Προκειμένου να κατανοήσει κάποιος το ευρωπαϊκό γίγνεσθαι χρειάζεται να γνωρίζει τι προβλέπεται να συμβεί μετά τις ευρωεκλογές από άποψη διαδικασιών, στο ίδιο το Ευρωκοινοβούλιο και στους υπόλοιπους θεσμούς της ΕΕ.

του Πολυδεύκη Παπαδόπουλου

Ήδη από τις 27 Μαΐου, οι νέοι ευρωβουλευτές θα αρχίσουν διαπραγματεύσεις για τη δημιουργία των πολιτικών ομάδων, για τις οποίες απαιτούνται 25 ευρωβουλευτές που να προέρχονται τουλάχιστον το ένα τέταρτο των κρατών μελών. Επίσης,  η 9η νομοθετική περίοδος του Ευρωκοινοβουλίου θα ξεκινήσει στις 2 Ιουλίου.  Στην εναρκτήρια συνεδρίαση στο Στρασβούργο, οι ευρωβουλευτές θα εκλέξουν Πρόεδρο του ΕΚ, 14 Αντιπροέδρους και πέντε Κοσμήτορες. Θα αποφασίσουν επίσης για τη σύνθεση των κοινοβουλευτικών επιτροπών.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής 2014-2019 Ζαν Κλοντ Γιουγκέρ

Επιπλέον, ένα από τα πρώτα καθήκοντα του νέου Ευρωκοινοβουλίου είναι η εκλογή Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.  Ως προς αυτό, τα κράτη μέλη ορίζουν υποψήφιους για το αξίωμα έχοντας υπόψη τα αποτελέσματα των ευρωεκλογών. Να υπενθυμιστεί ότι από τις ευρωεκλογές του 2014 έχει ξεκινήσει η διαδικασία του «κορυφαίου υποψήφιου» βάση της οποίας τα περισσότερα Ευρωπαϊκά Κόμματα ορίζουν στις Ευρωεκλογές ένα πρόσωπο ως υποψήφιο τους για την Προεδρία της Επιτροπής. Και μ΄ αυτό τον τρόπο δίνεται, έστω έμμεσα,  λόγος στους Ευρωπαίους πολίτες για την επιλογή  του προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, μια και η νέα πρακτική θέλει εν συνεχεία να προτείνεται από τις κυβερνήσεις ως πρόεδρος της Κομισιόν ο Υποψήφιος του Κόμματος που ήρθε πρώτο, όπως έγινε το 2014 με τον Γιουνκέρ, κορυφαίο Υποψήφιο του ΕΛΚ, που πρώτευσε.

Έτσι και τώρα, ένας από τους κορυφαίους υποψηφίους θα πρέπει να εκλεγεί πρόεδρος της Κομισιόν από το Ευρωκοινοβούλιο, αφού προταθεί επίσημα από τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων.

Οι Κορυφαίοι Υποψήφιοι των Ευρωπαϊκών Πολιτικών Κομμάτων για τις ευρωεκλογές 2019

Το Ευρωκοινοβούλιο με ψήφισμα του προειδοποίησε ότι θα απορρίψει κάθε υποψήφιο για την Προεδρία της Κομισιόν που δεν θα έχει οριστεί ως «κορυφαίος υποψήφιος».  Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει κι αυτή ζητήσει να επαναληφθεί και να βελτιωθεί η «διαδικασία των κορυφαίων υποψηφίων». Ωστόσο είναι γνωστό πως αρκετοί πολιτικοί ηγέτες, από τον Πρόεδρο Μακρόν, τον πρωθυπουργό της Ολλανδίας Ρούτε, έως τον Πρωθυπουργό της Ουγγαρίας Ορμπάν, αντιτίθενται στον νέο, άτυπο, θεσμό του Κορυφαίου Υποψηφίου και προτιμούν να διαλέξουν, χωρίς περιορισμούς, τον Πρόεδρο της Κομισιόν.

Ωστόσο, ότι επιλογή κι αν επικρατήσει, είναι το Ευρωκοινοβούλιο, έχει την τελική αρμοδιότητα, βάσει των Συνθηκών, να εγκρίνει το νέο Πρόεδρο της Επιτροπής με απόλυτη πλειοψηφία. Εφόσον ο υποψήφιος δεν αποσπάσει την απαιτούμενη πλειοψηφία, οι εταίροι έχουν προθεσμία ένα μήνα για να προτείνουν άλλον υποψήφιο. Να σημειωθεί, επίσης, ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αποφασίζει για το ζήτημα με ειδική πλειοψηφία και όχι ομοφωνία.

Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου 2014-2019 Ντόναλντ Τουσκ

Πάντως, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο πρόκειται να συγκλιθεί από τον Πρόεδρο Τουσκ εκτάκτως στις 28 Μαΐου, δύο μέρες μετά τις Ευρωεκλογές, για να διαλέξει Υποψήφιο για Πρόεδρο της Κομισιόν και να τον προτείνει στο Ευρωκοινοβούλιο.

Αν δεν καταλήξει τότε, υπάρχει και το Τακτικό ΕΣ που θα συνέλθει 19-20 Ιουνίου, το δε Ευρωκοινοβούλιο προβλέπεται να ασχοληθεί στη 2η Ολομέλεια του Ιουλίου.

Θεωρώντας πως το θέμα θα κλείσει τότε, μέσα στον υπόλοιπο Ιούλιο/Αύγουστο οι χώρες μέλη θα προτείνουν στον νέο Πρόεδρο τον Επίτροπό τους, ώστε να συγκροτήσει το λεγόμενο Κολλέγιο των 28 Επιτρόπων,  που δεν είναι κυβέρνηση, αν και ο καθένας αναλαμβάνει ένα ή περισσότερα χαρτοφυλάκια.

Να υπογραμμιστεί η λέξη Κολλέγιο. Κι αυτό γιατί ο όρος σημαίνει ότι παρά τη ύπαρξη Προέδρου, Αντιπροέδρων κλπ., όλα τα μέλη του Κολλεγίου των Επιτρόπων είναι ισότιμα και διαθέτουν από μια ψήφο. Επίσης, οι Επίτροποι, αν και προτείνονται από τις κυβερνήσεις των χωρών, εν συνεχεία δεν πρέπει να λειτουργούν ως εθνικοί εκπρόσωποι αλλά για το γενικό καλό της ΕΕ

Σε οποιαδήποτε περίπτωση, Σεπτέμβριο/Οκτώβριο, προβλέπονται ακροάσεις των Επιτρόπων, που θα έχει επιλέξει ο νέος Πρόεδρος, από τις αρμόδιες Επιτροπές του Ευρωκοινοβουλίου. Αυτές μπορεί να φέρουν αντιρρήσεις για την καταλληλότητα ορισμένων και να ζητήσουν αντικατάσταση.  Έχει ξανασυμβεί και συνήθως οι αντιδράσεις του Ευρωκοινοβουλίου λαμβάνονται υπόψιν από τον νέο Πρόεδρο της Κομισιόν, που προχωρά σε αλλαγές, μια και η νέα Επιτροπή πρέπει να λάβει στο τέλος την έγκριση του Ευρωκοινοβουλίου, αλλά ως σύνολο και όχι ανά επίτροπο.

ΟΙ διαδικασίες πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί μέσα στον Οκτώβριο, ώστε η καινούργια Επιτροπή και ο Προέδρος της να αναλάβουν καθήκοντα 1η Νοεμβρίου. Και μετά από μερικές μέρες, οι κυβερνήσεις, αυτή τη φορά μόνες, πρέπει να ορίσουν νέο Πρόεδρο Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, στη θέση του Ντόναλντ Τουσκ. Όμως ο χορός των αντικαταστάσεων επικεφαλής των Ευρωπαϊκών Οργάνων θα έχει κάνει μερικά σημαντικά βήματα, πιο πριν, τον Οκτώβριο, όταν θα οριστεί ο διάδοχος του Μάριο Ντραγκι στην προεδρία της ΕΚΤ.

Ακούστε τη σχετική εκπομπή

Συνεργασία στην έρευνα οπτικού υλικού: Μαρία Σιδηροπούλου
Επεξεργασία φωτογραφιών/γραφιστικών: Mαριάνθη Κόμνου

Μοιράσου το άρθρο: