Ο Κώστας Καζάκος έφυγε από τη ζωή στις 13 Σεπτεμβρίου 2022. Αφιέρωμα από το Αρχείο ΕΡΤ με επεισόδιο της σειράς «Ταξίδι στη μνήμη» αφιερωμένο στον σημαντικό ηθοποιό Κώστα Καζάκο, ο οποίος φωτίζει γνωστές και άγνωστες πτυχές της ζωής και της καλλιτεχνικής του πορείας στο θέατρο αλλά και τον κινηματογράφο. Σκηνοθεσία: ΧΑΡΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, Διεύθυνση φωτογραφίας: ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΤΣΕΚΟΥΡΑΣ
Ο Κώστας Καζάκος υπήρξε ένας από τους μεγάλους Έλληνες ηθοποιούς με μακρά και θητεία στο θέατρο και στον κινηματογράφο, ενώ παράλληλα ασχολήθηκε με τα κοινά και την πολιτική. Γεννημένος στον Πύργο Ηλείας το 1935, τελείωσε το νυχτερινό Γυμνάσιο στο Παγκράτι, παράλληλα εργαζόμενος προκειμένου να στηρίξει την οικογένειά του. Αδυνατώντας να εγγραφεί στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, μιας και δεν μπόρεσε να προσκομίσει πιστοποιητικό κοινωνικών φρονημάτων, ξεκινάει σπουδές το 1953 στην κινηματογραφική σχολή Σταυράκου, με δασκάλους όπως οι Γρηγόρης Γρηγορίου και Κάρολος Κουν.
Εμφανίζεται για πρώτη φορά στο Θέατρο Τέχνης το 1957 στο έργο του Μπέρτολτ Μπρεχτ «Ο κύκλος με την κιμωλία». Στην υποκριτική του πορεία πρόσφερε μεγάλες ερμηνείες σε ρόλους έργων από σημαντικούς συγγραφείς όπως οι Ιάκωβος Καμπανέλλης («Η αυλή των θαυμάτων»), Άρθουρ Μίλερ («Ψηλά απ’ τη γέφυρα»), Κάρλο Γκολντόνι («Λοκαντιέρα»), Ζαν-Πολ Σαρτρ («Νεκροί χωρίς τάφο»), Τενεσί Ουίλιαμς («Γυάλινος Κόσμος»), αλλά και σε έργα του Σοφοκλή («Αντιγόνη») και του Αριστοφάνη («Όρνιθες») στο Θέατρο Τέχνης και στους θιάσους της Κυρίας Κατερίνας, του Αλέκου Αλεξανδράκη, της Άννας Συνοδινού και της Έλλης Λαμπέτη.
Στον κινηματογράφο θα εμφανιστεί για πρώτη φορά στην ταινία του Γρηγόρη Γρηγορίου «Η αρπαγή της Περσεφόνης» (1956), σε σενάριο του Ιάκωβου Καμπανέλλη, ενώ ξεχωρίζουν από τη φιλμογραφία του οι ταινίες «Το μπλόκο» του Άδωνι Κύρου (1965), «Το παρελθόν μιας γυναίκας» (1968) του Γιάννη Δαλιανίδη, «Η λεωφόρος του μίσους» (1968) και «Πεθαίνω κάθε ξημέρωμα» (1969) του Νίκου Φώσκολου, «Κοντσέρτο για πολυβόλα» (1967) και «Μια γυναίκα στην Αντίσταση» (1970) του Ντίνου Δημόπουλου, «Λυσιστράτη» (1972) του Γιώργου Ζερβουλάκου, «Ιφιγένεια» (1977) του Μιχάλη Κακογιάννη, «Ο άνθρωπος με το γαρύφαλλο» (1980) του Νίκου Τζήμα και «Ο δραπέτης» (1991) του Λευτέρη Ξανθόπουλου.
Θα ερωτευθεί και θα παντρευτεί τη μεγάλη ηθοποιό Τζένη Καρέζη με την οποία θα καθιερωθούν ως ένα από τα κορυφαία καλλιτεχνικά ζευγάρια. Ως θιασάρχες θα ανεβάσουν σημαντικά έργα με μεγάλη επιτυχία και απήχηση στο κοινό, με αποκορύφωση τη θρυλική παράσταση «Το μεγάλο μας τσίρκο» (1973). Μετά το θάνατο της Καρέζη (1992) ο Καζάκος θα συνεχίσει μια σημαντική θεατρική πορεία με ερμηνείες που ξεχωρίζουν σε έργα όπως «Ο θάνατος του εμποράκου» (1993), «Η όπερα της πεντάρας» (1993), «Αντιγόνη» (1995), «Βασιλιάς Λιρ» (1996) και «Περιμένοντας τον Γκοντό» (1997) για να αναφέρουμε μερικές από αυτές.
Στην τηλεόραση ο Καζάκος εμφανίστηκε με επιτυχία σε σειρές όπως η «Μαρίνα Αυγέρη» (1973), «Η μεγάλη περιπέτεια» (1976), η «Μαύρη χρυσαλλίδα» (1990) και «Ο μεγάλος ξεσηκωμός» (1977), στις περισσότερες εξ αυτών συμπρωταγωνιστώντας με την Καρέζη.
Ήταν πολιτικά ενταγμένος στο ΚΚΕ με ενεργό δράση και προσφορά στα κοινά αλλά και με δημόσιο λόγο. Η πολιτική και πολιτιστική του δράση υπήρξε σημαντική και αξιόλογη ενώ από το 2007 έως το 2012 διετέλεσε βουλευτής επικρατείας του ΚΚΕ.
Ο Κώστας Καζάκος άφησε την τελευταία του πνοή στις 13 Σεπτεμβρίου 2022 σε ηλικία 87 ετών.
Το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει την εκπομπή:
ΤΑΞΙΔΙΑ ΣΤΗ ΜΝΗΜΗ
ΚΩΝΣΤΝΑΤΙΝΟΣ ΚΑΖΑΚΟΣ
Ο μεγάλος ηθοποιός Κώστας Καζάκος σε αυτό το επεισόδιο της σειράς «Ταξίδια στη μνήμη» μας προσφέρει μια εκ βαθέων εξομολόγηση για τη ζωή και την καλλιτεχνική του πορεία. Επισκέπτεται τον Πύργο Ηλείας, την γενέτειρά του, θυμάται την παλιά πόλη, την οικογένειά του, γεγονότα που τον σημάδεψαν ως παιδί, επισκέπτεται το σχολείο που φοίτησε, θυμάται τα μαθητικά του χρόνια στην κατοχή και μετά την απελευθέρωση. Στη γειτονιά που μεγάλωσε μιλάει για την οικογένειά του, τη φυλάκιση και την εξορία του πατέρα στην Ικαρία, τον Άη Στράτη και τη Μακρόνησο και έπειτα συναντάει παιδικούς φίλους του στην πλατεία του Πύργου και θυμούνται τα ανέμελα παιδικά χρόνια. Ο Καζάκος περιγράφει τη φυγή στην Αθήνα το 1948, τη διαμονή στον Νέο Κόσμο σε ένα μικρό δωμάτιο επτά άτομα, έπειτα στα προσφυγικά του Βύρωνα για πέντε χρόνια μέχρι το 1952 όταν γύρισε ο πατέρας από τη Μακρόνησο. Περιγράφει πώς άλλαζαν κάθε λίγους μήνες σπίτι λόγω των διωγμών από την ασφάλεια και εξηγεί ότι τελείωσε το νυχτερινό σχολείο στο Παγκράτι και μετά πήγε στη σχολή Σταυράκου όπου γνώρισε τον Κάρολο Κουν στου οποίου τη σχολή φοίτησε ακολούθως.
Στο υπόγειο του Θεάτρου Τέχνης, ο Καζάκος μιλάει με συγκίνηση για τα πιο σημαντικά θεατρικά χρόνια της ζωής του εκεί, τα μεγάλα έργα, μεγάλων συγγραφέων, τη δουλειά και τη διαμόρφωση ελεύθερων καλλιτεχνικών συνειδήσεων, ενώ μοιράζεται μνήμες από περιστατικά που έζησε ο ίδιος στη θρυλική αυτή σκηνή. Το 1958 φεύγει μαζί με άλλους 13-14 ηθοποιούς φτιάχνουν το «Ελεύθερο Θέατρο» και 6 παραστάσεις με κλασσικά έργα. Μιλάει για τη συνεργασία με το θίασο του Αλ. Αλεξανδράκη, της Έλλης Λαμπέτη, της Άννας Συνοδινού το 1965 στο θέατρο του Λυκαβηττού με σκηνοθέτη Μίνω Βολανάκη στις παραστάσεις Λυσιστράτη και Εκκλησιάζουσες.
Για τη σχολή Σταυράκου μιλάει για τις σπουδές ηθοποιού και σκηνοθέτη και την κινηματογραφική του πορεία από το 1953 με την ταινία «Η αρπαγή της Περσεφόνης», έπειτα την εργασία του στον κινηματογράφο ως βοηθός γενικών καθηκόντων και τεχνικός για έντεκα περίπου χρόνια. Από τις ταινίες που έπαιξε ξεχωρίζει την «Ιφιγένεια» του Κακογιάννη, αναφέρεται επίσης στην δεύτερη ζωή του παλιού, εμπορικού, Ελληνικού Κινηματογράφου, του κινηματογράφου των παραγωγών, όπως τον αποκαλεί ο ίδιος και σχολιάζει τη σχέση του επιπέδου του κινηματογράφου αυτού με το πολιτιστικό επίπεδο της ελληνικής κοινωνίας. Αναφέρεται στην ταινία «Κοντσέρτο για πολυβόλα» όπου και γνωρίστηκαν με την Τζένη Καρέζη και ερωτεύθηκαν και πέρασαν 26 χρόνια μαζί.
Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στην παράσταση «Το μεγάλο μας τσίρκο» με τον Ιάκωβο Καμπανέλλη και σε μουσική του Σταύρου Ξαρχάκου, μια μεγάλη καλλιτεχνική στιγμή για όλους τους συμμετέχοντες στο έργο. Μιλάει για το θέατρο «Αθήναιον» και την πορεία από το 1978 μέχρι το 1992, για τις θεατρικές επιλογές τους και την απήχηση που είχε η δουλειά τους στο κοινό.
Ο Καζάκος μιλάει για τη συνεργασία με τον Ζυλ Ντασσέν στα έργα «Ποιός φοβάται τη Βιρτζίνια Γουλφ» και «Ο θάνατος του εμποράκου», με τον Όλεγκ Εφρέμοβ ο οποίος σκηνοθέτησε τον ίδιο και την Καρέζη στο «Πρόσωπο με πρόσωπο» στον «Βυσσινόκηπο», με τον Ρόμπερτ Στούρουα στην «Ηλέκτρα» και στον «Οιδίποδα», με τον Λεωνίδα Τριβιζά, ενώ θυμάται μαζί με τις ευχάριστες, αλλά και τις δύσκολες και συγκλονιστικές στιγμές όπως η τελευταία θεατρική εμφάνιση της Καρέζη το 1991 στο έργο «Διαμάντια και μπλουζ» της Λούλας Αναγνωστάκη σε σκηνοθεσία Βασίλη Παπαβασιλείου, με αφορμή την οποία ο Καζάκος μιλάει και για την περιπέτεια της υγείας της και τον τρόπο εκείνη την αντιμετώπισε μέχρι το τέλος αλλά και την πορεία που συνέχισε εκείνος μόνος του προσπαθώντας να συνεχίσει στο πλαίσιο που είχαν μαζί ορίσει.
Μαζί με τον γιο του, Κωνσταντίνο Καζάκο, συζητούν για τους νέους ηθοποιούς στο θέατρο και στην τηλεόραση, τις δύσκολες οικονομικές συνθήκες. Στο καμαρίνι του, ο Κώστας Καζάκος μιλάει για τις στιγμές πριν την παράσταση, την αγωνία του ηθοποιού, τη σχέση με το κοινό, τον τρόπο με τον οποίο επικοινωνεί με αυτό και τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται αν η παράσταση έχει απήχηση ή όχι στον κόσμο. Παρακολουθούμε απόσπασμα από την παράσταση «Ο θάνατος του εμποράκου» και έπειτα ο ίδιος μιλάει για το τέλος μιας παράστασης, τις σχέσεις που διαμορφώνονται και την πίκρα του αποχωρισμού.
Κατά τη διάρκεια της εκπομπής παρουσιάζονται φωτογραφίες και αποσπάσματα οπτικοακουστικού υλικού από πρόβες και παραστάσεις καθώς και από κινηματογραφικές ταινίες στις οποίες συμμετείχε και πρωταγωνίστησε ο Καζάκος.
Σενάριο – σκηνοθεσία: Χάρης Παπαδόπουλος
Διεύθυνση φωτογραφίας: Κωνσταντίνος Τσεκούρας
Έτος παραγωγής: 2006
Τεκμηρίωση εκπομπής και σύνταξη άρθρου: Βλάσης Κομνηνός
