Την παράσταση «Οδυσσέως σχεδία», βασισμένη σε ραψωδίες της Οδύσσειας του Ομήρου, σε μετάφραση Δημήτρη Μαρωνίτη και σκηνοθεσία Γιάννη Μαργαρίτη, παρουσιάζει το ΔΗΠΕΘΕ Καλαμάτας, στις 31 Ιουλίου, στο Κάστρο της Καλαμάτας, και στη συνέχεια σε περιοδεία σε αρχαιολογικούς χώρους της Περιφέρειας Πελοποννήσου, όπως η Αρχαία Μεσσήνη και ο Μυστράς, αλλά και σε επιλεγμένους σταθμούς στην Αττική και στη Θεσσαλονίκη.

Συνέντευξη στην Ασπασία Κακολύρη

Για την παράσταση, που βασίζεται σε ένα από τα επιδραστικότερα κείμενα όλων των εποχών, για τα στοιχεία που τη γοητεύουν σε αυτό, καθώς και για τους πολλαπλούς ρόλους που ενσαρκώνει, αφού μεταμορφώνεται, μεταξύ άλλων, σε θεά Αθηνά, Καλυψώ, Κίρκη και Αντίκλεια, μιλάει η ηθοποιός Χρυσάνθη Δούζη.

Μιλήστε μας για την Οδυσσέως σχεδία. Πώς προέκυψε η ιδέα για την υλοποίηση της παράστασης;

Κατά την περίοδο του υποχρεωτικού εγκλεισμού μας λόγω της πανδημίας, ο Γιάννης Μαργαρίτης σκέφτηκε ότι καλό θα ήταν να βρεθεί ένα συμβολικό και εμβληματικό έργο που θα ανέβαινε στο ΔΗΠΕΘΕ Καλαμάτας. Ένα έργο που θα οδηγούσε το θέατρο στη μετά τον εγκλεισμό περίοδο. Άρχισε να συζητά με τους συνεργάτες του την Οδύσσεια. Ένα ποιητικό κείμενο, αρχετυπικό. Οι περιπέτειες και οι δοκιμασίες του ανθρώπου που αναζητάει την επιστροφή στις ρίζες, που αναζητάει την επιστροφή εκεί απ’ όπου ξεκίνησε. Ένα κείμενο που το ταξίδι είναι βασική και ζωογόνος παράμετρος. Μαζί με τον Πλάτωνα Μαυρομούστακο, τον καθηγητή Θεατρολογίας στο ΕΚΠΑ, άρχισαν να δουλεύουν για να διαμορφώσουν τελικά την «Οδυσσέως σχεδία», το κείμενο της παράστασης, πάνω στην εξαιρετική μετάφραση σου Δημήτρη Μαρωνίτη. Με τον Δημήτρη Οικονομάκη άρχισαν να δουλεύουν πάνω στη μουσική, για να διαμορφωθεί τελικά ένα μουσικό, θα έλεγα, έργο. Η μουσική ήταν έτοιμη πριν αρχίσουν οι πρόβες. Καθόρισε τις πρόβες, τον τρόπο προσέγγισης των ηθοποιών. Δέχτηκα με ιδιαίτερη χαρά την πρόταση, που αισθάνθηκα ότι -έστω και συμβολικά- θα μπορούσε να μας οδηγήσει από τον εγκλεισμό σε ένα διαμέρισμα, στην ανοιχτή γραμμή των οριζόντων.

Πείτε μας λίγα λόγια για τους πολλαπλούς ρόλους που ενσαρκώνετε στην παράσταση.

Πρώτα απ’ όλα, πρέπει να πω ότι όλοι είμαστε αφηγητές που μεταμορφωνόμαστε στους αναγκαίους για την παράσταση ρόλους. Αφηγούμαστε αυτό το υπέροχο κείμενο και ως αφηγητές περνάμε με θεατρικό τρόπο στους ρόλους. Έτσι μεταμορφώνομαι στη θεά Αθηνά, που στέκεται στο πλευρό του Οδυσσέα. Μετά, στη μελαγχολική Καλυψώ, που πρέπει να αφήσει τον Οδυσσέα να της φύγει, παρά τη θέλησή της. Στην πονεμένη μάνα του, Αντίκλεια, που συναντάμε στην εκπληκτική ραψωδία λ, γνωστή και ως Νέκυια. Στη μαγική Κίρκη, μια αλχημίστρια θεά που καθοδηγεί τον Οδυσσέα στα πιο δύσκολα στάδια του ταξιδιού του. Το παράλληλο ταξίδι των ηθοποιών- αφηγητών σε αυτήν την παράσταση είναι μια άκρως ενδιαφέρουσα πρόκληση. Νιώθω τυχερή που το βιώνω.

Τι σας γοητεύει προσωπικά σε αυτό το έργο;

Ότι ο εξωτερικός νόστος του Οδυσσέα παρακολουθεί τον εσωτερικό του νόστο. Ο Οδυσσέας δεν περιπλανιέται απλώς στη θάλασσα της Μεσογείου αλλά και στην άβυσσο της ίδιας της ψυχής του, σε μια προσπάθεια να ανακαλύψει τον πραγματικό του εαυτό. Την πραγματική του ταυτότητα. Από κανένας, Ούτις, όπως λέει στον Πολύφημο ότι ονομάζεται, ανακαλύπτει σταδιακά τον Οδυσσέα, το βλαστάρι των Θεών.

Ποια είναι τα σημαντικότερα μηνύματα που περνάει η «Οδύσσεια»;

Ένα ταξίδι γεμάτο δοκιμασίες για την ουσιαστική ενηλικίωση. Μία μύηση στη ζωή. Μία πορεία προς τη βαθύτερη γνώση και, γιατί όχι, μια πορεία προς την αναγέννηση. Δεν είναι τυχαίο που η «Οδύσσεια» είναι ένα από τα πιο πολυδιαβασμένα, επιδραστικά κείμενα όλων των εποχών. Έχει επηρεάσει τον δυτικό πολιτισμό. Λογοτέχνες, ζωγράφοι, ποιητές, γλύπτες, συνθέτες, έχουν επηρεαστεί βαθιά από το ταξίδι του Οδυσσέα. Η «Οδύσσεια» παραμένει πάντα ένα έπος, αναφορά του δυτικού πολιτισμού.

Συνεργάζεστε συχνά με τον σκηνοθέτη Γιάννη Μαργαρίτη. Πώς θα χαρακτηρίζατε τη συνεργασία σας…

Πράγματι, με τον Γιάννη Μαργαρίτη συνεργάζομαι εδώ και πολλά χρόνια. Συναντηθήκαμε πρώτη φορά στο ΔΗΠΕΘΕ Καλαμάτας στο «Όνειρο θερινής νύχτας» Από τότε ξεκίνησε αυτό το μεγάλο ταξίδι, που έφερε, ανάμεσα σε άλλα, την επαναλειτουργία του Θεάτρου της Άνοιξης, πολλές παραστάσεις, τη μοναδική παράσταση μπροστά στις Πυραμίδες και τη Σφίγγα στην Αίγυπτο, πολλούς ρόλους, περιοδείες στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Και να, τώρα, πάλι στην Καλαμάτα, δουλεύουμε σε ένα από τα πιο σημαντικά κείμενα όλων των εποχών. Θεωρώ ότι είναι πολύ ιδιαίτερη η σχέση ηθοποιού με τον σκηνοθέτη. Προϋποθέτει την εμπιστοσύνη, που δεν είναι ούτε αυτονόητη, ούτε δεδομένη. Όταν εμπιστεύεσαι τον σκηνοθέτη, μπορείς να μπεις σε βαθιά νερά, χωρίς αντιστάσεις. Η δουλειά του ηθοποιού απαιτεί τη μέγιστη ευαισθησία. Η επιβίωση του ηθοποιού στη χώρα μας απαιτεί τη μέγιστη προσαρμοστικότητα. Αυτό, όμως, πολλές φορές μπορεί να οδηγήσει σε στέγνωμα της ψυχής. Το να δίνεσαι, λοιπόν, με εμπιστοσύνη σού επιτρέπει να ανακαλύπτεις τον εσωτερικό σου πλούτο. Είχα την τύχη αυτά τα χρόνια να δουλέψω με έναν σκηνοθέτη που αγαπά και σέβεται τους ηθοποιούς του και που με εμπιστεύτηκε σε απόλυτα διαφορετικούς ρόλους, δίνοντάς μου τη δυνατότητα να εξερευνήσω τα εκφραστικά μου μέσα.

Με ποια συναισθήματα θα θέλατε να φύγει ο θεατής, μετά την παράστασή;

Θα ήθελα πολύ να μπορούσαμε να μεταδώσουμε τον ιαματικό, πολλές φορές παρηγορητικό, χαρακτήρα του εμβληματικού κειμένου. Όσοι ταξιδεύουν έχουν ανάγκη από ιστορίες άλλων ταξιδευτών, που θα τους συντροφεύουν στα δύσκολα.

Λίγα λόγια για το έργο

Η Οδύσσεια είναι ένα άκρως γοητευτικό παραμύθι με φιλοσοφικά και μυστικά μονοπάτια, που εύκολα διαβαίνει όποιος ταξιδευτής επιθυμεί, μέσα από την αφήγηση, να γίνει συνοδοιπόρος του Οδυσσέα. Είναι ένα κείμενο αρχετυπικό, ποιητικό, που μπορεί να διαβαστεί σε πολλαπλά επίπεδα. Μύηση στην ενήλικη ζωή. Επώδυνη διαδρομή προς τη γνώση, πορεία προς την ουσιαστική ενηλικίωση, καταγραφή ενός περάσματος από την προϊστορία των ηρώων και των κατορθωμάτων τους όπως καταγράφονται στα Έπη, στην εποχή της ιστορίας του νοήμονος όντος. Πέρασμα από τη βουκολική οικονομία του ανταλλάξιμου προϊόντος στην πρώιμη καπιταλιστική οικονομία του οικογενειακού ιδιοκτησιακού καθεστώτος και δικαίου. Αγώνας για την επιστροφή στη μήτρα και την αναγέννηση.

«Στην πρωτόγνωρη συνθήκη της πανδημίας, το ΔΗΠΕΘΕ Καλαμάτας προτείνει την Οδυσσέως σχεδία, το  εγγενώς αυτό διαχρονικό έργο με τους βαθείς συμβολισμούς για “τη συνεχή πάλη με τις δοκιμασίες στη ζωή του ανθρώπου, που με επιμονή και υπομονή καταλήγει σοφότερος στην αγκαλιά της γενέθλιας γης και πατρίδας”. Ένα ξεχωριστό ανέβασμα στους μαγευτικούς χώρους της αρχαιότητας που βρίσκονται στην Πελοπόννησο: στα θέατρα, τα στάδια, τα εκκλησιαστήρια, τις αγορές, τα κάστρα. Ένα ταξίδι ενηλικίωσης μέσα από τον ποιητικό λόγο του Ομήρου, σε μια παράσταση όπου η αφήγηση, η μουσική και η εικόνα θα συνθέσουν μια μοναδική θεατρική εμπειρία.

Σε μια προσπάθεια στήριξης του κλονισμένου πολιτιστικού τοπίου, η παράσταση προγραμματίζεται να παρουσιαστεί, έναντι πολύ χαμηλού αντιτίμου, στο Κάστρο της Καλαμάτας, στους αρχαιολογικούς χώρους της αρχαίας Μεσσήνης, της αρχαίας Ολυμπίας, στον Μυστρά, στα κάστρα της Πύλου, της Μεθώνης και της Κορώνης, στο αρχαίο θέατρο Μεγαλόπολης, στην αρχαία Ήλιδα, στον Ναό του Επικουρείου Απόλλωνα και σε άλλους χώρους πολιτισμού της περιφέρειας Πελοποννήσου. Θα ακολουθήσουν παραστάσεις στον Μαραθώνα και την Πετρούπολη, ενώ στις 30 Αυγούστου, η Οδυσσέως σχεδία θα παρουσιαστεί στον Δήμο Νεάπολης-Συκεών, στην καθιερωμένη ετήσια συνάντηση των ΔΗΠΕΘΕ στη Θεσσαλονίκη».

Ο τίτλος της παράστασης “Οδυσσέως σχεδία” είναι αναφορά στην πρώτη παρουσίαση της ραψωδίας E, με τη μορφή θεατρικού αναλογίου, από τον μεταφραστή του έργου, Δημήτρη Μαρωνίτη, και τη Μάγια Λυμπεροπούλου, στο Διεθνές Φεστιβάλ Πάτρας το 1988.

Μετάφραση: Δημήτρης Μαρωνίτης
Δραματουργική επεξεργασία, θεατρική διασκευή: Πλάτων Μαυρομούστακος, Γιάννης Μαργαρίτης
Σκηνοθεσία: Γιάννης Μαργαρίτης
Πρωτότυπη μουσική: Δημήτρης Οικονομάκης
Κοστούμια: Ελένη Μανωλοπούλου
Φωτισμοί: Αλέκος Αναστασίου

Παίζουν: Κώστας Αρζόγλου, Χρυσάνθη Δούζη, Νίκος Καρδώνης, Στάθης Κόικας


Ημέρες και ώρες παραστάσεων
:

Κάστρο Καλαμάτας 31 Ιουλίου και 1η Αυγούστου, στις 21:00
Δήμος Νεάπολης-Συκεών 30 Αυγούστου, στις 21:00

Ο πλήρης προγραμματισμός των παραστάσεων “Οδυσσέως σχεδία” θα ανακοινωθεί σύντομα. Για περισσότερες πληροφορίες: https://dipethe.kalamatafaris.gr/

Τιμή εισιτηρίων: 5 ευρώ
Η προπώληση των εισιτηρίων θα ξεκινήσει σύντομα.

ΔΗΠΕΘΕ Καλαμάτας
dipethe.kalamatafaris.gr
Τηλ.: 27210-82616

Μοιράσου το άρθρο: