Φωτό: AP

Η Λιβύη βρίσκεται σε κατάσταση συνεχόμενων συγκρούσεων, συνοδευόμενων από ένοπλες διαδηλώσεις και αντιπαλότητα μεταξύ Δυτικής και Ανατολικής Λιβύης, μεταξύ Ανωτάτου Συμβουλίου και Λιβυκού Κοινοβουλίου. Ο ειδικός στο Ισλάμ και τη Μ. Ανατολή, Ευάγγελος Βενέτης, μίλησε στο ert.gr και ανέλυσε την πολιτική και γεωπολιτική κατάσταση της χώρας και πώς αυτή συνδέεται με τις εξελίξεις στα ελληνοτουρκικά.

Είναι φανερό πως τα γεγονότα αλλάζουν συνεχώς, ειδικά μετά το Συνέδριο του Μαρόκο. Οι ΗΠΑ και η Ρωσία θέλουν να δημιουργήσουν συνθήκες ισορροπίας στη Λιβύη, ώστε να σταματήσουν οι εχθροπραξίες, αλλά και να μπορέσουν να έχουν ένα μερικό «έλεγχο της πίτας». Ωστόσο η Λιβύη, όπως συμβαίνει και σε άλλες περιοχές (Λευκορωσία, Κριμαία, Συρία) αποτελεί πεδίο αντιπαράθεσης από δύο διαφορετικές χώρες, οι οποίες επιθυμούν να αυξήσουν την επιρροή τους. Η μοναδική λύση για αλλαγή προς την ενότητα της χώρας, μετά τα 10 χρόνια Εμφυλίου Πολέμου, είναι η προσπάθεια για ανακωχή. Ο Ευάγγελος Βενέτης εξηγεί πως η συμφωνία αλλαγής των πολιτικών προσώπων, ίσως, μπορεί να φέρει ενότητα.

«Οι ΗΠΑ και η Ρωσία έχουν συμφωνήσει καταρχήν να αλλάξουν τους πρωταγωνιστές, όσο κυνικό και αν ακούγεται αυτό, αυτή φαίνεται να είναι η πραγματικότητα. Έχουν πείσει τους πρωταγωνιστές να αποσυρθούν από τις θέσεις τους και να φέρουν, μέσω του Αγκίλα Σαλέχ, μια νέα προσπάθεια δόμησης Κυβέρνησης Ενότητας. Αυτό σημαίνει ότι με την κίνησή τους προσπαθούν να θέσουν εκτός πρωταγωνιστικού ρόλου την Τουρκία, η οποία επιχειρεί μαζί την Ρωσία να αποκτήσει αεροναυτική βάση στη Λιβύη. Παράλληλα υπάρχει μια αδιόρατη, μυστική διαφωνία μεταξύ Ρωσίας και Τουρκίας, μια από τις πολλές που πάντοτε προκύπτουν στη στρατηγική τους πλέον σχέση. Αυτό φαίνεται από το γεγονός ότι τις προηγούμενες εβδομάδες η Ρωσία εξόπλισε την Αρμενία, στον Καύκασο (κρίση Καυκάσου, στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ), προκειμένου να ασκήσει πίεση στην Άγκυρα».

Η παραίτηση του Προέδρου, Φαγέλ αλ Σάρατζ, είναι η πρώτη κίνηση προς αυτή την κατεύθυνση. Ωστόσο είναι μια ριψοκίνδυνη κίνηση που δεν έχει σίγουρη την επιτυχία της. Στη Λιβύη οι δύο αντικρουόμενες πλευρές, Ανατολική-Δυτική Λιβύη, δεν είναι ομογενοποιημένες στη δομή τους, αλλά αποτελούνται από υποομάδες συμφερόντων και μάλιστα ένοπλων. Αυτές οι ομάδες δημιουργούν δονήσεις στην πολιτική ισορροπία της χώρας, καθώς ανά πάσα στιγμή μπορούν να ξεκινήσουν Εμφύλιο Πόλεμο.

Ο κ. Βενέτης διακρίνει πως η προσπάθεια παραίτησης του Προέδρου και η δημιουργία Κυβέρνησης Ενότητας είναι εύθραυστη και με μικρά ποσοστά επιτυχίας. «Είναι μια προσπάθεια αρκετά επίπλαστη. Ο Ερντογάν βλέπει ότι ο προσωπικός του σύμμαχος, ο Σάρατζ στη Τρίπολη, έχει ανακοινώσει την πρότασή του να παραιτηθεί, και αισθάνεται άβολα με αυτή την εξέλιξη. Είναι δεδομένο ότι η Τουρκία, εάν δεν της δοθεί ισότιμο μέρος με αυτό που έχει ήδη δομήσει το γεφύρωμα που έχει δημιουργήσει, θα επιδιώξει να αποσταθεροποιήσει την προσπάθεια αυτή που έχουν ξεκινήσει οι ΗΠΑ και η Ρωσία. Οι προοπτικές και τα ποσοστά επιτυχίας για επίτευξη Κυβέρνησης Ενότητας στη Λιβύη, είναι νεκρές. Όταν και οι δύο πλευρές είναι οπλισμένες και αποτελούνται από πολλές μικρές επιμέρους ομάδες ενόπλων είναι πολύ εύκολο αυτή η προσπάθεια να αποτύχει».

Η Λιβύη βρίσκεται στο κεντρικό και νότιο κομμάτι της Μεσογείου. Στην εποχή της συνεχούς διεκδίκησης για επιβολή εξουσίας στη θάλασσα αυτή, οποιαδήποτε πολιτική αλλαγή, σημαίνει αλλαγή μεταξύ των παικτών-διεκδικητών. Δεν γνωρίζουμε αν η παραίτηση του Σάρατζ θα συνοδευτεί με Κυβέρνηση Ενότητας ή αν θα παραμείνει το status quo στη πολιτική σκηνή της χώρας. Όμως, η κατάσταση οδηγεί σε μια αναδιάρθρωση των σχέσεων της χώρας με την Τουρκία. Ο ισλαμολόγος Βενέτης θεωρεί πως θα εξελιχθούν θετικότερα τα πράγματα ως προς την Ελλάδα. «Τα ελληνοτουρκικά είναι ένα κομμάτι του γεωπολιτικού παιχνιδιού της Ανατολικής Μεσογείου, δεν είναι το μεγαλύτερο κομμάτι, είναι ένα από τα κομμάτια και σίγουρα η Τουρκία κατ΄επανάληψη, όπως και άλλες χώρες (ΗΠΑ, Ρωσία), χρησιμοποιούν ως ένα μοχλό πίεσης για να επιτύχουν ανταλλάγματα σε άλλα σημεία κυρίως της Ανατολικής Μεσογείου και ευρύτερα. Η παραίτηση του Σάρατζ είναι ένα θετικό βήμα για την Ελλάδα, διότι ήταν αυτός που υπέγραψε το Τουρκο-Λιβυκό μνημόνιο».

ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Σπυριδούλα Κακλατζή

Μοιράσου το άρθρο: