Γενικά οτιδήποτε συμβαίνει που περιορίζει την ελευθερία των ανθρώπων κινδυνεύει να μετατραπεί σε καταστροφή για την οικονομία καθώς περιορίζει τις συναλλαγές. Είτε ο περιορισμός προέρχεται από κυβερνητικό εξαναγκασμό είτε από φυσικά φαινόμενα, οι συνέπειες από των περιορισμό των συναλλαγών έχουν σημαντικές συνέπειες στην οικονομία. Ο covid-19 δημιούργησε κάτι που διατάραξε τη φυσιολογική λειτουργία της κοινωνίας.

Οι επιπτώσεις της πανδημίας ιδιαίτερα στον τουρισμό και κυρίως στη χώρα μας -αφού υποστηρίζεται από το 25% του εργατικού δυναμικού- είναι πολύ σημαντικές, τόνισε σε συνέντευξη που παραχώρησε στην ΕΡΤ Χανίων, ο Γιώργος Ατσαλάκης, Οικονομολόγος Επικ. Καθηγητής του Πολυτεχνείου Κρήτης.

Ήδη το πρώτο εξάμηνο έχουμε χάσει το 25% των αφίξεων. Από τις 4 χώρες που απαγορεύεται αυτή τη στιγμή η μετακίνηση στο εξωτερικό, (Αγγλία, Αμερική, Ρωσία, Σουηδία), χάνουμε ένα 5% κάθε δεκαπενθήμερο, οπότε οι απώλειες προβλέπεται να είναι αρκετά σημαντικές. Είναι επομένως αναγκαίο να ληφθούν δυναμικά μέτρα για την στήριξη κατ’ αρχάς των εργαζομένων στους τομείς του τουρισμού, της εστίασης, των μεταφορών και στον πολιτισμό. Παράλληλα, ζωτική είναι και η στήριξη των μικρών επιχειρήσεων, ώστε να αποφευχθούν φαινόμενα μαζικής χρεοκοπίας, τόνισε ο κ. Ατσαλάκης.

Σε σχετική ανάλυση που παρουσίασε, ο κ. Ατσαλάκης αναδεικνύει ένα ενδιαφέρον εύρημα: Οι στατιστικολόγοι δεν μπορούν να βρουν καμία σημαντική διαφορά σε επιπρόσθετη οικονομική ύφεση μεταξύ των χωρών που «κλειδώθηκαν» και εκείνων που δεν το έκαναν.

Οι τράπεζες έχουν δανείσει αυτούς τους κλάδους. Επιπλέον οι κλάδοι αυτοί απασχολούν ένα μεγάλο τμήμα του εργατικού δυναμικού της χώρας που φθάνει το 35%. Αύξηση της ανεργίας σημαίνει πως εκτός από τις επισφάλειες στα επιχειρηματικά δάνεια θα αυξηθούν και τα στεγαστικά.

Όταν σε μία επιχείρηση σημειώνεται μείωση των πωλήσεων και του εισοδήματος της, το πρώτο πράγμα που έρχεται στο μυαλό είναι οι απολύσεις ή ακόμα και η χρεοκοπία. Και τα δύο ενδεχόμενα έχουν ως αποτέλεσμα την αύξηση της ανεργίας και την μείωση της αγοραστικής δυνατότητας των καταναλωτών που μεταφράζεται σε χαμηλότερες πωλήσεις εμπορευμάτων για τις επιχειρήσεις. Και ο φαύλος κύκλος συνεχίζεται μέχρι η οικονομία να φτάσει το χαμηλότερο της σημείο, λόγω μίας μεγάλης ύφεσης.

Θα βιώσουμε μία περαιτέρω πτώση της οικονομίας όπου οι αρνητικές επιπτώσεις θα σημειωθούν μέσα στους επόμενους 18 μήνες. Έτσι λοιπόν, μπορεί η σύγκριση της τωρινής κατάστασης με αυτήν της ύφεσης του 2008 να μην είναι κατάλληλη, γιατί η δεύτερη ήταν αποτέλεσμα του τραπεζικού συστήματος, των ασφαλιστικών εταιριών και των επενδυτών που οδήγησαν σε μαζικές ζημιές στο χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Αλλά και πάλι το θέμα είναι πως αυτό που βιώνουμε σήμερα είναι πιο ακραίο από κάθε άλλη χρονική στιγμή, επειδή σήμερα βλέπουμε πολλούς δείκτες της οικονομίας να είναι αρνητικοί.

Πρέπει να υπάρξουν τρόποι να μετριαστούν τουλάχιστον κάποιες από τις βραχυπρόθεσμες συνέπειες της ύφεσης. Η παροχή άτοκων δανείων στις μικρές επιχειρήσεις έτσι ώστε να προστατευτούν από την πτώχευση για τους επόμενους 12-18 μήνες, και η χρήση των χρημάτων των φορολογουμένων για να στηριχθούν οι τομείς που πλήττονται σημαντικά. Οι ενέργειες των κυβερνήσεων πρέπει να πάνε τόσο μακριά όσο κρατάει η ύφεση.
Στο τέλος της ημέρας ο μόνος πραγματικός δρόμος μέσω του οποίου μπορούμε να προλάβουμε ή να ελαχιστοποιήσουμε αυτή την ύφεση είναι να επιστρέψουν οι ζωές μας στην κανονικότητα. Ίσως όμως αυτό καθυστερήσει να γίνει πραγματικότητα, οπότε θα πρέπει να ετοιμαστούμε για ένα δύσκολο δρόμο.

Για την επιστροφή στην κανονικότητα θα βοηθήσουν και οι νέες τεχνολογίες. Απαιτούνται αποφάσεις που θα επιταχύνουν την ψηφιοποίηση και την αυτοματοποίηση, στις υπηρεσίες και στην παραγωγή. Αποφάσεις που θα ψηφιοποιήσουν το Δημόσιο, θα αναπτύξουν το ηλεκτρονικό εμπόριο, την κυκλική οικονομία και την οικολογική καινοτομία.

Ακούστε τη συνέντευξη του Γ. Ατσαλάκη στην ΕΡΤ Χανίων

Ρεπορτάζ: Κ. Πολύζου / Ηλ. Επεξεργασία: Γ. Βλαζάκης

Μοιράσου το άρθρο: