Οι ευρωπαϊκές εκλογές είναι μια αφορμή  για να πληροφορηθεί κάποιος ορισμένα επιπλέον δικαιώματα που έχει ως Ευρωπαίος Πολίτης και τα οποία σχετίζονται με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τις αρμοδιότητές και τους ρόλους του.

Κατ’ αρχήν,  ένα από τα θεμελιώδη δικαιώματα του ευρωπαίου πολίτη είναι ότι ατομικά ή από κοινού με άλλους, μπορεί να ασκήσει το «δικαίωμα αναφοράς» προς την αντίστοιχη επιτροπή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για νομικό ζήτημα αρμοδιότητας της ΕΕ και το οποίο τον(τους) αφορά άμεσα. Η κατάθεση σχετικής αναφοράς μπορεί να αποτελεί ατομικό αίτημα, παράπονο ή παρατήρηση σχετικά με  την εφαρμογή της νομοθεσίας της ΕΕ ή έκκληση προς το Ευρωκοινοβούλιο για την υιοθέτηση συγκεκριμένης θέσης για ένα συγκεκριμένο ζήτημα. Τέτοιες αναφορές προσφέρουν στο ΕΚ τη δυνατότητα να εφιστά την προσοχή σε οποιαδήποτε παραβίαση των δικαιωμάτων των ευρωπαίων πολιτών από κράτη μέλη, τοπικές αρχές ή άλλα όργανα.

Ωστόσο, πρέπει να διευκρινιστεί ότι το αντικείμενο μιας τέτοιας αναφοράς δεν μπορεί να είναι επί παντός επιστητού, αλλά να έχει σχέση με θέματα ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος ή ζητήματα τα οποία να εμπίπτουν στην αρμοδιότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως: -τα δικαιώματα των ευρωπαίων πολιτών με τον τρόπο που ορίζονται στις Συνθήκες -το περιβάλλον -την προστασία των καταναλωτών -την ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων, εμπορευμάτων και υπηρεσιών και την εσωτερική αγορά –την  απασχόληση και την κοινωνική πολιτική -την αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων -άλλα προβλήματα σε σχέση με την εφαρμογή της νομοθεσίας της ΕΕ.

Οι αναφορές μπορεί να είναι γραμμένες σε οποιαδήποτε από τις 24 επίσημες γλώσσες της ΕΕ, ακόμη και χειρόγραφα,  και να απευθύνονται στην Επιτροπή Αναφορών του ΕΚ. Εάν το θέμα τους αφορά έναν τομέα δραστηριότητας της ΕΈ χαρακτηρίζεται παραδεκτή από την Επιτροπή Αναφορών, που αποφασίζει για τις περαιτέρω ενέργειες. Να σημειωθεί ότι εξαιρούνται αιτήματα για απλή ενημέρωση και γενικές παρατηρήσεις σχετικά με την πολιτική της ΕΕ.

Εν συνεχεία και ανάλογα με την περίπτωση, η Επιτροπή Αναφορών μπορεί: -να ζητήσει από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τη διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης και την παροχή πληροφοριών σχετικά με τη συμμόρφωση προς τη σχετική κοινοτική νομοθεσία, ή να έρθει σε επαφή το σύστημα εξωδιαδικαστικής επίλυσης διαφορών SOLVIT -να διαβιβάσει την αναφορά σε άλλες επιτροπές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου προς ενημέρωση ή για περαιτέρω ενέργειες -σε ορισμένες έκτακτες περιπτώσεις, να συντάξει και να υποβάλει πλήρη έκθεση για ψήφιση στην ολομέλεια του Κοινοβουλίου -να πραγματοποιήσει διερευνητική αποστολή στη χώρα ή περιφέρεια η οποία σχετίζεται με την αναφορά -να προχωρήσει σε οιαδήποτε άλλη ενέργεια η οποία κρίνεται κατάλληλη στην προσπάθεια επίλυσης του θέματος και σε οποιαδήποτε περίπτωση να χορηγήσει απάντηση στον πολίτη που υποβάλλει την αναφορά.

Ακόμη, σε σχέση με τα δικαιώματα των ευρωπαίων πολιτών, το Κοινοβούλιο είναι ο θεματοφύλακας του νεοσύστατου δικαιώματος της πρωτοβουλίας πολιτών, το οποίο επιτρέπει στους πολίτες να ζητούν νέες προτάσεις πολιτικής για ένα θέμα, υπό την προϋπόθεση ότι ένα εκατομμύριο Ευρωπαίοι έχουν υπογράψει σχετική αίτηση για το εν λόγω θέμα και καλύπτοντας ένα ελάχιστο όριο σε τουλάχιστον επτά χώρες. Π.χ. για την Ελλάδα, βάση του πληθυσμού της, το όριο αυτό είναι 15750 υπογραφές. Πρόκειται για μια νέα μορφή συμμετοχικής δημοκρατίας στην ΕΕ, το δε Κοινοβούλιο επιδιώκει να διευκολύνει τις διαδικασίες και δεσμεύεται να πραγματοποιεί ακροάσεις σχετικά με πρωτοβουλίες που έχουν συγκεντρώσει τον απαιτούμενο αριθμό υπογραφών.

Τέλος, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εμπλέκεται με έναν ακόμη θεσμό που είναι σημαντικός για τα δικαιώματα των ευρωπαίων πολιτών. Πρόκειται για τον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή, που αποτελεί ένα είδος Ευρωπαίου Συνηγόρου του Πολίτη και τον οποίο επιλέγει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Ο θεσμός του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή δημιουργήθηκε το 1995 και παίρνει σάρκα και οστά από ένα πρόσωπο που εκλέγεται από το ευρωκοινοβούλιο με 5ετή θητεία και το οποίο με την υποστήριξη ενός επιτελείου  έχει ως υποχρέωση να  ερευνά καταγγελίες για περιστατικά κακοδιοίκησης από τα θεσμικά όργανα και τους οργανισμούς της ΕΕ. Ο Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής έχει το δικαίωμα να αρχίσει και αυτοβούλως έρευνα, δίχως δηλαδή να του έχει γίνει απ’ έξω κάποια καταγγελία. Από το 2013 στη θέση του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή βρίσκεται η ιρλανδή Έμιλυ Ο Ράιλι, έχοντας ξεκινήσει τη δεύτερη θητεία της και αφού διαδέχθηκε τον Ελληνα Νικηφόρο Διαμαντούρο, που βρισκόταν σ’ αυτή τη θέση από το 2003.  Ακουστε σχετική εκπομπή

Ερευνα οπτικού υλικού: Μαρία Σιδηροπούλου

Επεξεργασία φωτογραφιών/γραφιστικών: Mαριάνθη Κόμνου

 

Μοιράσου το άρθρο: