Το Αρχείο της ΕΡΤ με αφορμή την επέτειο 65 ετών από την ίδρυση της Διεθνούς Αμνηστίας, στις 28 Μαΐου 1961, παρουσιάζει το επεισόδιο της εκπομπής ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ, παραγωγής 2006 και σε σκηνοθεσία Γιώργου Πετρίτση και με θέμα τη Διεθνή Αμνηστία για την οποία μιλούν ηγετικά στελέχη του στην Ελλάδα και το εξωτερικό.
Η Διεθνής Αμνηστία είναι ένα παγκόσμιο, ανεξάρτητο, εθελοντικό κίνημα με στόχο το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και η παύση των παραβιάσεών τους σε όλο τον κόσμο. Η Διεθνής αμνηστία αριθμεί περισσότερα από 7 εκατομμύρια μέλη, ακτιβιστές και υποστηρικτές, με δομές και εθνικά τμήματα. Οι ερευνητές της συγκεντρώνουν και διασταυρώνουν στοιχεία για τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, δημοσιεύουν αυτές τις πληροφορίες και τις χρησιμοποιούν ως μοχλό πίεσης απέναντι σε κυβερνήσεις, διεθνείς οργανισμούς, ένοπλες ομάδες, επιχειρήσεις και άλλους μη κυβερνητικούς παράγοντες. Η κινητοποίηση των μελών της με επιστολές, εκκλήσεις, δρώμενα, εκδηλώσεις, δημόσιες συζητήσεις και εκπαιδευτικές δράσεις ασκεί πίεση σε διεθνές επίπεδο και προωθεί και προβάλλει το αίτημα για το σεβασμό των ανθρώπινων δικαιωμάτων, ενώ ταυτόχρονα επιχειρεί να ευαισθητοποιήσει ολοένα και μεγαλύτερο τμήμα της διεθνούς κοινής γνώμης. Το Αρχείο της ΕΡΤ με αφορμή την επέτειο 65 ετών από την ίδρυση της Διεθνούς Αμνηστίας, στις 28 Μαΐου 1961, παρουσιάζει την εκπομπή:
ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ
ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΜΝΗΣΤΙΑ
Σε αυτό το επεισόδιοτηςσειράς ντοκιμαντέρ ιστορικής καταγραφής, του δημοσιογράφου Γιώργου Πετρίτση με θέματα αναφερόμενα σε πρόσωπα και γεγονότα της πρόσφατης ιστορίας μας, παρουσιάζεται το εθελοντικό κίνημα της Διεθνούς Αμνηστίας. Η Διεθνής Αμνηστία είναι ένα κίνημα το οποίο εμπνεύστηκε το 1961 ο βρετανός δικηγόρος Πήτερ Μπένενσον και αρκετά εκατομμύρια μέλη σε όλο τον κόσμο.
Η εκπομπή ξεκινάει με μια εισαγωγική αναφορά στην ιστορία των παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τις φυλακίσεις, τους βασανισμούς και τις εκτελέσεις πολιτικών αντιφρονούντων, αλλά και τον αγώνα κατά του αυταρχισμού και της βίας. Περιγράφονται έτσι οι συνθήκες κατά τη δεκαετία του 1960 υπό τις οποίες ιδρύθηκε η Διεθνής Αμνηστία με αφορμή το πρώτο άρθρο του Μπένενσον που πυροδότησε τις κινήσεις για την ίδρυση του κινήματος. Ο ίδιος ο Μπένενσον μιλάει για τα πρώτα βήματα και την ανταπόκριση του κόσμου, εξηγεί την αφορμή για το άρθρο του, αλλά και τους λόγους ύπαρξης της Διεθνούς Αμνηστίας.
Αρχικός στόχος της Δ. Αμνηστίας ήταν η συμπαράσταση στους φυλακισμένους συνείδησης, όσων δηλαδή είχαν φυλακισθεί εξ’ αιτίας των πολιτικών ή θρησκευτικών τους πεποιθήσεων, η καταγγελία των βασανιστηρίων, και ο αγώνας για κατάργηση παντού της θανατικής ποινής. Σήμερα οι στόχοι αυτοί έχουν διευρυνθεί και στην ατζέντα της Διεθνούς Αμνηστίας έχουν περιληφθεί καμπάνιες για την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών, της φτώχιας και των κάθε μορφής προκαταλήψεων ανά τον κόσμο.
Η εκπομπή αναφέρεται στην περίοδο της δικτατορίας των συνταγματαρχών στην Ελλάδα. Ο Στέλιος Νέστωρ μιλάει για τη σημασία της επικοινωνίας με έναν πολιτικού κρατούμενου και του γεγονότος ότι η υπόθεσή του έχει απήχηση στον κόσμο, αξιολογεί θετικά τη συμβολή και την πειθαρχία της οργάνωσης στις σχετικές δράσεις που αναλαμβάνει, όπως την επιλογή κρατούμενων προς υιοθεσία με προϋπόθεση να μην έχουν χρησιμοποιήσει βία. Ο Γεράσιμος Νοταράς θυμάται την περίοδο κράτησής του στις φυλακές Αβέρωφ την αποστολή της Δ. Α. στην Ελλάδα και την επίσκεψη στις φυλακές συνοδεία ασφαλίτη. Αναφέρεται κι εκείνος στην «υιοθεσία» του από τη Διεθνή Αμνηστία και εξηγεί τη σημασία αυτής της πρακτικής για να προστατευθούν κρατούμενοι που έχουν συλληφθεί παράνομα από καθεστώτα.
Με αφορμή τα γεγονότα του 1973 από τον Φεβρουάριο του ίδιου έτους και τα γεγονότα της Νομικής Σχολής, ο Κωνσταντίνος Αλαβάνος μιλάει για τη σύλληψή του μαζί με άλλους δικηγόρους και τη φυλάκισή του για αρκετούς μήνες και την καμπάνια που έκανε η Διεθνής Αμνηστία για αυτούς και εξηγεί ότι πιθανότατα οι συνθήκες κράτησή ς τους δεν επιδεινώθηκαν χάρη σε αυτές τις κινήσεις.
Πρώτος πρόεδρος της Ελληνικής Διεθνούς Αμνηστίας ήταν ο Παύλος Ζάννας και οι τρεις προαναφερθέντες (Νοταράς, Νέστωρ, Αλαβάνος), οι οποίοι γνώρισαν την συμπαράσταση της δικτατορίας, πήγαν στο Λονδίνο, το φθινόπωρο του 1974, για να κάνουν τις πρώτες επαφές για τη σύσταση του ελληνικού τμήματος. Αναφέρονται στην εκπομπή οι εργασίες που έλαβαν χώρα εκεί καθώς και τα πρόσωπα που σχημάτισαν τον πρώτο πυρήνα του ελληνικού τμήματος, ενώ σχολιάζεται η αργή πορεία του ελληνικού τμήματος κατά τη μεταπολίτευση και η αδυναμία του να λάβει μαζικό χαρακτήρα παρά μόνο μετά από αρκετό καιρό και ως αποτέλεσμα συστηματικής και επίμονης εργασίας,.
Στην εκπομπή μιλούν επίσης η σημερινή γενική γραμματέας της Διεθνούς Αμνηστίας Αιρίν Χαν (Irene Khan), η οποία λέει ότι η καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων αφορά όλους τους ανθρώπους και εξηγεί την αποστολή του κινήματος και τις προσπάθειες και αναφέρεται στις μακροχρόνιες σχέσεις της Δ. Α. με την Ελλάδα και το ελληνικό τμήμα. Ο Πρόεδρος του ελληνικού τμήματος, Γεράσιμος Κουβαράς, μιλάει για την εκστρατεία εναντίον της βίας κατά των γυναικών, το ανεξέλεγκτο εμπόριο όπλων και τα βασανιστήρια στο πλαίσιο του πολέμου κατά της τρομοκρατίας με και η Τζεζέρκα Τιγκανι (Jezerca Tigani),συντονίστρια καμπάνιας της Αμνηστίας σε Ευρώπη και Κεντρική Ασία, μιλάει για τις μεγάλες αλλαγές μετά από διεθνή τρομοκρατικά χτυπήματα οι οποίες χρησιμοποιήθηκαν για να δικαιολογήσουν την χρήση βασανιστηρίων σε χώρες του δυτικού κόσμου, αλλά και την ενασχόληση της Διεθνούς Αμνηστία με θέματα κοινωνικο-πολιτικής και οικονομικής φύσης. Αναφέρεται επίσης στην παγκόσμια εκστρατεία της Διεθνούς Αμνηστίας κατά της βίας εις βάρος των γυναικών η οποία ξεκίνησε το 2004 και ολοκληρώθηκε το 2010. Και υπογραμμίζει την ανάγκη προστασίας των γυναικών σε όλο τον κόσμο.
