Ο εορτασμός της Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου καθιερώθηκε το 1962 από το Διεθνές Ινστιτούτο Θεάτρου και εορτάζεται σήμερα σε περισσότερες από 100 χώρες παγκοσμίως, αναδεικνύοντας τον ρόλο του θεάτρου ως μέσου κοινωνικού διαλόγου, πολιτιστικής έκφρασης και αμοιβαίας κατανόησης, χωρίς διακρίσεις ηλικίας, φύλου, πεποιθήσεων ή εθνικότητας. Το ΔΙΘ τιμά κάθε χρόνο αυτή την παγκόσμια γιορτή, καλώντας μια διεθνώς αναγνωρισμένη προσωπικότητα του θεάτρου για να γράψει το μήνυμα. Το μήνυμα μεταφράζεται σε περισσότερες από 20 γλώσσες, δημοσιοποιείται μέσα από το δίκτυο του Διεθνούς Ινστιτούτου Θεάτρου και τα Εθνικά του Κέντρα (περισσότερα από 90 Εθνικά Κέντρα και πολλά Συνεργαζόμενα Μέλη) αλλά και θεατρικούς οργανισμούς σε όλο τον κόσμο, διαβάζεται σε όλα τα θέατρα και μεταδίδεται από τα Μ.Μ.Ε σε όλο τον κόσμο.
Από το 1962 έως σήμερα, 60 σημαντικές προσωπικότητες του θεάτρου συνεισέφεραν τις σκέψεις τους μέσω των μηνυμάτων της Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου. Τον διακεκριμένο και διεθνώς αναγνωρισμένο Αμερικανό ηθοποιό και θεατρικό δημιουργό Γουίλεμ Νταφόε (Willem Dafoe) επέλεξε φέτος το Εκτελεστικό Συμβούλιο του Διεθνούς Ινστιτούτου Θεάτρου για τη συγγραφή του καθιερωμένου Μηνύματος της Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου για το 2026. Μπορείτε να δείτε εδώ: https://www.world-theatre-day.org/messageauthor.html
Το Αρχείο της ΕΡΤ με αφορμή τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου παρουσιάζει ένα μοναδικό ντοκουμέντο από το τηλεοπτικό θέατρο:
ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ
ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΤΗΣ ΜΠΕΡΝΑΝΤΑ ΆΛΜΠΑ του Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα
Το θεατρικό έργο "Το σπίτι της Μπερνάντα Άλμπα" του Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα προβλήθηκε για πρώτη φορά στην τηλεόραση της ΥΕΝΕΔ στο πλαίσιο της εκπομπής "Το Θέατρο της Κυριακής" που καθιερώθηκε το 1978. Στον ρόλο της Μπερνάρντα Άλμπα εμφανίζεται η Αλέκα Κατσέλη και στο ρόλο της Μαρία Χοσέφα η Ελένη Χαλκούση. Η σκηνοθεσία ήταν του Γιώργου Μούλιου, η μετάφραση του Νίκου Γκάτσου και η μουσική του Μάνου Λοΐζου. Πλάι στην Αλέκα Κατσέλη εμφανίζονται επίσης: η Δήμητρη Ζέζα, η Όλγα Τουρνάκη, η Μαρία Σκούντζου, η Δώρα Σιτζάνη κ.ά
Το ρόλο της Μπερνάρντα Άλμπα ερμήνευσε η Αλέκα Κατσέλη το 1963 όταν το έργο παίχθηκε στο θέατρο ΘΥΜΕΛΗ της Θεσσαλονίκης σε μετάφραση και σκηνοθεσία Πέλου Κατσέλη, σκηνογραφία και κοστούμια Σπύρου Βασιλείου και μουσική Μάνου Λοϊζου. Το «σπίτι της Μπερνάρντα Άλμπα» παίχτηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα στο Θέατρο Κοτοπούλη το Νοέμβριο του 1954, σε σκηνοθεσία Αλέξη Μινωτή, με την Κατίνα Παξινού στον πρωταγωνιστικό ρόλο.
Ποιητικό έργο όπως όλα άλλωστε τα έργα του μεγάλου Ισπανού ποιητή παρουσιάζει μια αλληλεξάρτηση των ανθρωπίνων σχέσεων με βαθιές στη γη τις ρίζες των κοινωνικών προκαταλήψεων. Ανήκει στις λαϊκές τραγωδίες του Λόρκα με σύμβολο απόλυτο τη μητριαρχία. Είναι το τελευταίο έργο του ποιητή γραμμένο λίγους μήνες πριν από τον θάνατό του σε ηλικία 36 ετών. Ο Λόρκα το είχε διαβάσει σε φίλους του τον Ιούνιο του 1936 και επρόκειτο να ανεβαστεί τον Οκτώβριο. Δεν πρόλαβε όμως καθώς ο ποιητής εκτελέστηκε από τα φασιστικά στρατεύματα του Φράνκο τον Αύγουστο του ίδιου χρόνου. Το έργο παίχτηκε για πρώτη φορά το 1945 στο Μπουένος Άιρες.
Κύριο θέμα του είναι το ερωτικό πάθος που αναμετριέται με τις κοινωνικές επιταγές και το αίσθημα της τιμής σύμφυτο με τον Ισπανικό λαό. Πρόκειται για ένα δράμα με θέμα τις γυναίκες στα χωριά της Ισπανίας και τη ζωή της ισπανικής υπαίθρου. Η ηρωίδα Μπερνάρντα Άλμπα, μια άγρια μητριαρχική φύση, σκληρή για κάθε τι που αντιμάχεται στη θέλησή της είναι η ενσάρκωση του άκρατου ατομισμού, της υπερηφάνειας και της υπεροχής. Το έργο αρχίζει με κηδεία και τελειώνει με θάνατο. Ο δεύτερος άνδρας της Ανδαλουσιάνας Μπερνάρντα πεθαίνει και της αφήνει τέσσερις κόρες. Η Μπερνάρντα έχει και κόρη από τον πρώτο της γάμο την Ανγκούστιας. Γίνεται η κηδεία του και η κυρά του σπιτιού μαζί με τις πέντε κόρες της επιστρέφει στο σπιτικό της και δέχεται συλλυπητήρια μόνο από γυναίκες μια και οι άνδρες δεν έχουν θέση πια στη ζωή τους. Ο περιορισμός αρχίζει, οι πόρτες και τα παράθυρα θα κλείσουν όσο να βαστάξει το πένθος και μέσα στον περιορισμένο αυτό χώρο των περιορισμένων ανθρώπινων αισθημάτων θα πλανιέται μέχρι το τέλος το αρσενικό στοιχείο που αν και δεν θα φανεί ποτέ στην σκηνή εν τούτοις υπάρχει σ’ όλη την διάρκεια του έργου.
Σκηνοθεσία: Γιώργος Μούλιος
Ελληνική απόδοση: Νίκος Γκάτσος
Μουσική: Μάνος Λοΐζος
Κοστούμια: Έλλη Πανούση
Σκηνογραφία: Μανώλης Δασκαλάκης
Ημερομηνία πρώτης μετάδοσης: 26 Μαρτίου 1978
Διάρκεια: 1 ώρα & 35’
Δείτε περισσότερα στο http://archive.ert.gr
Συντάκτης: Κωνσταντίνα Τασιοπούλου
