Takis–
9 Αυγούστου 2019
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ο πρωτοπόρος καλλιτέχνης Παναγιώτης Βασιλάκης, ευρύτερα γνωστός ως Takis, έφυγε από τη ζωή σαν σήμερα, στις 9 Αυγούστου 2019. Ανανεωτής της σύγχρονης γλυπτικής τέχνης, ξεκίνησε την μακρόχρονη καλλιτεχνική του πορεία το 1946 με τα πρώτα του γλυπτά σε γύψο. Ακολούθησαν σειρές έργων που δημιούργησε εκμεταλλευόμενος το φως και την κίνηση σε κάθε της μορφή –από την πνοή του ανέμου (κινητικά γλυπτά «Σινιάλα»), τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία («Τηλεμαγνητικά γλυπτά»), την μαγνητική, ηλεκτρομηχανική, υδροδυναμική, θερμική ενέργεια. Αυτοδίδακτος εκ πεποιθήσεως, ο Τάκις καθ’ όλη τη διάρκεια της πορείας του μέσα από τη συνεχή έρευνα, μελέτη και τον πειραματισμό, επιχείρησε να συνδυάσει την επιστήμη και τεχνολογία με την τέχνη, θέλοντας να μυήσει τον θεατή στην ουσία του σύμπαντος.
Το Αρχείο της ΕΡΤ προτείνει ένα μοναδικό τηλεοπτικό ντοκουμέντο για τον καλλιτέχνη, παραγωγής 1976, μέσα από τη σειρά εκπομπών του Γιώργου Εμιρζά «Οι Δημιουργοί». Η ταινία, αποτυπωμένη σε φιλμ 16 mm, συντηρήθηκε, αποκαταστάθηκε και ψηφιοποιήθηκε από το πρωτότυπο φιλμ του Αρχείου. Η εκπομπή προβλήθηκε στις 22 Σεπτεμβρίου 1976. Σύμφωνα με την καταχώριση για την προβολή της εκπομπής στο περιοδικό Ραδιοτηλεόραση (τ.345, 19-25 Σεπτεμβρίου 1976): «Ο Τάκις γεννήθηκε στην Αθήνα το 1925. Το 1946 παρουσίασε τα πρώτα του γλυπτά και το 1958 τα «Τηλεμαγνητικά».Τον περισσότερο καιρό ζει στο εξωτερικό. Παραθέτουμε ένα απόσπασμα από μια συζήτηση του καλλιτέχνη με τον κριτικό τέχνης Τζόναθαν Ρόμπερτσον: «…Ο καθένας από εμάς, θα έπρεπε να είναι καλλιτέχνης, αλλιώς πώς είναι δυνατόν να ζήσει κανείς; Δεν αρκεί να γνωρίζει την τέχνη μέσα από ένα μουσείο. Πρέπει να ζεις με αυτήν. Εάν μάλιστα την μηχανεύεσαι εσύ ο ίδιος, τότε είναι δυνατόν να την έχεις φθηνότερη. Προτού ακόμα ολόκληρη η πόλη μεταμορφωθεί σε τέχνη, κάθε άνθρωπος είχε στο σπίτι του ένα αντικείμενο τέχνης. Η τέχνη είναι οτιδήποτε μπορεί να σε βγάλει από την καθημερινότητα, εξασφαλίζει την ισορροπία στον άνθρωπο..»
ΟΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΙ
TAKIS
«Γιώργο, αυτό το φιλμ θα ήθελα να είναι η απομυθοποίηση της τέχνης». Με αυτά τα λόγια του καλλιτέχνη ξεκινά η εκπομπή του Γιώργου Εμιρζά για τον Τάκι, γλύπτη και μουσικό, όπως ο ίδιος αυτοχαρακτηρίζεται. Μια περιήγηση με τον τηλεοπτικό φακό στο ατελιέ του καλλιτέχνη, όπου ο ίδιος μιλά για τη ζωή και το έργο του.
Η κάμερα καταγράφει τον καλλιτέχνη την ώρα που δουλεύει και ο ίδιος επεξηγεί τον τρόπο δουλειάς του. Αναφέρεται στην προσωπική του πορεία- γιατί δεν πήγε στη Σχολή Καλών Τεχνών, για την εκμάθηση της τέχνης του γύψου, και για τη σημασία του σχεδίου. Παρουσιάζει τη θεωρία του για τις τέχνες με βάση ένα μπαλόνι-φτιάχνει καλούπι από γύψο με ένα μπαλόνι–και μιλά για την τέχνη σήμερα· υπογραμμίζει πως δεν είναι διδασκαλία, αλλά έρευνα, που σήμερα γίνεται στα καφενεία, ενώ σχολιάζει την «μυθολογία» γύρω από αν η ζωή του καλλιτέχνη επηρεάζει το έργο του, με αναφορές στην δική του ζωή. «Εργάστηκα στα καφενεία, σιδεράδικα, υπόγεια, ανώγεια της Νέας Υόρκης και στη φυλακή», αναφέρει χαρακτηριστικά. Ολόκληρη η εκπομπή είναι επενδεδυμένη με μουσικούς ήχους των έργων του καλλιτέχνη.
Σκηνοθεσία: Γιώργος Εμιρζάς
Παραγωγή: 1976
Ημερομηνία προβολής: 22/9/1976
Επιμέλεια άρθρου: Διδώ Γεωργούλα