Πόσο έχει αλλάξει η Πάρος με το πέρασμα των χρόνων και την ανάπτυξη του τουρισμού; Το Αρχείο της ΕΡΤ μάς ταξιδεύει στα χωριά της Πάρου του 1987 μέσα από την εκπομπή-ντοκιμαντέρ «Η μουσική παράδοση της Πάρου», με τη Δόμνα Σαμίου, για να θυμηθούμε ή και να γνωρίσουμε το καλοκαίρι, τη μουσική και την καθημερινότητα μιας άλλης εποχής.
Η ΜΟΥΣΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥ
”Η μουσική παράδοση της Πάρου” είναι ένα αυτοτελές μουσικό ντοκιμαντέρ με τη Δόμνα Σαμίου στο οποίο παρουσιάζονται χοροί και τραγούδια της Πάρου.
Η εκπομπή ξεκινά με πανοραμικά πλάνα του λιμανιού της Παροικιάς, πρωτεύουσας της Πάρου, ενώ παράλληλα ακούμε πληροφορίες για τη μακραίωνη ιστορία του νησιού, από τους προϊστορικούς χρόνους έως τις καταστροφές που υπέστη το 902 μ.Χ. και το 1557 μ.Χ. έπειτα από επιδρομές του πειρατή Μπαρμπαρόσα, σε κείμενα του Νίκου Μπαζιάνα και αφήγηση της Βίκυς Καρέλη. Ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα ιδιαίτερα εντοιχισμένα μάρμαρα και οι επιγραφές, χαρακτηριστικά στοιχεία της αρχιτεκτονικής της Παροικιάς.
Ακολούθως, γυναίκες καθισμένες σε ένα σοκάκι της Παροικιάς τραγουδούν ένα παραδοσιακό τραγούδι. Η Δόμνα Σαμίου συναντά ντόπιους οργανοπαίκτες που κουρδίζουν τα όργανά τους. Ειδικότερα, γίνεται λόγος για την έλλειψη παραδοσιακών παριανών τραγουδιών. Αναφορά γίνεται επίσης στον χορό «αγέρανο», τον οποίο χορεύουν κάτοικοι του νησιού.
Στη συνέχεια μεταφερόμαστε στο ορεινό χωριό Λεύκες και μαθαίνουμε σύντομες πληροφορίες γι’ αυτό. Η κάμερα της εκπομπής περιηγείται στα σοκάκια του και καταγράφει τους κατοίκους να χορεύουν. Ακούμε γυναίκες του νησιού να ερμηνεύουν ένα παραδοσιακό τραγούδι που συνδέεται με την προετοιμασία της νύφης για τον γάμο.
Έπειτα, μεταφερόμαστε στο χωριό Μάρπησσα, όπου η Μίνα Ανουσάκη τραγουδά το «Ξύπνημα του γαμπρού» και θυμάται τα νιάτα της. Η Δόμνα Σαμίου συνεχίζει τη συζήτησή της με τους ντόπιους οργανοπαίκτες, κατά την οποία διαπιστώνεται η μείωση του αριθμού τους. Βλέπουμε κατοίκους της Πάρου να χορεύουν μπάλο. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην τσαμπούνα και το τουμπί, όργανα που έπαιζαν οι χωρικοί της περιοχής. Παίζουν οι Μιχάλης Μπογιατζής (τσαμπούνα) και Χρυσόστομος Λαχταρίδης (τουμπί), ενώ χορεύουν κάτοικοι του χωριού Κώστος.
Η Δόμνα Σαμίου τραγουδά παραδοσιακές ρίμες με ηλικιωμένους κατοίκους της Πάρου. Επιπλέον, συνομιλεί με έναν ηλικιωμένο ψαρά, τον καπετάν Αντώνη, ο οποίος υπογραμμίζει ότι τα τελευταία χρόνια έχουν μειωθεί τα ψάρια λόγω της αύξησης των καϊκιών και, ως εκ τούτου, το μεροκάματο έχει γίνει πιο δύσκολο. Ο καπετάν Λινάρδος μιλά για το επάγγελμα του ναυτικού, το οποίο άσκησαν τόσο ο ίδιος όσο και ο πατέρας του πριν από αυτόν, με καταγωγή από τη Φώκαια της Μικράς Ασίας. Ένας ηλικιωμένος άνδρας τραγουδά ένα παραδοσιακό τραγούδι. Η εκπομπή ολοκληρώνεται με ορχήστρα που παίζει παραδοσιακά τραγούδια στη Νάουσα.
Κατά τη διάρκεια της εκπομπής προβάλλονται μοναδικά πλάνα από τα σοκάκια της Παροικιάς, το ορεινό χωριό Λεύκες, το χωριό Μάρπησσα, το χωριό Κώστος, την ύπαιθρο της Πάρου, τη Νάουσα, καθώς και από πλοίο που προσεγγίζει το λιμάνι στα τέλη της δεκαετίας του 1980.
