Με επιτυχία ολοκληρώθηκε το 4ο Διεθνές Φεστιβάλ Ιστορικού Ντοκιμαντέρ Καστελλορίζου «Πέρα από τα Σύνορα», που πραγματοποιήθηκε από τις 25 Αυγούστου ώς την 1η  Σεπτεμβρίου 2019 στο ακριτικό νησί.

Πρωτότυπα και άρτια καλλιτεχνικά ιστορικά και κοινωνικά ντοκιμαντέρ από όλο τον κόσμο, ανοικτή συζήτηση για πολιτικά θέματα της επικαιρότητας, παράλληλες πολιτιστικές δράσεις για μικρούς και μεγάλους, αλλά και μια ευκαιρία για δια ζώσης επαφή Ελλήνων και ξένων δημιουργών ήταν τα βασικά χαρακτηριστικά της φετινής διοργάνωσης, η οποία μπαίνει πλέον στον πέμπτο χρόνο της, ανανεωμένη και με αξιώσεις για ακόμα μεγαλύτερη αναγνώριση.

Ο Πρέσβης της Αυστραλίας Jon Filip τίμησε με την παρουσία του την Τελετή Έναρξης. Στην ομιλία του, έκανε ιδιαίτερη αναφορά στις στενές σχέσεις του νησιού με την Αυστραλία, καθώς εκατοντάδες χιλιάδες Καστελλοριζιοί αποτελούν ένα σημαντικό τμήμα της Ελληνικής Κοινότητας μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ο κ. Filip χαρακτήρισε την έκθεση φωτογραφίας για το αυστραλιανό εκστρατευτικό σώμα στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο ως μια απτή απόδειξη της σχέσης των δύο χωρών.

Βραβεία και διακρίσεις σε σημαντικές ταινίες

Περισσότερα από 400 ντοκιμαντέρ από Έλληνες και ξένους δημιουργούς κατατέθηκαν προς κρίση για συμμετοχή στο φετινό φεστιβάλ – αριθμός ρεκόρ για τη διοργάνωση – εκ των οποίων τα 25 προκρίθηκαν στο διαγωνιστικό τμήμα.

Μετά από πολύωρες συζητήσεις, η κριτική επιτροπή κατέληξε στη βράβευση τεσσάρων ταινιών, μια επιλογή αρκετά δύσκολη, λόγω της υψηλής ποιότητας όλων των συμμετοχών:

Καλύτερο ιστορικό ντοκιμαντέρ

1ο Βραβείο στην ταινία The Silence of Others των Almudena Carracedo και Robert Bahar (Ισπανία, ΗΠΑ, 2018, 96’).

2ο Βραβείο στην ταινία In Mansourah, you separated us της Dorothée Miriam Kellou (Γαλλία, 2018, 70’).

Καλύτερο κοινωνικοπολιτικό ντοκιμαντέρ

1ο Βραβείο στην ταινία Children Below Deck της Bettina Henkel (Αυστρία, 2018, 90’)

2ο Βραβείο στην ταινία Hamada του Eloy Domínguez Serén (Σουηδία, Νορβηγία, Γερμανία, 88’)

Επίσης, η κριτική επιτροπή αποφάσισε να απονείμει εύφημο μνεία στην ταινία Time to Leave του Orhan Tekeoglu (Τουρκία, 2019, 51’).

Το Ειδικό Βραβείο Μεσογειακής Φιλίας, με την υποστήριξη του ΕΚΟΜΕ, απονεμήθηκε στην ταινία Heart of Stone των Claire Billet και Olivier Jobard (Γαλλία, 2018, 90’), καθώς η ταινία προωθεί τη σχέση μεταξύ των λαών της περιοχής, όπως τόνισε ο πρόεδρος του ΕΚΟΜΕ Πάνος Κουάνης.

Η Κριτική Επιτροπή απαρτίσθηκε από τον κορυφαίο Αυστραλό σκηνοθέτη ντοκιμαντέρ Νικ Τόρενς (Πρόεδρος), την επικεφαλής του προγράμματος Storyville του BBC4 Μάντι Τσανγκ, τον Διευθυντή Εταιρικής Επικοινωνίας της ΕΡΤ Παναγιώτη Τσολιά, τον Καθηγητή Κινηματογράφου στο Πανεπιστήμιο του Γιορκ Ντάνκαν Πίτρι και τη Μορφωτική Ακόλουθο της  Κυπριακής Πρεσβείας στην Αθήνα δρ. Νάντια Στυλιανού.

Πλούσιες παράλληλες δραστηριότητες

Πέρα από τις προβολές των ταινιών, το φετινό φεστιβάλ πλαισιώθηκε και από πλούσιες πολιτιστικές δράσεις, ανοικτές συζητήσεις και εργαστήρια, καθώς και δραστηριότητες για τα παιδιά του ακριτικού νησιού.

Ιδιαίτερα συγκινητική στιγμή, ήταν η παρουσίαση της θεατρικής παράστασης  «Νόστος, η επιστροφή του Οδυσσέα» με τον Άρη Λεμπεσόπουλο σε σκηνοθεσία Θοδωρή Γκόνη. Η παράσταση δόθηκε στο προαύλιο χώρο της Σαντραπείας Σχολής, ενός από τα πλέον εμβληματικά εκπαιδευτικά ιδρύματα των Δωδεκανήσων, που παραμένει επί δεκαετίες σιωπηλό μετά την ερήμωση του νησιού. Αξίζει να σημειωθεί, ότι είναι η δεύτερη επαγγελματική παράσταση που ανεβαίνει στο νησί μέσα σε 110 χρόνια – μια «παράδοση» που έσπασε πέρσι με τον μονόλογο της Φωτεινής Μπαξεβάνη «Η κυρά της Ρω», που παρουσιάστηκε στο πλαίσιο του περσινού Φεστιβάλ.

Ο θεατρικός μονόλογος βασίστηκε στην εξιστόρηση των περιπετειών του Οδυσσέα μέσα από της ραψωδίες ε-ν  του ομηρικού έπους. Η αφήγηση αρχίζει την ώρα που η Αθηνά στο συμβούλιο των θεών, συνηγορεί υπέρ του γυρισμού του ταλαιπωρημένου ευνοούμενού της, Οδυσσέα, μιας και ο θυμωμένος Ποσειδώνας λείπει μακριά, στους Αιθίοπες. Μόνο που ο δρόμος μένει ακόμη γεμάτος δυσκολίες. Ο Οδυσσέας πρέπει να βουλιάξει πάλι στο σκοτάδι, στη δυστυχία και στην ταπείνωση, για να εξυψωθεί ύστερα, ώσπου να γίνει δεκτός στους Φαίακες ως άνθρωπος ανάμεσα στους ανθρώπους. Ο Οδυσσέας λέει το όνομά του και αρχίζει τη διήγηση…

Στην τελετή λήξης του Φεστιβάλ, ο καταξιωμένος λαϊκός ερμηνευτής Μπάμπης Τσέρτος και η εννιαμελής ορχήστρα του παρουσίασαν μια μοναδική μουσική συναυλία-αφιέρωμα στον θρυλικό Καστελλοριζιό ρεμπέτη Γιώργο Κάβουρα (1909-1943) καθώς και στην παραδοσιακή μουσική της περιοχής της Δωδεκανήσου.

Ένα μοναδικό γλέντι στήθηκε επί τρεισήμισι ώρες στον κατάμεστο χώρο διεξαγωγής του Φεστιβάλ, δίνοντας στους θεατές την ευκαιρία να απολαύσουν ένα οδοιπορικό σε οκτώ δεκαετίες ρεμπέτικου, παραδοσιακού και έντεχνου τραγουδιού. Τον Μπάμπη Τσέρτο, που τραγούδησε παίζοντας μπουζούκι, συνόδευσε η ερμηνεύτρια Ντένια Κουρούση, ο Κυριάκος Γκουβέντας (βιολί), ο Κώστας Ζαριδάκης (μπουζούκι), ο Κώστας Τσεκούρας (κιθάρα), ο Γιάννης Τσέρτος (πιάνο) και η Εύη Κανέλλου (κρουστά).

Στο καθιερωμένο πλέον διεθνές πάνελ του Φεστιβάλ, που φέτος είχε ως κύριο θέμα την Πολιτική Ανυπακοή, μίλησαν οι Nick Torrens, Mandy Chang, Παναγιώτης Τσολιάς, Ed Braman και Ειρήνη Σαρίογλου, ενώ εξαιρετικά ενδιαφέρον  ήταν και το Εργαστήριο Κινηματογράφου του διάσημου Αυστραλού ντοκιμαντερίστα Nick Torrens με τίτλο «Ένα τριακονταετές ταξίδι στο Χονγκ Κονγκ και την Κίνα μέσω του ντοκιμαντέρ».

Παράλληλα, το φεστιβάλ φιλοξένησε έκθεση φωτογραφίας για τους Anzacs, το Εκστρατευτικό Σώμα Στρατού της Αυστραλίας και της Νέας Ζηλανδίας, που το 1915 πήρε μέρος στη συμμαχική εκστρατεία για την κατάληψη της χερσονήσου της Καλλίπολης. Η συλλογή φωτογραφιών, με την ευγενική παραχώρηση της Πρεσβείας της Αυστραλίας στην Ελλάδα, προσφέρει μια ματιά σε στιγμές που μοιράστηκαν οι Anzacs με τους συντρόφους τους και τους ντόπιους, οι οποίοι έγιναν φίλοι τους.

Για πρώτη φορά δόθηκε στα παιδιά του Καστελλορίζου η δυνατότητα να παρακολουθήσουν τις περιπέτειες του αγαπημένου Καραγκιόζη, χάρη στον καταξιωμένο καραγκιοζοπαίχτη και εκπαιδευτικό από την Ξάνθη Απόστολο Δομτζίδη, που παρουσίασε μαζί με τη Νατάσα Μιχαηλίδου τη δουλειά του Θιάσου Σκιών «Τα παραμύθια του Καραγκιόζη», κερδίζοντας το ενδιαφέρον μικρών και μεγάλων.

Σημαντικές όμως ήταν και φέτος οι δράσεις για παιδιά, όπως: μαθήματα κολύμβησης από τον βραβευμένο εκπαιδευτή Roberto Calich, αφήγηση μύθων του Αισώπου και λαϊκών παραμυθιών από τον χαρισματικό αφηγητή Δημήτρη Αβούρη, μαθήματα για την Οδύσσεια από τη θεατρολόγο Σουσάνα Καρδούλια κ.ά.

Παράλληλα, τα παιδιά του Καστελόριζου είχαν την ευκαιρία να μάθουν πώς ακριβώς γίνεται μια έκρηξη, πώς να φτιάξουν μόνα τους σαπούνι και πώς να ανακυκλώσουν χαρτί μέσα από πρόγραμμα του Ιδρύματος Ευγενίδου. Παρατήρησαν τον έναστρο νυχτερινό ουρανό και έμαθαν να αναγνωρίζουν τα πλανητικά και αστρικά σώματα του γαλαξία μας, με τη βοήθεια των ειδικών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, ενώ σε συνεργασία με το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο έμαθαν περισσότερα για την ιστορία του νησιού, αλλά και πώς να κάνουν την εικονογράφηση ενός παραμυθιού.

Στο κλείσιμο του Φεστιβάλ, τα παιδιά του ακριτικού νησιού πήραν και μικρά συμβολικά δώρα, που για μια ακόμα χρονιά προσέφερε ο Δήμος Καβάλας.

Παρακολουθήστε το σχετικό βίντεο εδώ:

Μοιράσου το άρθρο: