Ροζέ Μιλλιέξ–
7 Ιουλίου 2006

Ο Ροζέ Μιλλιέξ, Γάλλος διανοούμενος και θερμός φιλέλληνας, αφοσιώθηκε στην ενίσχυση των ελληνογαλλικών σχέσεων και ανέπτυξε σημαντική πνευματική και πολιτιστική δραστηριότητα στην Ελλάδα. Στην εκπομπή "Νυχτερινός Επισκέπτης" του δημοσιογράφου Άρη Σκιαδόπουλου ο Ροζέ Μιλλιέξ ανατρέχει στη ζωή και τη μακρόχρονη πορεία του στην Ελλάδα. Σκηνοθεσία: Παναγιώτης Κακαβιάς. Έτος παραγωγής: 1997.
Αναλυτικά Share

Ο ακαδημαϊκός δάσκαλος, λόγιος και θερμός φιλέλληνας Ροζέ Μιλλιέξ (Roger Milliex, 1913-2006) γεννήθηκε στη Μασσαλία και σπούδασε στην Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου της Aix-en-Provence. Το 1936 εγκαταστάθηκε στην Ελλάδα ως καθηγητής της γαλλικής γλώσσας και λογοτεχνίας στο Γαλλικό Ινστιτούτο Αθηνών, όπου αργότερα έγινε διευθυντής σπουδών. Το 1939 παντρεύθηκε την Τατιάνα Γκρίτση, μετέπειτα συγγραφέα και δημοσιογράφο.

Αφοσιωμένος στην ενίσχυση των ελληνογαλλικών σχέσεων ανέπτυξε σημαντική πνευματική και πολιτιστική δραστηριότητα. Φίλος διακεκριμένων ποιητών και λογοτεχνών, συνέβαλε καθοριστικά στη γνωριμία του γαλλόφωνου κοινού με τη νεοελληνική λογοτεχνία και τον σύγχρονο ελληνικό πολιτισμό, μέσα από μεταφράσεις, μελέτες, διαλέξεις και δημοσιεύματα. Αγάπησε και θαύμασε τον ελληνικό λαό, την ελληνική αντίσταση κατά των Γερμανών, αγωνίστηκε και αυτός μαζί, ενώ υπερασπίστηκε τα δικαιώματα του κυπριακού λαού.

Σημαντική υπήρξε η συμβολή του, μαζί με τον τότε διευθυντή του Γαλλικού Ινστιτούτου Οκτάβιου Μερλιέ στην εξασφάλιση γαλλικών υποτροφιών για σπουδές στο Παρίσι, οι οποίες δόθηκαν σε νεαρούς Έλληνες διανοούμενους, καλλιτέχνες και επιστήμονες, οργανώνοντας ταυτόχρονα τη φυγή τους στη Γαλλία με το ιστορικό πλοίο «Ματαρόα» τον Δεκέμβριο του 1945.

Κατά τη διάρκεια της Κατοχής, το ζεύγος Μιλλιέξ που είχε διαφύγει στον γαλλικό νότο, προσπαθούσε να βοηθήσει την ελληνική αντίσταση. Σημαντική ήταν η πρωτοβουλία του να συγκεντρώσει κείμενα Γάλλων διανοούμενων ως αλληλεγγύη στον ελληνικό λαό και να εκδοθεί ένα βιβλίο – λεύκωμα. Από το 1959 έως το 1971 υπηρέτησε στην Κύπρο ως μορφωτικός ακόλουθος της Γαλλικής Πρεσβείας και ιδρυτής και διευθυντής του Γαλλικού Μορφωτικού Κέντρου. Το 1971 ο Μιλλιέξ ανέλαβε τη διεύθυνση του Γαλλικού Ινστιτούτου στη Γένοβα. Επέστρεψε στην Ελλάδα μετά την αποκατάσταση της δημοκρατίας, το 1975.

Στο συγγραφικό του έργο ξεχωρίζουν οι μελέτες: «Ο Παλαμάς και οι ευρωπαϊκές αξίες», «Ο Σολωμός και η Γαλλία» κ.λπ. καθώς και τα βιβλία «Στο Σχολείο του ελληνικού λαού», «Ημερολόγιο πολέμου και κατοχής στην Ελλάδα και άλλες μαρτυρίες». Ο Ροζέ Μιλλιέξ πέθανε στις 7 Ιουλίου 2006.

Με αφορμή τη συμπλήρωση 20 χρόνων από τον θάνατό του, το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει την εκπομπή:

ΝΥΧΤΕΡΙΝΟΣ ΕΠΙΣΚΕΠΤΗΣ
ΡΟΖΕ ΜΙΛΛΙΕΞ – Ο «ΣΥΝΕΛΛΗΝΑΣ» ΑΠΟ ΤΗ ΓΑΛΛΙΑ

Στο επεισόδιο αυτό της ενημερωτικής εκπομπής του δημοσιογράφου Άρη Σκιαδόπουλου φιλοξενείται ο Γάλλος διανοούμενος και φιλέλληνας Ροζέ Μιλλιέξ, ο οποίος ανατρέχει στη ζωή και τη μακρόχρονη πορεία του στην Ελλάδα.

Μιλά στον Άρη Σκιαδόπουλο για την αγάπη του προς την Ελλάδα και τον ελληνικό λαό, και για τους λόγους που ωθούν έναν άνθρωπο να επιλέξει την πατρίδα του. Εξηγεί το ενδιαφέρον του για τη σύγχρονη Ελλάδα, και τους δεσμούς που ανέπτυξε κατά τα χρόνια της Κατοχής και της Αντίστασης. Στη διάρκεια της συζήτησης, γίνεται ιδιαίτερα λόγος για το ρόλο του Γαλλικού Ινστιτούτου, συνδεδεμένο με την αντιστασιακή δράση του διευθυντή του Ινστιτούτου Οκτάβιου Μερλιέ. Μιλάει ακόμη για τη συμβολή του ίδιου και της συζύγου του Τατιάνας Γκρίτση-Μιλλιέξ, η οποία πήρε ενεργό μέρος στην Αντίσταση μέσα από το ΕΑΜ Καλλιθέας με την Έλλη Αλεξίου.

Αναφέρεται επίσης στην ενασχόλησή του με τη νεοελληνική γλώσσα και λογοτεχνία, που προήλθε καταρχάς μέσα από το δημοτικό τραγούδι και στις σχέσεις του με σημαντικούς Έλληνες ποιητές όπως ο Οδυσσέας Ελύτης, ο Γιάννης Ρίτσος, ο Νικηφόρος Βρεττάκος και ο Άγγελος Σικελιανός, ενώ μοιράζεται αναμνήσεις από τις συναντήσεις με πολιτικές προσωπικότητες όπως ο Ανδρέας Παπανδρέου.  

Θυμάται, επίσης, τις πολιτικές διώξεις εναντίον του στην περίοδο της Δικτατορίας και την παραμονή του στη Γένοβα το καλοκαίρι του ’70. Το 1971 διορίστηκε διευθυντής του Γαλλικού Μορφωτικού Κέντρου της Γένοβας στην Ιταλία. Παράλληλα δίδαξε νεοελληνικά στο ιταλικό Πανεπιστήμιο της Γένοβας. Ιδιαίτερη μνεία κάνει στα χρόνια που μετατέθηκε στην Κύπρο το 1959 και μιλάει για τις εντυπώσεις του από τη γνωριμία του με τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο. Διορίστηκε στη Λευκωσία για να οργανώσει την πρώτη γαλλική μορφωτική αποστολή στην Κύπρο όπου παρέμεινε για δώδεκα χρόνια. Το ζεύγος Μιλλιέξ έπαιξε πολύ σημαντικό ρόλο στην προώθηση τόσο των κυπριακών γραμμάτων και τεχνών μετά την ανεξαρτησία της Κύπρου, όσο και των Ελλήνων καλλιτεχνών κατά τη διάρκεια της δικτατορίας στην Ελλάδα.

Τέλος, με αφορμή την έκθεση που είχε πραγματοποιηθεί στο Παρίσι και ετοιμαζόταν να φιλοξενήσει η Εθνική Πινακοθήκη στην Ελλάδα το 1997, με θέμα «Η Ελληνική Επανάσταση. Ο Ντελακρουά και οι Γάλλοι ζωγράφοι 1815-1848», η συζήτηση επεκτείνεται στο γαλλικό φιλελληνισμό με ιδιαίτερη αναφορά στον ήρωα Μάρκο Μπότσαρη, και στις ελληνογαλλικές σχέσεις.

Η εκπομπή ολοκληρώνεται με την ανάγνωση στίχων από ποίημα του Γιάννη Ρίτσου αφιερωμένο στον Ροζέ Μιλλιέξ.

Σκηνοθεσία: Παναγιώτης Κακαβιάς

Δείτε περισσότερα στο http://archive.ert.gr

Συντάκτης: Κωνσταντίνα Τασιοπούλου

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ