Κυκλοφορούν τα ”Τραγούδια του δρόμου” του Μάνου Λοΐζου– Δεκέμβριος 1974
Αφιέρωμα του Αρχείου της ΕΡΤ στο σημαντικό μουσικό άλμπουμ ”Τραγούδια του δρόμου” του Μάνου Λοΐζου με ένα επεισόδιο της σειράς ντοκιμαντέρ ”Τραγούδια που έγραψαν ιστορία” παραγωγής 2007.
Το Δεκέμβριο του 1974 η χώρα ζει τους πρώτους μήνες ελευθερίας μετά την πτώση της δικτατορίας και ανάμεσα σε πολλά και σημαντικά πολιτιστικά γεγονότα κυκλοφορεί και ο σημαντικός μουσικός δίσκος του Μάνου Λοίζου ''Τραγούδια του δρόμου'' που έμελλε να ταυτιστεί με τον αντιδικτατορικό αγώνα και τη Μεταπολίτευση και να χαράξει τη δική του μοναδική και σπουδαία πορεία στην πολιτιστική ζωή της Ελλάδας καθώς και στη συλλογική μας μνήμη.
Τα πρώτα τραγούδια του δίσκου είχαν ήδη γραφτεί απ’ τα μέσα της δεκαετίας του '60, απαγορεύτηκαν όμως από τη λογοκρισία της χούντας. Η Κωστούλα Μητροπούλου υπογράφει τους στίχους σε δύο απ’ τα τραγούδια, τον “Δρόμο” και τον “Στρατιώτη”. Την ίδια εποχή γράφτηκαν και τα δύο τραγούδια με τα οποία πρωτοεμφανίστηκε στη δισκογραφία ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου, ο "Στρατιώτης" και ο "Τρίτος Παγκόσμιος" σε λόγια του Γιάννη Νεγρεπόντη, ο οποίος υπογράφει και το θρυλικό ''Ακορντεόν'' που αποτελεί ένα διαχρονικό αντιφασιστικό ύμνο.
Ακόμη, στίχους σε τέσσερα τραγούδια του δίσκου υπογράφει ο σημαντικός στιχουργός Λευτέρης Παπαδόπουλο (''Θα κλείσω το παράθυρο'', ''Μη με ρωτάς'', “Ο αρχηγός, ''Συρματοπλέγματα”) ενώ αξίζει να σημειωθεί πως το ''τραγούδι του δρόμου'' πρόκειται για μελοποίηση ποίησης του Νίκου Γκάτσου και του Federico Garcia Lorca. Τα λόγια στο τραγούδι ''Δώδεκα παιδιά'' γράφει ο Δημήτρης Χριστοδούλου. Σημαντικό στοιχείο του συγκεκριμένου δίσκου είναι πως ο Μάνος Λοΐζος υπογράφει τους στίχους στα τραγούδια ''Ο μέρμηγκας'' και ''Τσε'' τα οποία και ερμηνεύει ο ίδιος, όπως και τα τραγούδια ''Ακορντεόν'' και ''Μη με ρωτάς''.
Το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει το επεισόδιο ''Μη με ρωτάς'' της σειράς ''Τραγούδια που έγραψαν ιστορία'' παραγωγής 2007.
ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΠΟΥ ΕΓΡΑΨΑΝ ΙΣΤΟΡΙΑ
ΜΗ ΜΕ ΡΩΤΑΣ
Τα ''τραγούδια που έγραψαν ιστορία'' είναι ένα μουσικό ντοκιμαντέρ στο οποίο παρουσιάζονται ελληνικά τραγούδια που έγραψαν ιστορία, το καθένα στο είδος του, από το σμυρναίικο και το ρεμπέτικο, μέχρι το ελαφρό, λαϊκό και έντεχνο. Η κάμερα της εκπομπής καταγράφει τις μαρτυρίες των ίδιων των δημιουργών και μελετητών, ενώ επισκέπτεται χώρους που είναι άμεσα συνδεδεμένοι με τη δημιουργία κάθε μουσικού είδους.
Το συγκεκριμένο επεισόδιο αναφέρεται στο τραγούδι «Μη με ρωτάς», ένα από τα πιο προσωπικά τραγούδια του Μάνου Λοΐζου, που γράφτηκε στη διάρκεια της χούντας και κυκλοφόρησε μετά την πτώση της, το 1974. Ο πυρήνας αυτού του τραγουδιού είναι η διάψευση των ονείρων και των αγώνων των ανθρώπων. Μια διάψευση πολλαπλή, σε επίπεδο πολιτικό, προσωπικό, ερωτικό. Ο Λευτέρης Παπαδόπουλος, βασικός συνεργάτης και αγαπημένος φίλος του Λοΐζου, μιλάει για την αρχή και την πορεία της συνεργασίας τους, την αιτία και τους στόχους αυτού του τραγουδιού, το ρόλο και τη βαρύτητα των στίχων, το μουσικό στίγμα του συνθέτη, αλλά και την ακαταμάχητη γλυκύτητα και ανθρωπιά του. Ο Ισαάκ Σούσης, μελετητής του Λοΐζου, συγκαταλέγει το συγκεκριμένο τραγούδι στα καλύτερα του συνθέτη, εγκωμιάζει τον αφαιρετικό χαρακτήρα του, υπογραμμίζει την τάση του Λοΐζου να μην επαναλαμβάνεται ενδίδοντας στις ευκολίες του και εστιάζει στον κοινωνικό προσανατολισμό του έργου του. Η Μυρσίνη Λοΐζου, μονάκριβη κόρη του συνθέτη, καταφεύγει στα λιγοστά προσωπικά αντικείμενά του και ξεφυλλίζει σελίδες από το ημερολόγιό του.
