epa08563713 People wait for the first Friday prayer during the official opening ceremony of Hagia Sophia as a mosque in Istanbul, Turkey, 24 July 2020. Turkish President Recep Tayyip Erdogan will attend the first Friday prayers. Turkey's highest administration court on 10 July ruled that the museum that was once a mosque built in a Cathedral would be turned into a mosque again by annulling its status as museum. EPA/TOLGA BOZOGLU

Την ώρα που  η εκκλησία της Αγίας Σοφίας ανοίγει τις πύλες της ως τζαμί για τη μεγάλη προσευχή των μουσουλμάνων και πληθαίνουν οι αντιδράσεις της διεθνούς κοινότητας για την απόφαση του προέδρου της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν , μέλη της εκκλησιαστικής και επιστημονικής κοινότητας επισημαίνουν τη σημασία της διατήρησης της Αγίας Σοφίας, ως μνημείου Παγκόσμιας Πολιτιστικής κληρονομιάς, συμβόλου ειρήνης και ομόνοιας.

Ημέρα θλίψης η σημερινή για τον ελληνισμό και την Ορθοδοξία και ο Μητροπολίτης Αλεξανδρούπολης Άνθιμος, μιλώντας στην ΕΡΤ, επισημαίνει πως «οφείλουμε να υποβάλλουμε στον Οργανισμό Ισλαμικής Συνεργασίας, τον αντίστοιχο του ΟΗΕ για τις ισλαμικές χώρες, ένα ερώτημα, κατά πόσο αποδέχονται ή προτίθενται να καταδικάσουν αυτό που κάνει η Τουρκία σήμερα» γιατί όπως τονίζει «αλλοίμονο εάν πάμε σε διαμάχη ανάμεσα στις δύο θρησκείες.» Ταυτόχρονα προσθέτει πως δεν συμφέρει τον πρόεδρο Ερντογάν να δημιουργήσει προβλήματα στο Πατριαρχείο, γιατί όπως διευκρινίζει «Το Οικουμενικό Πατριαρχείο είναι ένας παγκόσμιος θεσμός, από την ισορροπία του οποίου συγκρατούνται πολλά πράγματα σήμερα και δεν πρέπει να κλονιστεί στο ελάχιστο και το γνωρίζει καλά αυτό ο Ερντογάν»

Ο Μητροπολίτης Άνθιμος, επισημαίνει ότι «πρέπει να εισπράξει η Τουρκία ότι εάν θέλει καλές σχέσεις με μας, δεν μπορεί να προκαλεί την ψυχή μας και να βιάζει την ιστορία μας και τον πολιτισμό μας με αυτόν το ωμό τρόπο. Ο ναός της Αγίας Σοφίας, εάν θέλει ο πρόεδρος Ερντογάν να είναι συνομιλητής και του πολιτισμού αλλά κυρίως της Ορθοδόξου Ελλάδος πρέπει να επιστραφεί στο Οικουμενικό Πατριαρχείο. Να μην διστάζουμε να το λέμε αυτό. Εκεί ανήκει. Εάν θέλει να πάψει να είναι μουσείο, εκεί ανήκει στο Οικουμενικό Πατριαρχείο.»

Ο Μητροπολίτης Λαγκαδά Ιωάννης, από την πλευρά του, τονίζει πως «Δεν πρέπει να πέσουμε στην παγίδα των προκλήσεων αλλά ούτε και να ζούμε σε κλίμα αδιαφορίας» και ενημερώνει πως «Εάν δεχτούμε ότι επανέρχεται το συγκεκριμένο μνημείο στη λειτουργική χρήση, εκείνο που προβλέπουν οι διεθνείς συμβάσεις, είναι να επανέλθει στη λειτουργική του χρήση ως ναού. Γιατί αυτό το μνημείο χτίστηκε και είναι ναός της Ορθοδόξου Πίστεως και ζωής . Επομένως εάν αποφασίσει ο πρόεδρος Ερντογάν την επιστροφή του στη λειτουργική λατρεία αυτή είναι η λατρεία της Ορθοδόξου Χριστιανικής Πίστεως. Προβλέπεται από διεθνείς κανονισμούς που δεν μπορούν να μετατραπούν από το καθεστώς μιας χώρας.»

Ταυτόχρονα ο Μητροπολίτης Λαγκαδά, τονίζει ότι «αυτή τη στιγμή τελεσιουργείται ένα ανοσιούργημα από πλευράς του προέδρου Ερντογάν, διότι το θέμα της χρήσεως ενός Χριστιανικού μνημείου δεν αφορά τις διμερείς σχέσεις δύο κρατών. Είναι κάτι που αφορά μια διαπολιτισμική διαχείριση ενός ζητήματος, που προσκρούει αυτή τη στιγμή σε διεθνείς συμβάσεις, στη διεθνή κοινή γνώμη και βέβαια σε μας τους Ρωμιούς προκαλεί μια θλιβερή βιωματική κατάσταση, που δεν είναι βέβαια εκείνη που κυριαρχεί στη ζωή μας.»

Όσον αφορά στην αντίδραση της Εκκλησίας τονίζει ότι «ο τρόπος που εκφράζει την αντίδρασή της η Αγία μας Εκκλησία είναι η προσευχή και το μήνυμα της ειρήνης και της αγάπης αλλά και της αισιοδοξίας . Διότι Ο ναός της του Θεού Σοφίας, παραμένει ναός και η χρήσης είναι εκείνη η οποία αυτή τη στιγμή εργαλειοποιείται στα χέρια του γείτονος Προέδρου, ο οποίος νομίζει ότι με αυτόν τον τρόπο θα κλιμακώσει τις προκλήσεις στην ευρύτερη περιοχή. Είναι όμως λανθασμένη η επιλογή του και ευχόμαστε να το κατανοήσει πολύ σύντομα»

Αντιδράσεις από Βυζαντινολόγους και από την UNESCO

Την ανησυχία του για ενδεχόμενη αλλοίωση της εσωτερικής εικόνας του ναού εκφράζει ο Μικέλε Μπάτσι, Καθηγητής Μεσαιωνικής Τέχνης Παν/μίου Φράϊμπουργκ Ελβετίας. «Εως τώρα ανήκε στο υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού που είχε το εξειδικευμένο προσωπικό για συντηρήσεις και διατήρηση. Δεν ξέρουμε που θα δοθούν οι αρμοδιότητες.
Η μετατροπή μπορεί να γίνει πολύ επεμβατική. Στην Αγία Σοφία της Τραπεζούντας οι τοιχογραφίες του 13ου αιώνα καλύφθηκαν εντελώς.»

«Η Αγία Σοφία, είναι από πάντα όχι μόνο θρησκευτικός χώρος  αλλά και σύμβολο της Πολιτικής αυτοκρατορικής δύναμης από τα Βυζαντινά χρόνια.», επισημαίνει ο καθηγητής. «Οι σημερινοί επισκέπτες το αντιμετωπίζουν ως μεμονωμένο κτήριο. Στα Βυζαντινά χρόνια, όλοι οι περιηγητές από τη Δύση, τη Ρωσία, την Αραβία εξέφραζαν πάντα την γνώμη ότι δεν υπήρχε σύγκριση με άλλα μνημεία σε όλο τον κόσμο, όσον αφορά στην ομορφιά στη διάσταση και στην πολυτιμότητα του μνημείου. Περιγραφόταν παντού ως μυθικό, σχεδόν υπερφυσικό κτήριο. Ενσάρκωσε το αυτοκρατορικό ιδεώδες και δεν άλλαξε το όνομά της ανά τους αιώνες».

«Η Αγία Σοφία από το 1985, είναι ένα μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς και αυτό σημαίνει ότι δεν μπορεί να χάσει τον λόγο για τον οποίο εντάχτηκε. Σύμφωνα με την συνθήκη της  Unesco του 72 , αυτά που γίνονται σήμερα, αποτελούν πλήρη έλλειψη σεβασμού στις αποφάσεις της .» επισημαίνει η Αικατερίνη Παπαχριστοπούλου – Τζιτζικώστα πρόεδρος της  Εθνικής επιτροπής της Unesco. Και προσθέτει πως «Έχουμε ενημερώσει 199 εθνικές  επιτροπές από όλο τον κόσμο και ζητάμε την αντίδραση όχι μόνο για την Αγία Σοφία αλλά και για όλα τα μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς και του σεβασμού προς αυτά.»

«Η Γενική Διευθύντρια της Unesco, ζητά το ξεκαθάρισμα της υπόθεσης», ενημερώνει η κυρία Παπαχριστοπούλου και τονίζει «πρακτικά νομίζω ότι πρέπει να ξεσηκωθούν οργανώσεις της Τουρκίας που πιστεύουν στον διαπολιτισμικό διάλογο και στην αξία των μνημείων Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς».

Πηγή: ΕΡΤ

 

 

Μοιράσου το άρθρο: