Διονύσης Σαββόπουλος–
21 Οκτωβρίου 2025

Ένα χρόνο πριν έφυγε από τη ζωή ο μουσικός και τραγουδοποιός, Διονύσης Σαββόπουλος, στις 21 Οκτωβρίου 2025. Το Αρχείο ΕΡΤ παρουσιάζει από τη σειρά εκπομπών “Τραγούδια που έγραψαν ιστορία” επεισόδιο με τίτλο “Ας κρατήσουν οι χοροί – Διονύσης Σαββόπουλος (1982)”, το οποίο αναφέρεται στο συγκεκριμένο τραγούδι και παρουσιάζεται το πλάισιο στο οποίο δημιουργήθηκε και αγαπήθηκε από οτ ελληνικό κοινό.

Αναλυτικά Share

Ο Διονύσης Σαββόπουλος έφυγε από τη ζωή στις 21 Οκτωβρίου 2025. Θεωρείται ο πρώτος εκ των Ελλήνων τραγουδοποιών που έγραφαν μουσική, στίχους αλλά και ερμήνευαν οι ίδιοι τα τραγούδια τους. Γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1944, ξεκίνησε σπουδές στη Νομική σχολή της Θεσσαλονίκης, αλλά γρήγορα τον κέρδισε το τραγούδι. Το 1964 έχει μετακομίσει στην Αθήνα και ξεκινάει η μουσική του διαδρομή, με συνεργασίες με τη Μαρία Φαραντούρη και τον Μάνο Λοΐζο, ενώ κατά την περίοδο της δικτατορίας των συνταγματαρχών συλλαμβάνεται και φυλακίζεται δύο φορές. Ο πρώτος του δίσκος «Το φορτηγό» (1966) σημειώνει μεγάλη επιτυχία και ακολουθούν οι δίσκοι  «Το περιβόλι του τρελού» (1969), «Μπάλλoς» και «Βρώμικo ψωμί» πoυ κυκλoφoρoύv τo 1971 και 1972, ενώ με την  πτώση τoυ καθεστώτoς των συνταγματαρχών κυκλοφορεί ο δίσκος  “Δέκα χρόvια κoμμάτια” (1975). Το 1976 γράφει τη μουσική για την ταινία του Παντελή Βούλγαρη Happy Day και το 1977 συνεργάζεται με ένα πλήθος καλλιτεχνών (Μπουλάς, Παπάζογλου, Τανάγρη, Ζιώγαλας, Λιούγκας, Ξύδης, Ρασούλης) για την παράσταση «Αχαρνής, ο Αριστοφάνης που γύρισε από τα θυμαράκια». Ο επόμεvoς δίσκoς τoυ είναι «Η ρεζέρβα» (1979) και ακολουθούν τα  “Τραπεζάκια έξω” (1983) και έπειτα «Τo κoύρεμα» (1989). Συνολικά ο Δ. Σαββόπουλος θα κυκλοφορήσει 14 δίσκους με ιδιαίτερη απήχηση στο ελληνικό κοινό. Ο Διονύσης Σαββόπουλος έγραψε μουσική για το θέατρο και τον κινηματογράφο και ως μουσικός παραγωγός σύστησε στα ελληνικά μουσικά πράγματα και στήριξε νέους μουσικούς και ερμηνευτές. Εκδόθηκαν πέντε βιβλία με στίχους και κείμενά του, ενώ ασχολήθηκε με το ραδιόφωνο και την τηλεόραση. Η εκπομπή «Ζήτω το ελληνικό τραγούδι» (1986-1987), την οποία παρουσίαζε ο ίδιος, είναι από τις πλέον χαρακτηριστικές στο ενεργητικό του. Οι συναυλίες και οι παραστάσεις που έδωσε ήταν πάντοτε ξεχωριστές, τις σκηνοθετούσε ο ίδιος και επέλεγε πάντα ιδιαίτερους χώρους, ενώ οι εμφανίσεις του χαρακτηρίζονταν από την αμεσότητα και την θεατρικότητα που τον διέκρινε. Ιστορικές υπήρξαν οι συναυλίες του στο Ολυμπιακό Στάδιο της Αθήνας το 1983 και το καλοκαίρι του 2017 στο Καλλιμάρμαρο.  Χαρακτηριστικό της μουσικής του Διονύση Σαββόπουλου ήταν ο δημιουργικός συνδυασμός της παραδοσιακής τραγουδοποιίας και των στοιχείων της παραδοσιακής και λαϊκής μουσικής (δημοτικά τραγούδια, ρεμπέτικο κλπ) με τα σύγχρονα μουσικά ρεύματα, ενώ το ταλέντο και η αυθεντικότητά του κατέστησαν τη μουσική και τους στίχους του έργα  οικεία για διαφορετικές γενιές Ελλήνων. Το Αρχείο της ΕΡΤ, ένα έτος μετά την απώλεια του μουσικού και τραγουδοποιού, Διονύση Σαββόπουλου, προτείνει την εκπομπή:

ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΠΟΥ ΕΓΡΑΨΑΝ ΙΣΤΟΡΙΑ

ΑΣ ΚΡΑΤΗΣΟΥΝ ΟΙ ΧΟΡΟΙ – ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ (1982)

Σε αυτό το επεισόδιο της σειράς ντοκιμαντέρ για τα δεκαπέντε ελληνικά τραγούδια που έγραψαν ιστορία, το καθένα στο είδος του, από το σμυρναίικο και το ρεμπέτικο, μέχρι το ελαφρό, λαϊκό και έντεχνο, ο Διονύσης Σαββόπουλος ανασυνθέτει το πορτρέτο του τραγουδιού «Ας κρατήσουν οι χοροί» (1982), αποκαλύπτει τη μέθοδο, τα βιώματα, το ρόλο της παράδοσης και της νοοτροπίας, τη σημασία της κοινότητας και τη συνάθροιση και το γλέντι αλά ελληνικά.

Ο Διονύσης Σαββόπουλος ορίζει την ουσία του έργου του συνθέτη. Εξηγεί ότι τα τραγούδια του ξεκινούν από τη μουσική και τη μελωδία, από μία διαίσθηση και από λίγες νότες, οι οποίες του δίνουν φόρα, όπως λέει και ο ίδιος και τον βοηθούν να ξεκαθαρίσει στη σκέψη του αυτό που θέλει να πει σε κάθε τραγούδι. Περιγράφει τη διαδικασία της μουσικής δημιουργίας όπως τη βιώνει ο ίδιος. Περιγράφει πώς γράφτηκε το τραγούδι «Ας κρατήσουν οι χοροί» στο εξοχικό του στο Πήλιο, με συγκεντρώσεις και μαζώξεις στις διακοπές, γιορτές με πολλούς φίλους και συγγενείς, περιγράφει ένα πολύ ευχάριστο συναίσθημα μέσα από γλέντια που κατέληγαν σχεδόν πάντα σε δημοτικά τραγούδια, τσάμικα και καλαματιανούς. Αυτές οι εικόνες τον ενέπνευσαν για το τραγούδι. Ακολούθως περιγράφει τη δομή του τραγουδιού, τους στίχους και τις εναλλαγές που υπάρχουν σε αυτό, τις «παραξενιές» όπως λέει ο ίδιος ο Σαββόπουλος. Στην κιθάρα και στο πιάνο αναπαριστά τον τρόπο με τον οποίο προσέγγισε τη μελωδία και τα εναλλασσόμενα μουσικά μοτίβα. Εξηγεί επίσης ότι αναφέρονται στο τραγούδι ονόματα φίλων και των παιδιών τους που παρευρίσκονταν σε όλες αυτές τις γιορτές που ενέπνευσαν τον Σαββόπουλο. Μιλάει για τις παρέες των φίλων αλλά και για την παρέα των Χατζιδάκι, Γκάτσου, Κατσίμπαλη και Μινωτή, οι οποίοι σύχναζαν στο στέκι τους και πώς εκείνοι μαζί με άλλους καλλιτέχνες, όταν ήταν μικρότεροι σύχναζαν σε στέκια παλιότερων, καλλιτεχνών και λογοτεχνών και τώρα πια αυτή η παράδοση από γενιά σε γενιά δεν υπάρχει. Εκεί στα στέκια αυτά «μάθαμε όσα μάθαμε» λέει ο Σαββόπουλος και θυμάται ανθρώπους, αστεία και συγκινητικά περιστατικά.  Ομολογεί ότι δεν περίμενε να έχει τόσο μεγάλη επιτυχία αυτό το τραγούδι, θεωρούσε ότι άλλα τραγούδια από το δίσκο θα ήταν πιο εύκολα για το κοινό και πιο καθαρά ως λαϊκά τραγούδια. Αυτό που άρεσε στον κόσμο υποθέτει ότι ήταν η αγάπη για τη συλλογικότητα που πηγάζει μέσα από τον καθένα και είναι διάχυτη ως βασική θέση του «Ας κρατήσουν οι χοροί».

Ο Σαββόπουλος οριοθετεί το ιστορικό και κοινωνικό πλαίσιο που ενέπνευσε το τραγούδι του και μιλάει για την κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ με πρωθυπουργό Ανδρέα Παπανδρέου το 1981 και με πρόεδρο της Δημοκρατίας τον Κωνσταντίνο  Καραμανλή και την αισιοδοξία που υπήρχε διάχυτη στον ελληνικό λαό. Ένιωσε ότι τα «Τραπεζάκια έξω» ήταν μια μουσική που θα αφορούσε πλέον ένα ευρύτερο κοινό, μια έξοδος σε μια φωτεινή νέα εποχή πιο αισιόδοξη από τα χρόνια πριν και κατά τη διάρκεια της χούντας. Αλλά αυτό, εξηγεί, δεν κράτησε πολύ. Ο Σαββόπουλος μιλάει για την ιστορία και την παράδοση, πώς εκείνος παραδίδεται σε αυτές τις αξίες και τη σημασία που έχουν για την αποφυγή μιας ζωής χωρίς νόημα.

Κατά τη διάρκεια της εκπομπής παρακολουθούμε αποσπάσματα από συναυλίες του Διονύση Σαββόπουλου όπου ο ίδιος ερμηνεύει το τραγούδι «Ας κρατήσουν οι χοροί».  Συγκεκριμένα από τη «Συναυλία για τα 20 χρόνια τραγούδια του Δ. Σαββόπουλου στην Καλογρέζα» και «Παραδοσιακός γάμος στα Ανώγεια».

Σκηνοθεσία-παραγωγή: ΓΙΩΡΓΟΣ ΧΡ. ΖΕΡΒΑΣ

Έρευνα-σενάριο: ΓΙΩΡΓΟΣ ΧΡ. ΖΕΡΒΑΣ, ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ

Σύμβουλος: ΣΠΥΡΟΣ ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ

Έτος παραγωγής: 2007

Τεκμηρίωση εκπομπής και σύνταξη άρθρου: Βλάσης Κομνηνός

Δείτε περισσότερα: https://www.ert.gr/ert-arxeio/

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ