Συμπληρώνονται φέτος 90 χρόνια από τον θάνατο του Ισπανού συγγραφέα Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα, ο οποίος δολοφονήθηκε σαν σήμερα, 19 Αυγούστου του 1936. Γεννημένος το 1898 ο Λόρκα ασχολήθηκε με τη συγγραφή από νεαρή ηλικία και έμελλε να γίνει ένας από τους σημαντικότερους ποιητές και δραματουργούς της λεγόμενης«γενιάς του ’27». Κατά τη διάρκεια της ζωής του έγραψε σημαντικά θεατρικά έργα τα οποία έχουν ανέβει σε πολλές χώρες της Ευρώπης και της Αμερικής. Ενδεικτικά αναφέρονται τα εξής: ”Ματωμένος γάμος” (1933), ”Γέρμα” (1934), ”Το σπίτι της Μπερνάντα Άλμπα” (1936), κ.ά. Ο Λόρκα δολοφονήθηκε κατά το ξέσπασμα του Ισπανικού Εμφυλίου Πολέμου από αγνώστους, οι οποίοι πολύ πιθανόν συνδέονταν με τον εθνικιστικό φασισμό, επειδή ο ίδιος σχετιζόταν ή υποστήριζε τους Δημοκρατικούς.
Το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει ένα επεισόδιο της εκπομπής ”Περισκόπιο” παραγωγής 1987, αφιερωμένο στον Λόρκα.
ΠΕΡΙΣΚΟΠΙΟ
ΦΕΔΕΡΙΚΟ ΓΚΑΡΘΙΑ ΛΟΡΚΑ
Το ”Περισκόπιο” είναι μια εκπομπή πολιτιστικού περιεχομένου. Το συγκεκριμένο επεισόδιο είναι αφιερωμένο στον Ισπανό ποιητή και θεατρικό συγγραφέα Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα. Αρχικά, γίνεται λόγος για τη γέννηση και τα παιδικά χρόνια του Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα. Έπειτα, ο διευθυντής της Δραματικής Σχολής του Εθνικού Θεάτρου και λογοτέχνης Τάσος Λιγνάδης προσεγγίζει την ποίηση και το θεατρικό έργο του Λόρκα, αναδεικνύοντας τις επιρροές που δέχθηκε από την ισπανική λογοτεχνία του 18ου και του 19ου αιώνα, την ανδαλουσιανή ποίηση, καθώς και το μαυριτανικό και το τσιγγάνικο τραγούδι.
Ακόμη, γίνεται λόγος για το ιδιαίτερο ενδιαφέρον που έδειχνε ο Λόρκα για την ποίηση, τη μουσική και τη ζωγραφική, ενδιαφέρον που τον οδήγησε το 1919 στη Μαδρίτη, όπου ήρθε σε επαφή με σημαντικές προσωπικότητες της ισπανικής τέχνης και διανόησης, όπως ο πρωτεργάτης του υπερρεαλισμού Λουί Αραγκόν και ο ποιητής και φιλόσοφος Πολ Βαλερί. Επιπλέον, μαθαίνουμε για τη συμπόρευση του Λόρκα με τον ζωγράφο Σαλβαδόρ Νταλί και τον σκηνοθέτη Λουίς Μπουνιουέλ. Ο Τάσος Λιγνάδης αναφέρεται, επίσης, στον χαρακτηρισμό του Λόρκα ως λαϊκού δημιουργού.
Στη συνέχεια, ο Χ. Ρομπίσκο αναφέρεται στην απόφαση που πήρε ο Λόρκα το 1931 να δημιουργήσει έναν φοιτητικό θίασο, ο οποίος θα περιόδευε στην Ισπανία και θα έδινε παραστάσεις σε εργάτες και αγρότες, σε μια προσπάθεια να φέρει τον ισπανικό λαό πιο κοντά στις θεατρικές του ρίζες. Τονίζεται πως το 1932 η κυβέρνηση της Ισπανίας αποφάσισε να χρηματοδοτήσει την ιδέα του, αναγνωρίζοντας την ανάγκη για την επιμόρφωση του λαού. Έπειτα, παρεμβάλλεται δραματοποιημένο μέρος της εκπομπής, στο οποίο η Νένα Βενετσάνου ερμηνεύει μελοποιημένη ποίηση του Λόρκα. Ακόμη, η ηθοποιός Σούλα Αθανασιάδη ερμηνεύει απόσπασμα από το έργο «Ματωμένος γάμος» του Λόρκα.
Στο τελευταίο μέρος του επεισοδίου γίνεται λόγος για τη δολοφονία του Λόρκα το 1936 στη Γρανάδα από άνδρες του δικτάτορα Φράνκο. Παράλληλα, υπογραμμίζεται πως η σορός του δεν βρέθηκε ποτέ, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί μια ολόκληρη μυθολογία γύρω από τον θάνατο του μεγάλου ποιητή και οραματιστή.
Κατά τη διάρκεια της εκπομπής προβάλλονται φωτογραφίες του ίδιου του Λόρκα, καθώς και φωτογραφίες από διάφορες παραστάσεις έργων του. Ακόμη, κείμενα διαβάζει ο Γιάννης Ροζάκης.
