Στις 2 Νοεμβρίου 1911 γεννήθηκε στο Ηράκλειο της Κρήτης ο Οδυσσέας Ελύτης (1911-1996). Το πραγματικό του όνομα ήταν Οδυσσέας Αλεπουδέλης ενώ οι γονείς του κατάγονταν από τη Λέσβο. ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της λεγόμενης «γενιάς του ’30». Το 1935 ταξίδεψε στη Μυτιλήνη μαζί με τον Ανδρέα Εμπειρίκο, όπου γνώρισε τη ζωγραφική του Θεόφιλου. Με την έναρξη του ελληνοϊταλικού πολέμου, το 1940, κατατάχθηκε στον στρατό με τον βαθμό του ανθυπολοχαγού και υπηρέτησε στο Αλβανικό Μέτωπο. Από το 1948 έως το 1951 εγκαταστάθηκε στο Παρίσι, από όπου ταξίδεψε στην Ισπανία, την Ιταλία και την Αγγλία.
Η πρώτη επίσημη εμφάνιση του Οδυσσέα Ελύτη στο χώρο της λογοτεχνίας πραγματοποιήθηκε το 1939 με την έκδοση της πρώτης ποιητικής συλλογής του με τίτλο “Προσανατολισμοί”. Το 1943 εκδόθηκε η ποιητική συλλογή του “Ήλιος ο Πρώτος”. Ακολούθησαν μεταξύ άλλων το εμβληματικό “Άξιον Εστί” (1959), οι “Έξη και μια τύψεις για τον ουρανό” (1960), το “Μονόγραμμα” (στις Βρυξέλλες), το “Φωτόδεντρο και η δέκατη τέταρτη ομορφιά” και ο “Ήλιος ο Ηλιάτορας” (1971), η “Σαπφώ” και ο “Μικρός Ναυτίλος” (1984), τα “Ελεγεία της Οξώπετρας” (1991), και οι τελευταίες του συλλογές “Δυτικά της λύπης” και “Ο κήπος με τις αυταπάτες” (1995).
Στις 18 Οκτωβρίου 1979, η Σουηδική Ακαδημία ανακοίνωσε την απονομή του Νόμπελ Λογοτεχνίας στον Οδυσσέα Ελύτη, «για την ποίησή του, που με φόντο την ελληνική παράδοση, με αισθηματοποιημένη δύναμη και πνευματική οξύνοια ζωντανεύει τον αγώνα του σύγχρονου ανθρώπου για ελευθερία και δημιουργία».
Με αφορμή τη συμπλήρωση 115 χρόνων από τη γέννηση του Οδυσσέα Ελύτη, το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει στιγμιότυπα από την εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στο Ηράκλειο της Κρήτης το 2001, με σκοπό να τιμηθούν τα 90 χρόνια από τη γέννηση του ποιητή. Η εκδήλωση συνέπεσε με την επανακυκλοφορία του βιβλίου του «Σηματολόγιον».
ΜΙΝΙΑΤΟΥΡΕΣ ΣΥΝΕΙΚΟΝΕΣ
ΣΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΤΟΥ ΟΔΥΣΣΕΑ ΕΛΥΤΗ
Ολιγόλεπτη ενημερωτική εκπομπή πολιτιστικού περιεχομένου, που παρουσιάζει ο δημοσιογράφος Κώστας Κωβαίος, και περιλαμβάνει ρεπορτάζ από τα καλλιτεχνικά δρώμενα της πόλης της Αθήνας αλλά και της υπόλοιπης Ελλάδας. Θέμα του συγκεκριμένου επεισοδίου είναι η παρουσίαση της νέας έκδοσης του έργου «Σηματολόγιον» του Οδυσσέα Ελύτη.
Το «Σηματολόγιον» παρουσιάστηκε στο Ηράκλειο της Κρήτης, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων που διοργάνωσε η Εταιρεία Κρητικών Ιστορικών Μελετών, τη γενέθλιο ημέρα (2 Νοεμβρίου) του ποιητή, για να τιμήσει τη μνήμη του.
Το βιβλίο, που είχε εκδοθεί τον Δεκέμβριο του 1977, επανακυκλοφόρησε στις 2 Νοεμβρίου 2001, με αφορμή τη συμπλήρωση 90 χρόνων από τη γέννηση του νομπελίστα ποιητή. Πρόκειται για συλλογή από σαράντα πέντε ρήσεις, μικρές φράσεις που προέρχονται από το ποιητικό έργο «Μαρία Νεφέλη». Κάθε ρήση συνοδεύεται από ένα σήμα-κόσμημα σχεδιασμένο από τον ίδιο τον Ελύτη.
Την έκδοση επιμελήθηκε η σύντροφος του ποιητή, Ιουλίτα Ηλιοπούλου, η οποία μιλά στο φακό των «Συνεικόνων» για το έργο και τη σημασία του. Χαρακτηρίζει τις μικρές φράσεις του ποιητή «αφορισμούς εν είδει παροιμιακού λόγου» και αναδεικνύει τη στοχαστική τους δύναμη.
Στη συνέντευξή της στον Κώστα Κωβαίο, η Ιουλίτα Ηλιοπούλου εστιάζει στην επικαιρότητα του αποφθεγματικού λόγου του Ελύτη, και στην ικανότητά του να αφυπνίζει τον αναγνώστη στρέφοντάς τον στις βαθύτερες πηγές της ανθρώπινης ύπαρξης και παρακινώντας τον σε μια νέα επανάσταση από την πλευρά της αθωότητας.
Χρησιμοποιήθηκαν πλάνα από την ταινία του Γιώργου και της Ηρώς Σγουράκη «Οδυσσέας Ελύτης».
Παρουσίαση – Αρχισυνταξία: Κώστας Κωβαίος
Σκηνοθεσία: Πανδώρα Μουρίκη
Δείτε περισσότερα στο http://archive.ert.gr
Συντάκτης: Κωνσταντίνα Τασιοπούλου
