ΕΝΑ ΒΙΒΛΙΟ, ΜΙΑ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
Επιμέλεια: Μαρία Σφυρόερα

Το μυθιστόρημα λαμβάνει χώρα στο δεύτερο μισό του ένατου μετά Χριστόν αιώνα, κατά τη διάρκεια δύο κρίσιμων δεκαετιών της ιστορίας της Βαρκελώνης και των κομητειών της ισπανικής Μεθορίου. Το έτος 861 η Βαρκελώνη έχει γίνει το τελευταίο σύνορο της φθίνουσας Καρολίγγειας Αυτοκρατορίας. Απομονωμένη σε μια ουδέτερη ζώνη στα νότια της ισπανικής Μεθορίου, υφίσταται αιματηρές επιθέσεις από την Ανδαλουσία και εσωτερικές εξεγέρσεις από την αριστοκρατία. Η Βαρκελώνη είναι υποτελές φέουδο του Γάλλου βασιλιά, αφότου ο Καρλομάγνος το κατέκτησε από τους Σαρακηνούς πριν από 70 χρόνια, αλλά είναι τόσο απομονωμένη και παρατημένη που φαίνεται καταδικασμένη να εξαφανιστεί. Μόλις χίλιοι πεντακόσιοι κάτοικοι αντιστέκονται πίσω από το μεγάλο ρωμαϊκό τείχος, καταμεσής ενός εδάφους εγκαταλειμμένου λόγω των πολέμων και της φτώχειας, κατάστικτου από ερείπια, άταφα οστά και σκοτεινούς θρύλους.

Κανείς δεν θέλει να πάει εκεί, αφού οι αφηγήσεις είναι ζοφερές και τρομακτικές. Για τον λόγο αυτό, όταν στον νεαρό και φιλόδοξο ιερέα Φροδοΐ προτείνεται να διοριστεί επίσκοπος της Βαρκελώνης, το ηθικό του παραλύει και αισθάνεται ότι είναι μια παγίδα στημένη από τους αντίπαλους ευγενείς φραγκικούς οίκους. Το αξίωμά του μοιάζει περισσότερο με τιμωρία παρά με διάκριση, αλλά κάτι μέσα του (εξεγερμένος και φιλόδοξος από φυσικού του) τον οδηγεί να δεχτεί την πρόκληση και να ταξιδέψει στην απομακρυσμένη Βαρκελώνη συνοδευόμενος από μια ακολουθία Φράγκων εποίκων οι οποίοι, με τους πόθους και τα μυστικά τους, αναζητούν μια ευκαιρία στα έσχατα όρια της αυτοκρατορίας για να δραπετεύσουν από τη μιζέρια.

Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού θα ανακαλύψουν ότι οι φήμες ήταν αλήθεια. Κίνδυνοι πιο φοβεροί από τον θάνατο περιμένουν τον απρόσεκτο σε αυτή την καταραμένη άκρη της γης.

Σε μια αποδυναμωμένη Βαρκελώνη, όπου ούτε δέκα μέρες δεν θα περάσουν χωρίς να καταστραφούν τα πάντα, η άφιξη των εποίκων ανοίγει παλιές πληγές, αλλά και αναβιώνει σχεδόν ξεχασμένους θρύλους. Ο Φροδοΐ θα συναντήσει την Γκόδα, μια αινιγματική γυναίκα την οποία οι κάτοικοι θεωρούν πως είναι η ψυχή της πόλης, και θα συνειδητοποιήσει ότι θα μπορούσαν μαζί να ματαιώσουν με φωτιά και τσεκούρι την καταστροφή που φαίνεται αναπόφευκτη για την πόλη. Η συμμαχία τους αναστατώνει το πεπρωμένο της ισπανικής Μεθορίου και ξεπερνώντας τα πάθη, θα αλλάξει το μέλλον της οικουμένης.

Ενώ οι έποικοι με τους ντόπιους συνυφαίνουν τις ιστορίες της ζωής τους μέσα σε μια απελπισμένη πόλη, ο νέος επίσκοπος διαχειρίζεται το μέλλον της Βαρκελώνης με οξύνοια, αλλά και οικοδομεί έναν νέο καθεδρικό ναό που θα γίνει το σύμβολο της περιοχής. Έτσι εξηγείται το γιατί, ως αμοιβή για την αφοσίωσή τους στο στέμμα, ο διάδοχος του θρόνου, Λουδοβίκος ο Τραυλός, παραβιάζοντας το Καρολίγγειο έθιμο, καθιέρωσε το κληρονομικό δικαίωμα των κομητειών της ισπανικής Μεθορίου μέσω μυστικής διάταξης. Αυτό συνέβη την ιστορική 11η Σεπτεμβρίου του έτους 878 και έτσι η πόλη, που φαινόταν καταδικασμένη, ξεκίνησε τον δρόμο προς τη δόξα στην οποία θα φτάσει αιώνες αργότερα.

Τα γερμανικά φύλα που κατέκτησαν την ηπειρωτική Ευρώπη, Γότθοι, Φράγκοι, Λομβαρδοί, μετά από πέντε αιώνες ανάμειξης με τους προγενέστερους κατοίκους, Κέλτες και Ρωμαίους, δεν είχαν αναπτύξει επαρκώς την εθνοτική συλλογική συνείδηση. Οι κάτοικοι της κομητείας παρέμεναν προσκολλημένοι στα ήθη, τα έθιμα και τα συμφέροντα της φυλής τους. Με την καθιέρωση του κληρονομικού δικαιώματος του άρχοντα φεουδάρχη, ενισχύθηκε η φιλοδοξία του για εθνοτική αυτοδιάθεση της επικράτειάς του, καθώς και η μαχητική τάση των υπηκόων του ως ένα ομοιογενές σύνολο. Επιβιώνοντας, εγγυώμενοι την ισοτιμία των παραδόσεων και πολεμώντας, θα επιτύχουν έναν ιστορικό άθλο, τη συγκρότηση των απαρχών των ευρωπαϊκών εθνών-κρατών, που θα στρέψει μια αχτίδα ελπίδας προς τις κομητείες της μεθορίου, στη μελλοντική Καταλονία.

Η Βαρκελώνη και οι πρωταγωνιστές της, με επικεφαλής τον Φροδοΐ, αρχίζουν να ασκούν επιρροή αλλάζοντας το ίδιο το γαλλικό βασίλειο και την Καρολίγγειο Αυτοκρατορία, καθώς η μικρή πόλη θέλει να επιβιώσει. Η πλοκή διευρύνεται, παίρνει επικές πινελιές μεταξύ συνωμοσιών, μαχών, ερώτων, ανατροπών και αποκαλύψεων, καθώς προχωρά αναπόφευκτα προς τη φανέρωση ενός ιστορικού γεγονότος που συγκλόνισε τον κόσμο.

Η Καταραμένη Γη διατρέχει μια εποχή θρύλων και μυστικών σε έναν από τους πιο τρομερούς τόπους του πλανήτη εκείνη την εποχή, αλλά κυρίως είναι μια συνύπαρξη ισχυρών και παθιασμένων χαρακτήρων που λαχταρούν πολλά περισσότερα από την επιβίωση. Δεν ήταν ένα εύκολο ταξίδι, αλλά εκείνα τα πρόσωπα, στα τέλη του ένατου αιώνα, άλλαξαν τη μοίρα μιας πόλης, της Βαρκελώνης, που όδευε μοιραία προς εξαφάνιση.

Στην πλοκή εναλλάσσονται πλασματικοί με ιστορικούς χαρακτήρες. Επίσης, απεικονίζονται ιστορικά γεγονότα και περιστατικά όπως συνωμοσίες, προδοσίες και εξεγέρσεις. Η δράση ξεπερνά τη Βαρκελώνη, για να δείξει τα παιχνίδια εξουσίας που παίζονται στα ερείπια της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Στην πραγματικότητα, είναι η κρίση των απογόνων του Καρλομάγνου, η φιλοδοξία των ευγενών οίκων και κάποιες εξωτερικές απειλές, που θα οδηγήσουν τις κομητείες της ισπανικής Μεθορίου να ξεκινήσουν την πορεία προς τη χειραφέτηση.

ΣΤΡΑΤΟΣ ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ

Το μυθιστόρημα του Χουάν Φρανθίσκο Φερράντιθ Καταραμένη Γη κυκλοφορεί, σε μετάφραση από τα ισπανικά του Στράτου Ιωαννίδη, από τις Εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα (σελ.: 702, τιμή: €19,90).
Φωτογραφία εξωφύλλου: © Evelina Kremsdorf/Trevillon Images
Φωτογραφία συγγραφέα: © Silvia Bot

Ο ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ

Ο Χουάν Φρανθίσκο Φερράντιθ γεννήθηκε στην Κοθεντάινα της επαρχίας του Αλικάντε το 1971. Πτυχιούχος της Νομικής, ασκεί σήμερα τη δικηγορία στη Βαλένθια. Είναι διευθυντής του ραδιοφωνικού προγράμματος Μια νύχτα στο κάστρο, που ασχολείται με την ιστορία, τις παραδόσεις, τους θρύλους και τα μυστικά της Βαλένθια και μεταδίδεται από διάφορους σταθμούς του Δικτύου Δημοτικών Ραδιοφώνων της πόλης. Τα προηγούμενα μυθιστορήματά του, Οι σκοτεινές ώρες (Grijalbo, 2012) και Η φλόγα της σοφίας (Grijalbo, 2015), τον καθιέρωσαν ως έναν από τους σημαντικότερους συγγραφείς της ιστορικής μυθοπλασίας στην Ισπανία.

Ο ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΗΣ

Ο Στράτος Ιωαννίδης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1947. Αποφοίτησε από το Μαθηματικό τμήμα του Πανεπιστημίου Αθηνών και συνέχισε μεταπτυχιακές σπουδές στα πανεπιστήμια Paris VI και Paris VIII της Γαλλίας. Παρακολούθησε, στη συνέχεια, σπουδές Ισπανικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας στη Γρανάδα και το Σανταντέρ και, επιστρέφοντας στην Ελλάδα, παρακολούθησε σεμινάρια μετάφρασης και διερμηνείας. Έχει διδάξει επί σειρά ετών μετάφραση στην Ελλάδα (ΕΚΕΜΕΛ, Ιδιωτικά ΙΕΚ και Φροντιστήρια ξένων γλωσσών). Έχει μεταφράσει έργα των Bernardo Atxaga, Augusto Roa Bastos, Fernando Savater, Juan José Millás, Elsa Osorio, Maruja Torres, Terenci Moix, Albert Sánchez Piñol, Jean Claude Michéa κ.ά.) Είναι μέλος της Εταιρίας Ελλήνων Ισπανιστών και έχει εργασθεί για ελληνικά και ξενόγλωσσα περιοδικά.

Μοιράσου το άρθρο: