Η 27η Οκτωβρίου καθιερώθηκε το 2005 από την UNESCO ως η Παγκόσμια Ημέρα Οπτικοακουστικής Κληρονομιάς (World Day for Audiovisual Heritage), με σκοπό την ευαισθητοποίηση του κόσμου ως προς την αξία της οπτικοακουστικής αρχειακής κληρονομιάς και τη διάσωσή της για τις μελλοντικές γενιές. Το θέμα της φετινής επετείου έχει τίτλο: «Η Ιστορία σου Κινείται» («Your Story is Moving»), επισημαίνοντας τη διαρκή μεταβολή των οπτικοακουστικών μέσων, λόγω της διαρκούς τεχνολογικής εξέλιξης, της ψηφιοποίησης και της διάχυσής τους στο ευρύ κοινό μέσω του διαδικτύου.

Το Αρχείο της ΕΡΤ γιορτάζει την Παγκόσμια Ημέρα Οπτικοακουστικής Κληρονομιάς με ένα πλούσιο αφιέρωμα για τη συμμετοχή της Ελλάδας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Μοναδικά ντοκουμέντα από τις ψηφιοποιημένες του συλλογές, παρουσιάζουν πτυχές της ιστορίας του τόπου μας, από την κήρυξη του Πολέμου το 1940, τη Γερμανική Κατοχή, την Αντίσταση και την Απελευθέρωση το 1944. Προσωπικές αφηγήσεις ανθρώπων που βίωσαν τα γεγονότα, αποτυπωμένες σε κινηματογραφικές ταινίες, ραδιοφωνικές ηχογραφήσεις και γυάλινες πλάκες, συντηρούνται, ψηφιοποιούνται και διαχέονται με σκοπό τη διατήρηση της οπτικοακουστικής μας κληρονομιάς.

Η Ελληνική Ραδιοφωνία από την Κήρυξη του Πολέμου
έως την Απελευθέρωση, 1940 – 1944. Μαρτυρίες.
 

Απόσπασμα από τη σειρά ντοκιμαντέρ «Ιστορίες Ραδιοφώνου. Το Ξεκίνημα 1925 – 1944», του 1995, σε σκηνοθεσία του Κώστα Μαζάνη, με θέμα το ξεκίνημα του Ραδιοφώνου στην Ελλάδα και την πρώτη περίοδο της λειτουργίας του (1925-1944). Πρόσωπα που στελέχωσαν το ραδιόφωνο στα πρώτα του βήματα, μιλούν για το ρόλο του Ραδιοφώνου στην περίοδο του Πολέμου, τις συνθήκες λειτουργίας του στη διάρκεια της Κατοχής αλλά και για το πώς σώθηκε ο πομπός των Λιοσίων από ολοσχερή καταστροφή κατά την αποχώρηση των Γερμανών από την Αθήνα. Μιλούν ο δημοσιογράφος Γιάννης Καιροφύλας,
ο Ευάγγελος Τσιγγιρίδης, ο πρώην τεχνικός του ΕΙΡ Βασίλης Κροντηράς, η συγγραφέας και ραδιοφωνική παραγωγός Λήδα Κροντηρά και ο Μίμης Πλέσσας, πρώτος σολίστ ελαφράς μουσικής στα πρώτα χρόνια της Ελληνικής Ραδιοφωνίας.

«Οι ποιητές μας τραγουδούν το Έπος της Αλβανίας και την Εθνική Αντίσταση», ΕΙΡ 1964
Μαρτυρία του Δ. Δημητρίου (Νικηφόρος) για την επιχείρηση του Γοργοπόταμου
 

Εκπομπή που μεταδόθηκε από το Εθνικό Πρόγραμμα του ΕΙΡ τον Οκτώβριο του 1964 και είναι αφιερωμένη στην ποίηση του Αλβανικού Έπους και της Εθνικής Αντίστασης. Η εκπομπή εντάσσεται στο επετειακό αφιέρωμα του Εθνικού Ιδρύματος Ραδιοφωνίας με την ευκαιρία των 20 χρόνων από την Απελευθέρωση της Αθήνας. Οι ηθοποιοί Μάνος Κατράκης, Θάνος Κωτσόπουλος και Ελένη Νενεδάκη απαγγέλουν ποιήματα Ελλήνων ποιητών από τα χρόνια της Κατοχής και της Αντίστασης όπως, του Άγγελου Σικελιανού, του Κωστή Παλαμά, του Νίκου Παππά, του Θανάση Φωτιάδη, του Οδυσσέα Ελύτη, της Ρίτας Μπούμη-Παπάτου Νικηφόρου Βρεττάκου, του Γιάννη Ρίτσου και του Μανώλη Αναγνωστάκη.
Κείμενα και ραδιοφωνική παραγωγή: Γιώργος Κάρτερ

 

 

Συνέντευξη του αγωνιστή της Εθνικής Αντίστασης Δημήτρη Δημητρίου το 1972 στην Τζάνετ Ντέιμαν, ανταποκρίτρια του BBC στην Ελλάδα. Ο Δ. Δημητρίου, αρχηγός τότε αντάρτικης ομάδας του ΕΛΑΣ, περιγράφει το δικό του ρόλο στην επιχείρηση της 23ης Νοεμβρίου 1942, αναφέρεται στα ονόματα των Ελλήνων αγωνιστών και των Βρετανών αξιωματικών που έλαβαν μέρος, μιλάει για την οργάνωση της επιχείρησης και για τη σημασία της. Σχολιάζει επίσης, το πώς αποτιμήθηκε η κορυφαία αυτή αντιστασιακή πράξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου στα μεταγενέστερα χρόνια. Η συνέντευξη αναμεταδόθηκε στην εκπομπή «Ο κόσμος χθες, σήμερα, αύριο» με τη Γιολάντα Τερέντσιο, από το Πρώτο Πρόγραμμα της Ελληνικής Ραδιοφωνίας στις 23 Νοεμβρίου 1990.

 

Αλβανικό μέτωπο και Κατοχή – Φωτογραφικό Αρχείο ΕΡΤ

Ένα μικρό δείγμα από τις φωτογραφικές συλλογές Πέτρου Πουλίδη και Υ.ΕΝ.Ε.Δ. (Υπηρεσία Ενημερώσεως Ενόπλων Δυνάμεων) του Αρχείου της ΕΡΤ με στιγμιότυπα από το Αλβανικό μέτωπο και την Κατοχή. Στις φωτογραφίες περιλαμβάνεται και το δελτίο κίνησης του Π. Πουλίδη που εκδόθηκε από το Γενικό Επιτελείο Στρατού και του επέτρεπε να μεταβεί στη ζώνη των πολεμικών επιχειρήσεων ως φωτορεπόρτερ.

ΧΡΟΝΙΚΟ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ 1941-1944, ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ
Ταινίες επικαίρων του 1944. Βωβά πλάνα που καταγράφουν τις πρώτες εικόνες από την Απελευθέρωση της Αθήνας, στις 12 Οκτωβρίου του 1944, μετά την αποχώρηση των γερμανικών δυνάμεων κατοχής
 

Προφορικές μαρτυρίες αγωνιστών της Εθνικής Αντίστασης που δόθηκαν στο πλαίσιο της ιστορικής σειράς ντοκιμαντέρ 18 επεισοδίων «Χρονικό της Εθνικής Αντίστασης», παραγωγής 1987, σε σενάριο των Πέτρου Ανταίου και Αντώνη Βογιάζου και σκηνοθεσία Αντώνη Βογιάζου . Οι άνθρωποι που έζησαν τα γεγονότα της περιόδου της Γερμανικής Κατοχής και της Αντίστασης αναφέρονται στα προσωπικά τους βιώματα. Τα αποσπάσματα προέρχονται από τα επεισόδια: 1ο : «Η Γερμανική Εισβολή», 4ο: Ο Μεγάλος Λιμός, 5ο: Αγώνες στις πόλεις 1942, 12ο : «Η Νεολαία στην Αντίσταση»,13ο: «Η Γυναίκα στην Αντίσταση», 16ο «Η Τέχνη στην Αντίσταση».

 

 

14/10/1944 – 18/10/1944. Ομάδα στρατιωτών της βρετανικής αποστολής ανεβαίνει συντεταγμένη στον Λυκαβηττό και την Ακρόπολη. Πλήθος κόσμου υποδέχεται τα συμμαχικά στρατεύματα πανηγυρίζοντας για την απελευθέρωση σε μεγάλη διαδήλωση γύρω από την πλατεία Συντάγματος. 18/10/1944: Επιστροφή από το Κάιρο της μέχρι τότε εξόριστης κυβέρνησης: Υποδοχή του πρωθυπουργού Γεώργιου Παπανδρέου και του Αντιστράτηγου Ρόναλντ Μ. Σκόμπι στο Κερατσίνι. Επίσημη έπαρση της ελληνικής σημαίας στον βράχο της Ακρόπολης. Δοξολογία στον Μητροπολιτικό ναό και κατάθεση στεφάνων στο μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη ενώ πλήθος κόσμου με εκδηλώσεις ενθουσιασμού στο κέντρο της πόλης μετέχει στον εορτασμό.

 

Μοιράσου το άρθρο: