Ο σπουδαίος καλλιτέχνης Λάκης Χαλκιάς (1943-2026), από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της μουσικής μας παράδοσης και από τους τελευταίους μεγάλους του λαϊκού τραγουδιού, αυτοβιογραφείται στο "Μονόγραμμα". Την αφήγηση πλαισιώνει πλούσιο φωτογραφικό και αρχειακό οπτικοακουστικό υλικό. Έτος παραγωγής: 2020. Σκηνοθεσία: Περικλής Κ. Ασπρούλιας. Παραγωγός: Γιώργος Σγουράκης.
Ο Λάκης Χαλκιάς μία από τις σημαντικότερες μορφές της ελληνικής παραδοσιακής και λαϊκής μουσικής, έφυγε χθες από τη ζωή σε ηλικία 82 ετών, αφήνοντας πίσω του μια σπουδαία πολιτιστική παρακαταθήκη.
Γεννημένος στα Γιάννενα το 1943, μεγάλωσε μέσα στη μουσική παράδοση μιας οικογένειας με βαθιές μουσικές ρίζες. Γιος του μεγάλου κλαρινίστα Τάσου Χαλκιά, ανήκε στην τέταρτη γενιά της μεγάλης μουσικής οικογένειας των Χαλκιάδων, και συνέχισε μια παράδοση που είχε ήδη διαμορφωθεί μέσα από πολλές γενιές μουσικών της οικογένειας. Ως ερμηνευτής και μουσικός υπηρέτησε το ελληνικό τραγούδι μέσα από διαφορετικά είδη, το παραδοσιακό, το λαϊκό και το έντεχνο. Από τα ηπειρώτικα μοιρολόγια, τα τραγούδια της ξενιτιάς μέχρι τα μεγάλα ποιητικά έργα των Ελλήνων δημιουργών στα οποία άφησε το αποτύπωμά του με τη δωρική ερμηνεία του.
Από τις αρχές της δεκαετίας του 1960 που πρωτοεμφανίστηκε στο τραγούδι, ερμήνευσε μεγάλα έργα όπως «Θεσσαλικός κύκλος», «Ελεύθερους Πολιορκημένους», «Εργάτες, Μετανάστες, «Θητεία», «Πικραμένη μου γενιά». Κατά τη μακρόχρονη πορεία του συνεργάστηκε με κορυφαίους ερμηνευτές και δημιουργούς του ελληνικού τραγουδιού, μεταξύ των οποίων οι Σωτηρία Μπέλλου, Γρηγόρης Μπιθικώτσης, Στέλιος Καζαντζίδης, Νίκος Ξυλούρης και Λουκιανός Κηλαηδόνης, καθώς και οι συνθέτες όπως ο Γιάννης Παπαϊωάννου, ο Βασίλης Τσιτσάνης, ο Γιώργος Ζαμπέτας, ο Απόστολος Καλδάρας, ο Γιάννης Μαρκόπουλος, ο Μίκης Θεοδωράκης, ο Χρήστος Λεοντής και ο Χρήστος Νικολόπουλος, μεταξύ άλλων.
Ανάμεσα στις σημαντικές ηχογραφήσεις του είναι και πολλές συλλογές δημοτικών τραγουδιών μέσα από τις οποίες ανέδειξε τον πλούτο της δημοτικής μας παράδοσης.
Το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει το αυτοβιογραφικό ντοκιμαντέρ:
ΜΟΝΟΓΡΑΜΜΑ ΛΑΚΗΣ ΧΑΛΚΙΑΣ
Ένας καλλιτέχνης με εκφραστική φωνή, από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της μουσικής μας παράδοσης και από τους τελευταίους μεγάλους του λαϊκού τραγουδιού, ο Λάκης Χαλκιάς αυτοβιογραφείται στο «Μονόγραμμα».
Η αφήγησή του ξεκινά με τις μουσικές καταβολές του οικογενειακού του περιβάλλοντος και τη βαριά κληρονομιά του πατέρα του Τάσου Χαλκιά και των μουσικών της οικογένειάς του που υπήρξαν γνήσιοι εκφραστές της ηπειρώτικης μουσικής. Ξετυλίγει τα πρώτα του βήματα στο τραγούδι από πολύ νεαρή ηλικία, όταν ξεκίνησε να περιοδεύει τα καλοκαίρια σε παραδοσιακά πανηγύρια και άλλες λαϊκές εκδηλώσεις, και την καθιέρωσή του στο τραγούδι. Σε ηλικία 18 ετών ηχογράφησε τους πρώτους του δίσκους των Θεόδωρου Δερβενιώτη – Κώστα Βίρβου στην εταιρεία Columbia.
Τη δεκαετία του 1960 συνεργάστηκε με τα μεγαλύτερα ονόματα του ελληνικού πενταγράμματος όπως η Σωτηρία Μπέλλου, ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης, ο Στέλιος Καζαντζίδης, και με ρεμπέτες όπως ο Μάρκος Βαμβακάρης, ο Γιάννης Παπαϊωάννου και ο Βασίλης Τσιτσάνης. Αφηγείται την πορεία του στο εξωτερικό, την περίοδο 1967-1971 στις ΗΠΑ και τον Καναδά ενώ κάνει μνεία στην συνεργασία του με τον ηθοποιό Άντονι Κουίν, για την τηλεόραση της πόλης Σακραμέντο της Καλιφόρνιας, σε παρουσίαση του έργου «Ζορμπάς» (μουσική Μ. Θεοδωράκη).
Τη δεκαετία του 1970 σταθμός στην καριέρα του υπήρξε η σύμπραξη με τον συνθέτη Γιάννη Μαρκόπουλο λαμβάνοντας μέρος στα πιο σημαντικά έργα του συνθέτη όπως, «Ο Στρατής Θαλασσινός» (Γιώργος Σεφέρης), «Θητεία» (Μάνος Ελευθερίου), «Μετανάστες» (Γιώργου Σκούρτη), «Ελεύθεροι Πολιορκημένοι» (Διονύσιου Σολωμού), με τον Νίκο Ξυλούρη και την Ειρήνη Παππά στους βασικούς ρόλος, «Θεσσαλικός Κύκλος (Κώστας Βίρβος). Η ερμηνεία του στις μεγάλες ιστορικές συναυλίες της μεταπολίτευσης με το συγκρότημα του Γιάννη Μαρκόπουλου, στο πλευρό του Νίκου Ξυλούρη και του Χαράλαμπου Γαργανουράκη, σφράγισαν τραγούδια που καθόρισαν μια ολόκληρη εποχή.
Συνεργάστηκε επίσης με τον Λουκιανό Κηλαηδόνη στα «Μικροαστικά» και ερμήνευσε την «Οδύσσεια» του Ν. Καζαντζάκη σε σύνθεση του Νίκου Μαμαγκάκη, που παρουσιάστηκε τον Αύγουστο του 1984 στο Ηράκλειο της Κρήτης και στο Ηρώδειο. Μιλά, επίσης, για τις συνεργασίες του με τη Βίκυ Μοσχολιού στο «Ζυγό» και τον Θύμιο Καρακατσάνη στο «Θεμέλιο».
Κάνει λόγο για τις περιοδείες του στο εξωτερικό με το δικό του συγκρότημα , δίνοντας συναυλίες σε περισσότερες από 45 χώρες, μνημονεύοντας εκείνες για την ελληνική ομογένεια της Αυστραλίας και την Ινδία. Υπηρετώντας επίσης, το κοινωνικοπολιτικό τραγούδι, ξεχωρίζει συνεργασίες του όπως, η παρουσίαση τραγουδιών Παλαιστίνιων ποιητών στο δίσκο «Ιερουσαλήμ» (1986), το έργο «Αφρική Τώρα» με τον Γιώργο Κατσαρό και τον Δ. Ιατρόπουλο, σε ποίηση Αφρικανών ποιητών για τη συμπαράσταση στον αγώνα του Νοτιοαφρικανικού λαού κατά του Απαρτχάιντ, και το μουσικό έργο «Μην Τρυπάτε το Μέλλον» των Γ. Κατσαρού και Δ. Ιατρόπουλου που εντάσσεται στον αγώνα κατά των ναρκωτικών.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην εκπομπή για το έργο «2.500 Χρόνια Ελληνική Μουσική», έργο ζωής για τον ίδιο που χρειάστηκε μελέτη 12 χρόνων. Το έργο που παρουσίασε τη συνέχεια της ελληνικής μουσικής παράδοσης από την αρχαιότητα ως τη σύγχρονη εποχή, . Το έργο που παρουσίασε τη συνέχεια της ελληνικής μουσικής παράδοσης από την αρχαιότητα ως τη σύγχρονη εποχή, παρουσιάστηκε στο Μέγαρο Μουσικής το 1995 και το 2002 στο Ηρώδειο, αποτελώντας μια από τις κορυφαίες στιγμές της πορείας του.
Στην εκπομπή χρησιμοποιήθηκαν αποσπάσματα από «Τα Τραγούδια της Φωτιάς» (1975), σενάριο-σκηνοθεσία Νίκος Κούνδουρος, «Μονόγραμμα-Τάσος Παπαδόπουλος» (1987), σκηνοθεσία: Σωτήρης Λαμπρόπουλος.
