

Σε δημοσίευμα της εφημερίδας Cambodia Mirror το 2010, ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Εργασίας της χώρας Αθ Θουν, τόνιζε ότι η Καμπότζη είναι μια αναπτυσσόμενη χώρα, και ότι, σε γενικές γραμμές, οι επενδυτές στην Καμπότζη δεν ενδιαφέρονται ιδιαίτερα για την υγεία των εργατών, όπως ούτε η κυβέρνηση. «Καθώς τα ζητήματα αυτά δε λαμβάνουν ιδιαίτερη προσοχή, το αποτέλεσμα είναι να συνεχίζουν να συμβαίνουν δυστυχήματα. Τα τελευταία χρόνια, αυξάνονται με πολύ γρήγορο ρυθμό τα πολύ ψηλά κτίρια που δεν έχουν συστήματα ασφαλείας στα εργοτάξια, και δεν υπάρχουν σαφείς ρυθμίσεις για το ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη όταν συμβαίνουν δυστυχήματα, σκοτώνονται εργάτες, και αν οι οικογένειές τους λαμβάνουν την αποζημίωση που πρέπει ή μένουν με ελάχιστα χρήματα.»

 

epa05190369 Cambodian workers??? balance on a scaffolding as they work at a construction site in Phnom Penh, Cambodia, 02 March 2016. The Cambodian Ministry of land management and building has allowed 2,305 projects to construction companies for the whole country in 2015, and an investment of approximately 3,3 billion US dollars for the constructions, meaning a 33.1 per cent increas compare to 2014, local media said.  EPA/KITH SEREY

 

Δουλειά -και ζωή- στο εργοτάξιο

Η Νεάμ Σόμπος είναι 24 χρόνων, και έξι μηνών έγκυος όταν γίνεται το ρεπορτάζ των Khmer Times. Δουλεύει με τον άντρα της στον δεύτερο όροφο ενός ανεγειρόμενου συγκροτήματος κατοικιών, όπου μαγειρεύουν και κοιμούνται. Την ημέρα δουλεύει με σαγιονάρες, χωρίς κράνος για 4,5 δολάρια. Τη νύχτα δεν έχουν ηλεκτρικό. Φοβάται για την ασφάλειά της την ημέρα, φοβάται και τη νύχτα.

O Ντέιβιντ Γουέλς, από το Κέντρο Αλληλεγγύης, οργάνωση για τα εργατικά δικαιώματα στις Ηνωμένες Πολιτείες, θεωρεί τον τομέα των κατασκευών «τον πιο επικίνδυνο στη χώρα», και ότι οι υπουργικές αποφάσεις ρύθμισης αναβάλλονται για έναν πολύ συγκεκριμένο λόγο. «Η αιτία είναι το χρήμα. Με κάθε υπουργική απόφαση που ανεβάζει το εργατικό κόστος», αυτό που πιστεύει η κυβέρνηση ότι θα συμβεί είναι «ότι απομακρύνει επενδυτικές ευκαιρίες».

Ακόμη και όταν συμβεί θανατηφόρο ατύχημα, το μόνο που κάνει το κράτος είναι να κλείσει προσωρινά το εργοτάξιο, το οποίο λίγο αργότερα ξανανοίγει.

Οι ίδιοι οι εκπρόσωποι του υπουργείου παραδέχονται ότι δε συγκεντρώνουν στοιχεία για τους θανάτους εργατών, παρά μόνο για τους εργάτες στην υφαντουργία. Ο παραλληλισμός, από κυβερνητικά χείλη, είναι ενδεικτικός του πώς αντιμετωπίζουν το ζήτημα οι αρχές. Τα δυστυχήματα -κατά τον επικεφαλής του τμήματος ασφάλειας του υπουργείου- αυξάνονται επειδή υπάρχουν περισσότεροι ουρανοξύστες τώρα, όπως «τα τροχαία δυστυχήματα αυξήθηκαν επειδή υπάρχουν πιο πολλές μηχανές».

Οι ουρανοξύστες πληθαίνουν. Ο ουρανός της Πνομ Πενχ αλλάζει όψη. Κάτω από αυτόν, άνθρωποι συνεχίζουν να ακροβατούν στο κενό.

 

πηγές: Business in Asia, PhnomPenh Post, Cambodia Daily, Cambodia Mirror, Khmer Times, CBRE, ILO

φωτογραφίες: ΑΠΕ/ΜΠΕ