Ντόχα, Μανιώ Μάνεση

Τεράστιοι ουρανοξύστες ο ένας δίπλα στον άλλο, στο West Bay. Έντονη οικοδομική δραστηριότητα για την κάλυψη των οικοπέδων που έχουν απομείνει ανεκμετάλλευτα. Θαρρείς, ένας αρχιτεκτονικός συναγωνισμός, με στόχο το πιο εντυπωσιακό κτίσμα, το πιο ιδιαίτερο σχήμα, που τα βράδια επεκτείνεται και στο φωτισμό, με το μπλε, το κόκκινο και το ροζ να είναι τα δημοφιλέστερα χρώματα.

 Το μοντέρνο κέντρο της Ντόχα, όπου στεγάζονται υπουργεία, ξενοδοχεία, γραφεία επιχειρήσεων, μια περιοχή ‘’σήμα κατατεθέν’’ της πόλης, αναπτύχθηκε τα τελευταία δέκα – δεκαπέντε χρόνια και αναδεικνύει τη σύγχρονη μηχανική εποχή. Συνδυάστηκε με την περίοδο της μεγάλης χωροταξικής μεταρρύθμισης, οπότε το πυκνόκτιστο παλαιό κέντρο έδωσε τη θέση του σε μεγάλα μητροπολιτικά πάρκα. Ήταν η περίοδος οπότε ξεκίνησε και η εντατική ανοικοδόμηση περιοχών άχτιστων μέχρι τότε ή στα περίχωρα. Οι τιμές των ακινήτων εκτοξεύτηκαν και παραμένουν υψηλές, παρά τη μεγάλη προσφορά. Στο Κατάρ άλλωστε η επένδυση στο χώρο του real estate, έχει μακροπρόθεσμο ορίζοντα. Γι’ αυτό και αρκετά είναι κενά, περιμένοντας την κατάλληλη εποχή να αξιοποιηθούν, όπως το Μουντιάλ 2022, οι προετοιμασίες για το οποίο συνεχίζονται με ταχύτατους ρυθμούς.

 Το μικρό αλλά ιδιαίτερα πλούσιο αραβικό κράτος, δυόμιση σχεδόν χρόνια μετά τη διακοπή των διπλωματικών και εμπορικών σχέσεων που επέβαλαν στο Κατάρ, η Σαουδική Αραβία, το Μπαχρέιν, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Αίγυπτος, κατηγορώντας το για υποστήριξη της τρομοκρατίας, προχωράει χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα. Το Κατάρ, από την πρώτη στιγμή αρνήθηκε τις κατηγορίες, τονίζοντας ότι ο αποκλεισμός του στηρίχτηκε σε ψευδείς και κατασκευασμένες ειδήσεις και ότι στόχος αυτής της κίνησης, ήταν η υπονόμευση της κυριαρχίας του. Κάποιοι λένε ότι στόχος ήταν ο μεταρρυθμιστικός άνεμος που είχε φυσήξει… Το Κατάρ μιλάει από την πρώτη στιγμή για ανθρωπιστικό κυρίως αποκλεισμό, ο οποίος κατέρριψε τις διεθνείς συμβάσεις και συμφωνίες αναφορικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα του λαού του και των πολιτών του Συμβουλίου Συνεργασίας των Χωρών του Κόλπου. Γιατί δεν είναι μόνο τα προβλήματα που θα προέκυπταν στην καθημερινότητα των κατοίκων, καθώς για τις εισαγωγές βασικών ειδών και τροφίμων το εμιράτο εξαρτιόταν από τα χερσαία σύνορα με τη Σαουδική Αραβία και τα λιμάνια των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Θεωρούν ότι αυτά κατάφεραν να τα αντιμετωπίσουν με άμεσες ενέργειες της κυβέρνησης και τη συμβολή του ιδιωτικού τομέα. Σύμφωνα με την Ντόχα, προέκυψαν και παραβιάσεις κατά των δικαιωμάτων των οικογενειών, παραβιάσεις κατά των δικαιωμάτων στην ελεύθερη μετακίνηση, την εκπαίδευση, την υγεία, την εργασία, την επανένωση των οικογενειών, της κατοχής ακινήτων. Η διπλωματική εκστρατεία ενημέρωσης της διεθνούς κοινότητας και η ενίσχυση της συνεργασίας με σειρά χωρών, βοήθησαν στη μείωση των συνεπειών της κρίσης.

Η επιτυχημένη διοργάνωση του Παγκόσμιου Πρωταθλήματος Στίβου στις αρχές Σεπτεμβρίου 2019, η χωρίς καθυστερήσεις συνέχιση των προετοιμασιών για το Μουντιάλ 2022, καθώς αντικαταστάθηκε η χώρα εισαγωγής πρώτων υλών, αποτελούν για την Ντόχα την καλύτερη απόδειξη ότι μπορεί να ανταπεξέλθει στις δυσκολίες. Συγχρόνως, η διοργάνωση του Doha Forum για 19η συνεχή χρονιά.

Με σύνθημα «Διπλωματία, Διάλογος, Διαφορετικότητα» και θέμα «Επαναπροσδιορισμός της Διακυβέρνησης σε έναν πολυπολικό κόσμο», το Doha Forum 2019, συγκέντρωσε 300 ομιλητές, από 100 χώρες, μεταξύ των οποίων, ηγέτες κρατών, υπουργοί, υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής, εμπειρογνώμονες και περισσότερες από 4000 συμμετοχές. Ανοίγοντας τις εργασίες του ο Εμίρης του  Κατάρ, Σεΐχης Ταμίμ Μπιν Χαμάντ αλ Θανί, τόνισε τη σημασία οικοδόμησης διαλόγου μεταξύ των εθνών, σφυρηλάτησης της συναίνεσης και δημιουργίας λύσεων για τα συλλογικά παγκόσμια ζητήματα, ειδικά καθώς ο κόσμος κινείται προς την πολυπολικότητα. Οι συμμετέχοντες στα πενήντα πάνελς, που πραγματοποιήθηκαν το διήμερο των εργασιών αντάλλαξαν απόψεις για τις σύγχρονες προκλήσεις στον πολιτικό και οικονομικό χώρο, σε διεθνές επίπεδο. Ιδιαίτερο το ενδιαφέρον του ακροατηρίου για τα θέματα διεθνούς ασφάλειας και ενέργειας. Το Εμιράτο είναι άλλωστε ο μεγαλύτερος εξαγωγέας υγροποιημένου φυσικού αερίου στον κόσμο, με τα ελληνόκτητα πλοία να έχουν μεγάλο μερίδιο στη μεταφορά του. Έντονη η παρουσία της τουρκικής κυβέρνησης με τους υπουργούς Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου, Αμυνας Χουλουσί Ακάρ και τον εκπρόσωπο του Ταγίπ Ερντογάν, Ιμπραήμ Καλίν, να επιχειρηματολογούν υπέρ της ακολουθούμενης από την Άγκυρα πολιτικής, ειδικά στη Συρία. Και φυσικά στο περιθώριο των εργασιών του 19ου Φόρουμ της Ντόχα, σειρά συναντήσεων και διαβουλεύσεων σε πολιτικό και επιχειρηματικό επίπεδο.

Την ελληνική κυβέρνηση εκπροσώπησε ο υφυπουργός Εξωτερικών αρμόδιος για την οικονομική διπλωματία, Κωνσταντίνος Φραγκογιάννης. Η ανάδειξη των δυνατοτήτων που προσφέρει η Ελλάδα για επενδύσεις ήταν στο επίκεντρο των επαφών του Κ. Φραγκογιάννη με τον πρωθυπουργό του Κατάρ, τους υπουργούς Εμπορίου και Μεταφορών, τον αναπληρωτή υπουργό Εξωτερικών, εκπροσώπους από τον σύνδεσμο επιχειρηματιών του Κατάρ και τον επικεφαλής του Qatar Investment Authority, του βασικού χρηματοδοτικού εργαλείου της χώρας που διαχειρίζεται κεφάλαια ύψους άνω των 300 δισ. Ευρώ, καθώς και με μεμονωμένους επιχειρηματίες που έχουν επενδυτικό ενδιαφέρον για την Ελλάδα. Στόχος των επαφών αυτών, η ενίσχυση της σχέσης με την επιχειρηματική κοινότητα του Κατάρ που θέλει να επενδύσει στη χώρα μας και η περαιτέρω προσέγγιση με την πολιτική ηγεσία του εμιράτου. Κάνοντας την αποτίμηση των συναντήσεων αυτών, ο Κ. Φραγκογιάννης, τόνισε ότι υπάρχει θετική διάθεση να επενδύσουν στην Ελλάδα, σημειώνοντας ότι ενδιαφέρον εκφράζεται για τους τομείς του τουρισμού, της ναυτιλίας, του real estate και της ενέργειας. Ο υφυπουργός Εξωτερικών για την Οικονομική Διπλωματία συναντήθηκε και με μέλη της ελληνικής κοινότητας στο Κατάρ.

Η Ελληνική Κοινότητα του Κατάρ

Περίπου 3.500 Έλληνες, οι περισσότεροι χωρίς τις οικογένειές τους, ζουν και εργάζονται στο Κατάρ. Τον τελευταίο χρόνο ιδρύθηκε η μη κερδοσκοπική εταιρεία «Ελληνική Κοινότητα της Ντόχα, Δεσμός» με σκοπό, όπως μας είπε ο πρόεδρός της, Σεραφείμ Κοτρώτσος, «να συμβάλλει αφενός στις εμπορικές και επαγγελματικές συνεργασίες των Ελλήνων με το Κατάρ, αφετέρου να συνεισφέρει στο τμήμα της γλώσσας, του πολιτισμού και της εκπαίδευσης. Έχουμε τμήματα ελληνικής γλώσσας, ένα άτυπο ελληνικό σχολείο στο οποίο φοιτούν περισσότερα από εκατό παιδιά και δουλεύει ουσιαστικά σαν φροντιστήριο, για συμπληρωματικά μαθήματα ελληνικής γλώσσας και ιστορίας. Έχει φτιαχτεί από τους γονείς, το σύλλογο γονέων και κάποιους εκπαιδευτικούς που βοήθησαν. Τα μαθήματα γίνονται απογεύματα και τα weekends που για μας εδώ, είναι Παρασκευή – Σάββατο και όχι Σαββατοκύριακο. Τα παιδιά συνήθως φοιτούν σε διεθνή σχολεία, ορισμένα από τα οποία έχουν τμήματα μητρικής γλώσσας».

Σύμφωνα με τον Σ. Κοτρώτσο, «το τμήμα ελληνικής γλώσσας έχει τρεις εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, αποσπασμένες στην Ντόχα από το ελληνικό υπουργείο Παιδείας. Δυστυχώς δεν υπάρχει αποσπασμένος εκπαιδευτικός στη δευτεροβάθμια βαθμίδα. Το κενό καλύπτεται από δασκάλες που έχουν προσληφθεί από το σύλλογο γονέων, ωρομίσθιες. Κάνουν όλα τα μαθήματα. Η χρηματοδότηση καλύπτεται από τις εισφορές των γονέων στο σύλλογο και από χορηγίες εταιριών που στηρίζουν την προσπάθεια. Πρόκειται για κατασκευαστικές κυρίως εταιρείες, που έχουν σχέση με την Ελλάδα είτε ιδιοκτησιακά, είτε γιατί έχουν πολλούς Έλληνες εργαζόμενους ή και τα δύο. Συγχρόνως, έχουμε ομάδα για παραδοσιακούς χορούς, θεατρική ομάδα, αθλητικές δραστηριότητες».

Η συνάντησή μας έγινε στο Katara Cultural Center, όπου δίπλα στην τεράστια παραλία υπάρχουν πολυχώροι για πολιτιστικές δραστηριότητες, εστιατόρια, καφέ, χώροι εκθέσεων. Τις ημέρες εκείνες ήταν σε εξέλιξη το 9ο Διεθνές Katara Dhow Festival, (dhow είναι το παραδοσιακό ξύλινο σκάφος της χώρας) μία από τις πολλές εκδηλώσεις που γίνονται στην περιοχή αλλά και ολόκληρη τη χώρα κυρίως τους μήνες Οκτώβριο έως Απρίλιο, οπότε οι θερμοκρασίες δεν είναι τόσο υψηλές.

«Προβάλλουν το τουριστικό τους προϊόν που είναι καινούργιο. Είναι πολύ οργανωμένοι. Στο Katara Dhow Festival, έχουν προσκληθεί χώρες με ναυτική παράδοση. Συμμετέχουμε και εμείς, με το δικό μας περίπτερο. Συγκεντρώνεται πολύς κόσμος, έχουμε ελληνική μουσική, συγκροτήματα, κεράσματα».

Πράγματι, ένας πολύ ζωντανός χώρος που σε ταξίδευε σε αιγαιοπελαγίτικο νησί, αν και τη συγκεκριμένη ημέρα, έπεφτε πολλή βροχή! Τα διπλανά περίπτερα, με το δικό τους χρώμα. Όλα μαζί, μια ατέλειωτη γιορτή… Οι διάφοροι πολιτισμοί συνυπάρχουν στο εμιράτο.

«Το Κατάρ είναι χωνευτήρι πολλών πολιτισμών. Ο καθένας μπορεί να κάνει ό,τι θέλει αρκεί να μην ενοχλεί. Έτσι δεν υπάρχουν περιορισμοί στον τρόπο που κινούνται οι γυναίκες, να καλύπτουν τα μαλλιά τους ή να συνοδεύονται, παρόλο που είναι μουσουλμανική χώρα. Λόγω της κουλτούρας της χώρας που είναι συντηρητική, δεν θα δεις ακραία πράγματα στους δημόσιους χώρους. Οι ξένες εκκλησίες έχουν τη δυνατότητα να πάρουν άδεια και να λειτουργούν. Υπάρχει ένα συγκρότημα, το Religion Complex στο οποίο φιλοξενούνται οργανωμένα πολλές ξένες εκκλησίες. Εκεί είναι και η δική μας, η οποία ολοκληρώθηκε τελευταία και πρόσφατα έγιναν τα επίσημα εγκαίνια. Στο Κατάρ υπάρχει Ελληνορθόδοξη Αρχιεπισκοπή, με τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο. Η εκκλησία είναι ένα ακόμη σημείο συγκέντρωσης, οργανώνει πολλές δραστηριότητες και εκδηλώσεις».

Ο Σεραφείμ Κοτρώτσος μάς μίλησε για την καθημερινότητα στο Κατάρ, για τον τρόπο που ένας ξένος, Έλληνας όμως, βλέπει τη ζωή εκεί, αλλά και τις δυνατότητες που υπάρχουν για την ενίσχυση της οικονομικής συνεργασίας των δύο χωρών.

«Η χώρα είναι πολύ φιλική προς τους Έλληνες. Υπάρχει σεβασμός και εκτίμηση για το ελληνικό στοιχείο. Όλοι οι άνθρωποι που έρχονται είναι εξειδικευμένοι στο αντικείμενό τους με επαγγελματικές περγαμηνές. Οι περισσότεροι που ζουν εδώ είναι χωρίς τις οικογένειές τους. Και η πλειοψηφία τους, στον κατασκευαστικό κλάδο. Κεφαλαιοποιώντας την εμπειρία που υπήρχε από την εποχή των Ολυμπιακών στην Ελλάδα, πολλές εταιρείες ήρθαν και πήραν δουλειές, έχουν εγκατασταθεί και κάποιες συνεχίζουν να εξασφαλίζουν μεγάλα συμβόλαια. Ελληνική εταιρεία έχει αναλάβει επεκτάσεις και συντήρηση του αεροδρομίου με μεγάλο χρονικό ορίζοντα και προϋπολογισμό. Άλλοι απασχολούνται στις τηλεπικοινωνίες και την πληροφορική. Εγώ εργάζομαι στην εταιρεία Ooredoo όμιλο τηλεπικοινωνιών με θυγατρικές σε πολλές χώρες. Υπάρχουν Έλληνες στο χώρο υγείας, τον αθλητισμό, όπου έχει πολλούς προπονητές, φυσικοθεραπευτές, γιατρούς, έχει πιλότους και σε άλλες θέσεις στην Qatar Airways.

Αντίθετα όμως με τον κατασκευαστικό τομέα, σε άλλους κλάδους δεν βλέπεις πολλές ελληνικές εταιρείες. Το Κατάρ έχει πολύ δυνατή αγορά στο εμπορικό κομμάτι και στον τομέα της διασκέδασης. Υπάρχει πολύ υψηλό βιοτικό επίπεδο, όπως και υψηλό μέσο εισόδημα. Αυτό προσελκύει το ενδιαφέρον. Άλλες χώρες έχουν δραστηριοποιηθεί, έχουν διεισδύσει στην αγορά. Οι Έλληνες επιχειρηματίες σ’ αυτόν τον τομέα δεν έχουν ακόμα δραστηριοποιηθεί πολύ. Θα μπορούσαν πολύ περισσότερο. Υπήρχε μια τεράστια ευκαιρία να μπει η ελληνική βιομηχανία τροφίμων στην αγορά του Κατάρ ειδικά με αφορμή τον εμπορικό αποκλεισμό, που νομίζω ότι χάθηκε.

Το ’17 υπήρχε μια μεγάλη ευκαιρία. Τότε, το κομμάτι της αγοράς τροφίμων εξυπηρετείτο κατά κύριο λόγο από τη Σαουδική Αραβία και σε άλλους κλάδους από τα ΗΑΕ. Τα προϊόντα έρχονταν οδικώς από αυτές τις χώρες. Τα σύνορα έκλεισαν και υπήρχε τεράστια ευκαιρία να έρθουν προϊόντα από άλλες χώρες. Βέβαια το Κατάρ ήταν οργανωμένο και είχε πολλά προϊόντα αποθηκευμένα, να καλύψει ανάγκες για πάνω από ένα χρόνο και δεν υπήρξε έλλειψη. Υπήρξε βέβαια μια αναστάτωση. Πολλοί φοβήθηκαν ότι θα υπάρξουν ελλείψεις, έτρεξαν να φορτώσουν πράγματα. Αλλά δεν υπήρξαν ελλείψεις. Όπου άδειαζαν τα ράφια, αναπληρωνόντουσαν σε λίγες ώρες. Το πρόβλημα ομαλοποιήθηκε γρήγορα. Συγχρόνως όμως δημιουργήθηκε μια τεράστια ευκαιρία για νέους προμηθευτές. Τότε, κάποιες χώρες, όπως η Τουρκία, το Ιράν και άλλες, μπήκανε πολύ δυνατά και πήρανε μεγάλο μερίδιο της αγοράς σε δυό- τρεις μήνες. Αντίθετα, η Ελλάδα δεν κινητοποιήθηκε τόσο πολύ. Εκεί θα μπορούσε να πάρει θέση σε μια σειρά από προϊόντα. Έχουμε δυνατή βιομηχανία τροφίμων στην Ελλάδα και θα μπορούσαν να τα πουλάνε σε πολύ καλές τιμές. Γίνονταν συγκεκριμένες διαπραγματεύσεις. Έπρεπε να κλείσεις μεγάλες ποσότητες χωρίς να ψάχνεις πολλές λεπτομέρειες και στα οικονομικά, θα τάβρισκες. Είναι γαλαντόμοι στα οικονομικά, δεν έχουν πρόβλημα. Οι ελληνικές επιχειρήσεις, ήταν αυτό που λένε ‘’ακριβοί στο λάδι, φθηνοί στο ξύδι’’, προβάλλαμε πολλά προσκόμματα... Πιστεύω ότι το βασικό πρόβλημα είναι θέμα logistics. Οι ελληνικές εταιρείες δεν είναι τόσο καλά οργανωμένες στον τομέα της διανομής. Πάντως η ευκαιρία ακόμα παραμένει γιατί έχουνε εκτίμηση για τους Έλληνες και τα ελληνικά προϊόντα και πάντα μπορεί να κάνει κάτι σ’ αυτό. Υπάρχει τεράστιο ενδιαφέρον για το ελληνικό προϊόν. Και υπάρχουν πολλοί, οργανωμένοι διανομείς, που φέρνουν προϊόντα απ’ όλο τον κόσμο, φέρνουν και κάποια ελληνικά γιατί υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον. Φανταστείτε ότι όταν έρχεται κάποιο ελληνικό προϊόν στα ράφια ανταλλάσσονται μηνύματα μεταξύ γνωστών και εξαφανίζονται πολύ γρήγορα. Υπάρχει ζήτηση, υπάρχει εκτίμηση και τα πουλάνε με μεγάλο ‘’premium’’ στην τιμή. Ελληνικό λάδι ή μέλι που εμφανίζεται, πωλείται με πολύ υψηλότερη τιμή από άλλα ανταγωνιστικά προϊόντα, γιατί τα προτιμούν, τα εκτιμούν περισσότερο. Σιγά σιγά βλέπεις ελληνικά προϊόντα στα ράφια των σούπερ μάρκετ, όχι όσα θα θέλαμε, ενώ υπάρχουν πολλές ευκαιρίες».

Για μια γυναίκα που επισκέπτεται το Κατάρ, για επαγγελματικούς λόγους οπότε εξ αντικειμένου δεν συνοδεύεται, με όλα τα ακούσματα που υπάρχουν στο δυτικό κόσμο για την ευρύτερη περιοχή, που βλέπει ότι μπορεί να κινείται χωρίς περιορισμούς, η πρώτη σκέψη – απορία είναι «τι ισχύει εδώ για τις γυναίκες;»

«Ξεκινώ από το ότι για τις γυναίκες δεν υπάρχει κάποιος περιορισμός. Η χώρα προσπαθεί να ενθαρρύνει το γυναικείο στοιχείο να προχωράει και το κάνουν και με ντόπιες. Η μητέρα του Εμίρη είναι στην εμπροσθοφυλακή της φιλελευθεροποίησης και της συμμετοχής των γυναικών και οι κόρες της με πολύ σημαντικές θέσεις και με διεθνή εμβέλεια σε πολλές δραστηριότητες μέσω του Qatar Foundation. Εμείς στην Ooredoo έχουμε δύο γυναίκες στο υψηλότατο διευθυντικό επίπεδο, γυναίκες από το Κατάρ, κάτι που τα παλαιότερα χρόνια θεωρείτο μεγάλο επίτευγμα. Αυτό έχει πλέον ξεπεραστεί. Υπάρχουν πολλές γυναίκες από την Ελλάδα και από άλλες χώρες που δουλεύουν εδώ, κυρίως στον εκπαιδευτικό τομέα. Υπάρχουν περίπου 220 διεθνή σχολεία, που απασχολούν πολύ κόσμο. Τώρα σε κορυφαίο επίπεδο, σε μεγάλες εταιρείες, στην 1η 2η βαθμίδα, στο πολύ υψηλό διευθυντικό επίπεδο δηλαδή, είναι λιγότερες. Αλλά αυτό συμβαίνει παγκοσμίως».

Φωτογραφίες: Μανιώ Μάνεση, «Δεσμός»

 

Μοιράσου το άρθρο: