Στις ευρωπαϊκές εκλογές στα 28 κράτη μέλη της Ένωσης κατέρχονται εθνικά κόμματα. Ωστόσο τα κυριότερα από αυτά ανήκουν πλέον και σε Ευρωπαϊκά Πολιτικά Κόμματα. Μετά τις ευρωεκλογές, οι περισσότεροι βουλευτές που θα εκλεγούν θα ενταχθούν σε υπερεθνικές πολιτικές ομάδες, συνδεδεμένες με τα ευρωπαϊκά κόμματα. Χωρίς τέτοιες εντάξεις και συσπειρώσεις το Ευρωκοινοβούλιο θα ήταν ένα κοινοβουλευτικό σώμα κατακερματισμένο σε περίπου 200 εθνικά πολιτικά κόμματα.

του Πολυδεύκη Παπαδόπουλου

Να σημειωθεί ότι Κανονισμός της ΕΕ ορίζει από τον Μάρτιο του 2013, για πρώτη φορά το καθεστώς των λεγόμενων ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων.

Ωστόσο, χαλαρότερες ή στενότερες συνεργασίες εθνικών κομμάτων, σε ευρωπαϊκό ή και διεθνές επίπεδο, είχαν δημιουργηθεί ήδη από τη δεκαετία του ’70. Η λειτουργία του Ευρωκοινοβουλίου και η άμεση εκλογή του από το 1979 και μετά συνέβαλε προς την κατεύθυνση των υπερεθνικών κομματικών συνεργασιών. Να υπογραμμιστεί ότι οι εν λόγω συνεργασίες ξεπερνούν το ΕΚ, δημιουργώντας συμμαχίες ή συνομοσπονδίες περισσότερων κομμάτων. Από αυτά, όσα είναι πιο συνεκτικά, και επίσης διαθέτουν εκπροσώπηση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είναι εκείνα που συγκροτούν πολιτικές ομάδες στο ΕΚ.

Στις ευρωπαϊκές εκλογές συμμετέχουν 14 κύρια πολιτικά κόμματα, που καλύπτουν ένα ευρύ πολιτικό φάσμα, από την Αριστερά έως τη Δεξιά και από τους φιλοευρωπαίους φεντεραλιστές έως τους εθνικιστές ευρωσκεπτικιστές.

Κατά σειρά μεγεθών τα εν λόγω κόμματα είναι τα εξής:  το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, το Κόμμα Ευρωπαίων Σοσιαλιστών, η Συμμαχία Φιλελευθέρων και Δημοκρατών για την Ευρώπη, οι Πράσινοι, η Συμμαχία των Συντηρητικών και Μεταρρυθμιστών, το Κόμμα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς, η Κίνηση για μία Ευρώπη των Ελευθεριών και της Δημοκρατίας, το Ευρωπαϊκό Δημοκρατικό Κόμμα, η Ευρωπαϊκή Ελεύθερη Συμμαχία, η Ευρωπαϊκή Συμμαχία για την Ελευθερία, η Συμμαχία Ευρωπαϊκών Εθνικών Κινημάτων, το Ευρωπαϊκό Χριστιανικό Πολιτικό Κίνημα, οι Ενωμένοι Ευρωπαίοι για τη Δημοκρατία, και πρόσφατα το Κίνημα για τη Δημοκρατία στην Ευρώπη 2025 , περισσότερο γνωστό με το αρκτικόλεξο DiEM25,

Με τη σειρά τους τα εν λόγω κόμματα που είχαν εκλέξει ευρωβουλευτές και διαμορφώνοντας τα περισσότερα συνεργασίες είχαν συγκροτήσει στο απερχόμενο Ευρωκοινοβούλιο τις εξής 8 πολιτικές ομάδες: την Ομάδα του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, την Ομάδα της Προοδευτικής Συμμαχίας των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών, την Ομάδα Συμμαχίας Φιλελευθέρων και Δημοκρατών για την Ευρώπη, την Ομάδα Πράσινων-Ευρωπαϊκής Ελεύθερης Συμμαχίας, την Ομάδα των Συντηρητικών και Μεταρρυθμιστών, την Ομάδα Ευρωπαϊκής Ενωτικής Αριστεράς/Αριστεράς των Πρασίνων των Βορείων Χωρών, την Ομάδα Ευρώπη της Ελευθερίας και της Άμεσης Δημοκρατίας, την Ομάδα για την Ευρώπη των Εθνών και της Ελευθερίας, ενώ υπάρχει και μια  9η τεχνική ομάδα, από μη εγγεγραμμένους βουλευτές.

Κάποια αναλυτικότερα στοιχεία για τα 4 μικρότερα ευρωπαϊκά κόμματα είναι τα εξής:

Πρώτο από τα μικρότερα είναι το Κόμμα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς. Έχοντας ιδρυθεί την 9η Μαΐου 2004 στη Ρώμη, το Κόμμα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς (EL) περιλαμβάνει 26 κόμματα-πλήρη μέλη και 7 κόμματα παρατηρητές από όλη την Ευρώπη. Όπως διακηρύσσει, συνενώνει δημοκρατικά κόμματα της εναλλακτικής και προοδευτικής Αριστεράς στην ευρωπαϊκή ήπειρο τα οποία μάχονται υπέρ της αρμονικής μετατροπής των σύγχρονων κοινωνικών σχέσεων σε μία ειρηνική και κοινωνικά δίκαιη κοινωνία, βάσει της ποικιλομορφίας των καταστάσεων, των ιστοριών και των κοινών αξιών. Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει συγκροτήσει την πολιτική ομάδα της «Ευρωπαϊκής Ενωτικής Αριστεράς/Αριστεράς των Πρασίνων των Βορείων Χωρών» και στις ευρωεκλογές κατέρχεται με επικεφαλής τον Αλέξη Τσίπρα.

Σχεδόν ίσοι από πλευράς αριθμών είναι οι ευρωπαίοι Πράσινοι. Το Ευρωπαϊκό Κόμμα των Πρασίνων συγκεντρώνει τα οικολογικά και πράσινα κόμματα στις χώρες της ΕΕ και ευρύτερα στην Ευρώπη. Ως πολιτική δύναμη διακηρύσσει τη δέσμευσή της απέναντι στην περιβαλλοντική ευθύνη, την προσωπική ελευθερία, τη συμμετοχική δημοκρατία, την πολυμορφία, την ισότητα των φύλων, την παγκόσμια βιώσιμη ανάπτυξη και την καταδίκη της βίας. Οι ευρωπαίοι πράσινοι κατέρχονται στις ευρωεκλογές με επικεφαλής την Γερμανίδα Σκα Κέλερ και τον Γάλλο Ζοζέ Μποβέ. Επίσης, το κόμμα των Πράσινων συνεργάζεται με την  Ευρωπαϊκή Ελεύθερη Συμμαχία, έχοντας συγκροτήσει στο Ευρωκοινοβούλιο κοινή πολιτική ομάδα. Η Ευρωπαϊκή Ελεύθερη Συμμαχία (EFA), όπως η ίδια αναφέρει, αγωνίζεται να πραγματοποιήσει την ιδέα της «Ευρώπης των λαών». Συγκεντρώνει 40 προοδευτικά εθνικιστικά, αυτονομιστικά κόμματα, καθώς και κόμματα που υποστηρίζουν την περιφερειακή προσέγγιση, τα οποία προέρχονται από ολόκληρη την ΕΕ και εκπροσωπούν έθνη χωρίς πατρίδα, περιφέρειες και παραδοσιακές μειονότητες. Έτσι, μέλη της είναι κόμματα από τη Χώρα των Βάσκων, τη γαλλική Βρετάνη και Οσιτανία, το Ιταλικό Τιρόλο κλπ., το Εθνικό Κόμμα της Σκωτίας, καθώς και το ελληνικό «Ουράνιο Τόξο». Το δικαίωμα αυτοπροσδιορισμού αποτελεί βασικό στοιχείο του προγράμματος και της ιδεολογίας της EFA.

Εν συνεχεία υπάρχει η MELD, που σημαίνει «Κίνηση για μία Ευρώπη των Ελευθεριών και της Δημοκρατίας» και η οποία περιλαμβάνει ευρωσκεπτικιστικά, υπερσυντηρητικά και υπερφιλεύθερα κόμματα από 11 ευρωπαϊκές χώρες. Μέλη της είναι πολιτικές δυνάμεις όπως οι «Αληθινοί Φιλανδοί», η «Λίγκα του Βορρά» και το ΛΑΟΣ.  Γενικά, τα μέλη της αντιτίθενται στην περαιτέρω ευρωπαϊκή ολοκλήρωση μέσω συνθηκών και πολιτικών που, όπως δηλώνουν, επιτείνουν το παρόν πολιτικό έλλειμμα και την κεντροποιημένη πολιτική δομή της ΕΕ.  Στο Ευρωκοινοβούλιο τα περισσότερα μέλη της MELD ανήκουν στην πολιτική ομάδα της «Ευρώπης της Ελευθερίας και της Δημοκρατίας» (EFD). Η Ευρώπη της Ελευθερίας και της Δημοκρατίας είναι η πιο εχθρική από όλες τις πολιτικές ομάδες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου προς την ευρωπαϊκή ενοποίηση.

Τέλος, υπάρχει «Η Ευρώπη της Ελευθερίας και της Άμεσης Δημοκρατίας» ως πολιτική ομάδα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, έχοντας ιδρύθηκε  μετά τις Ευρωεκλογές του 2009, αρχικά από κόμματα που συμμετείχαν στις παλαιότερες πολιτικές ομάδες Ανεξαρτησία/Δημοκρατία και Ένωση για μια Ευρώπη των Εθνών, οι οποίες υπήρχαν στο Κοινοβούλιο που προέκυψε ύστερα από τις Ευρωεκλογές του 2004. Μετά τις ευρωεκλογές του 2014 η ομάδα αποτελέστηκε από 10 κόμματα, με τα μεγαλύτερα από αυτά να είναι το Κόμμα Ανεξαρτησίας Ηνωμένου Βασιλείου με 11 έδρες και το ιταλικό Κόμμα των 5 Αστέρων με 9 έδρες.

Ακούστε σχετική εκπομπή

Συνεργασία στην έρευνα οπτικού υλικού: Μαρία Σιδηροπούλου
Επεξεργασία φωτογραφιών/γραφιστικών: Mαριάνθη Κόμνου

Μοιράσου το άρθρο: