Ο Θανάσης Ρεντζής (1947–2025) υπήρξε σημαντική μορφή του ελληνικού κινηματογράφου, αλλά και του ευρύτερου οπτικοακουστικού χώρου.
Σκηνοθέτης, θεωρητικός και δάσκαλος, υπήρξε ιδρυτικό μέλος του Κέντρου Πειραματικού Κινηματογράφου(1970) και εκδότης του ιστορικού περιοδικούΦΙΛΜ (1974). Κατείχε διευθυντικές θέσεις στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης (’86-’88) και στην ΕΡΤ (διηύθυνε τον Τομέα Ψυχαγωγίας της ΕΡΤ την περίοδο 88-’90 ) ενώ διετέλεσε Γ. Γραμματέας & Πρόεδρος της Εταιρίας Ελλήνων Σκηνοθετών (’75-’81) και υπήρξε ιδρυτικό μέλος της Πανελλήνιας Ένωσης Κριτικών Κινηματογράφου. Ο Ρεντζής διαδραμάτισε πρωταγωνιστικό ρόλο στην υπεράσπιση του ανεξάρτητου και πειραματικού κινηματογράφου. Το 1973 πραγματοποίησε την πρώτη του ταινία, Μαύρο-Άσπρο, με τον Νίκο Ζερβό ενώ τελευταία του ταινία ήταν το Σιωπηλές μηχανές (1998). Το 1977 ηγήθηκε της κινητοποίησης των Ελλήνων κινηματογραφιστών απέναντι στην κυβερνητική πολιτική, οργανώνοντας το «Αντιφεστιβάλ». Τα τελευταία χρόνια δίδασκε στο Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα της ΑΣΚΤ.
Για τον ένα χρόνο που συμπληρώνεται φέτος από το θάνατο του Ρεντζή το Αρχείο της ΕΡΤ προτείνει το Αφιέρωμα για τα 50 χρόνια του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης με το οποίο ο Ρεντζής είχε θεσμική, παρεμβατική και κριτική σχέση.
ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΕΤΩΝ ΠΕΝΗΝΤΑ (2009)
Το τρίτο μέρος του αφιερώματος της Δημόσιας Τηλεόρασης για τα πενήντα χρόνια του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης παρουσιάζει η Μαρία Κουφοπούλου, με καλεσμένους τον σκηνοθέτη Θανάση Ρεντζή και τον κριτικό κινηματογράφου Παναγιώτη Τιμογιαννάκη.
Η συζήτηση επικεντρώνεται στη διαμόρφωση του Νέου Ελληνικού Κινηματογράφου και στη σχέση του με το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, μέσα από προσωπικές μαρτυρίες, ιστορικές αναδρομές και αρχειακό υλικό. Οι δύο συνομιλητές ανακαλούν τις πρώτες τους εμπειρίες από το Φεστιβάλ, συζητούν για τον ανεξάρτητο ελληνικό κινηματογράφο, τον ρόλο της «Αναπαράστασης» του Θόδωρου Αγγελόπουλου και τη διαμόρφωση του κινηματογραφικού τοπίου από τη δεκαετία του 1960 έως τις αρχές της δεκαετίας του 1980, σχολιάζοντας παράλληλα τις διαφορετικές προσεγγίσεις γύρω από την έννοια του «Νέου Ελληνικού Κινηματογράφου».
Μέσα από βίντεο με παρεμβάσεις των Θόδωρου Αγγελόπουλου, Τάσσου Ψαρρά, Κώστα Φέρρη και Νίκου Καβουκίδη εξετάζονται η γέννηση και η εξέλιξη του Νέου Ελληνικού Κινηματογράφου, η ιστορία του Φεστιβάλ και οι αντιπαραθέσεις γύρω από τον θεσμό, καθώς και ζητήματα κρατικής πολιτικής, λογοκρισίας και κινηματογραφικής παραγωγής. Η συζήτηση περνά στη δεκαετία του 1980, με αναφορές στο Αντιφεστιβάλ, στις αλλαγές που επέφερε η κατηγοριοποίηση των ταινιών και στην πορεία του πειραματικού κινηματογράφου. Αναδεικνύονται οι εντάσεις μεταξύ δημιουργών, κριτικών και κοινού για την αποδοχή των νέων κινηματογραφικών τάσεων. Ο Ρεντζής μιλά για την ελληνική παραγωγή ταινιών, για την βραβευμένη ταινία του, τον «Ηλεκτρικό Άγγελο» και την άρνησή του να πάρει το βραβείο κατά το 22 Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης 1981. Σχολιάζει την νικήτρια ταινία «Πετροχημικά: οι καθεδρικές της ερήμου« του Στάθη Κατσαρού. Αναφέρει τον Ιάκωβο Καμπανέλλη που ήταν μέλος της επιτροπής. Θεωρεί πως η επιλογή να μην αφομοιωθεί τότε «Ηλεκτρικός άγγελος» ήταν χαρακτηριστική του τι θα ακολουθούσε στην πρόσληψη του ελληνικού σινεμά από το κοινό.
Στο τελευταίο μέρος της εκπομπής εξετάζονται οι αντιπαραθέσεις που χαρακτήρισαν το Φεστιβάλ τη δεκαετία του 1980, ο ρόλος των κριτικών κινηματογράφου στη διαμόρφωση της πρόσληψης του Νέου Ελληνικού Κινηματογράφου, καθώς και η θητεία του Θανάση Ρεντζή ως προέδρου του Φεστιβάλ (1986–1988). Μέσα από μαρτυρίες των Νίκου Γραμματικού και Πένυς Παναγιωτοπούλου αναδεικνύονται ζητήματα όπως τα Αντιφεστιβάλ, η μεταφορά του τμήματος ταινιών μικρού μήκους στη Δράμα και το ιδιαίτερο κλίμα των προβολών της εποχής. Η εκπομπή ολοκληρώνεται με τις ευχές των δύο καλεσμένων για το μέλλον του ελληνικού κινηματογράφου, με αρχειακό υλικό από το 23ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης και τις καταγραφές «κινηματογραφικών ευτράπελων» του σκηνοθέτη Νίκου Αλευρά.
Με τη διπλή ιδιότητα του δημιουργού και του ανθρώπου που βρέθηκε στο επίκεντρο των εξελίξεων του Φεστιβάλ, ο Θανάσης Ρεντζής προσφέρει μια βιωματική αφήγηση που συνδέει την ιστορία του Νέου Ελληνικού Κινηματογράφου με την πορεία του σημαντικότερου κινηματογραφικού θεσμού της χώρας, υπογραμμίζοντας τις ιδέες, τις συγκρούσεις και τα πρόσωπα που συν-διαμόρφωσαν την ελληνική κινηματογραφική πραγματικότητα.
Σκηνοθέτης: ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΑΡΕΛΑΣ
Παρουσιαστής: ΜΑΡΙΑ ΚΟΥΦΟΠΟΥΛΟΥ
Τεκμηρίωση εκπομπής και συγγραφή άρθρου: Νίκος Βογιατζής
