Εξαιρετικές εκπομπές και ντοκιμαντέρ με σπάνιο οπτικοακουστικό υλικό ψηφιοποίησε και παρουσιάζει το Αρχείο της ΕΡΤ από τη Δευτέρα 5 έως και την Κυριακή 11 Οκτωβρίου 2026.
Ειδικότερα, ξεχωριστό ενδιαφέρον έχουν τα αφιερώματα στην εμβληματική τηλεοπτική σειρά μυθοπλασίας «Ο συμβολαιογράφος», που έκανε πρεμιέρα στην ΕΡΤ στις 5 Οκτωβρίου 1979, στο Θέατρο Τέχνης, που σήκωσε αυλαία στις 7 Οκτωβρίου 1942 και συμπληρώνει φέτος 84 χρόνια καλλιτεχνικής δημιουργίας και προσφοράς, στην Παγκόσμια Ημέρα Αρχιτεκτονικής (5 Οκτωβρίου 2025) και στους προσφυγικούς συνοικισμούς, καθώς και στην Παγκόσμια Ημέρα Βάμβακος (7 Οκτωβρίου).
Επίσης, εξαιρετικά είναι τα αφιερώματα στην ποιήτρια και κριτικό Τέχνης, Ελένη Βακαλό, στον συγγραφέα Αριστοτέλη Νικολαΐδη, στον συνθέτη Μιχάλη Γρηγορίου, στον φωτογράφο Κώστα Μπαλάφα, στην ηθοποιό Μαίρη Χρονοπούλου και στην τραγουδίστρια Νάντια Κωνσταντοπούλου.
Τα αφιερώματα αναρτώνται στον ιστότοπο της ΕΡΤ www.ert.gr/ert-arxeio/ καθώς και στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook www.facebook.com/ERTarchive
5 Οκτωβρίου 1979: «Ο συμβολαιογράφος» κάνει πρεμιέρα στην ΕΡΤ
Η εμβληματική τηλεοπτική σειρά μυθοπλασίας «Ο συμβολαιογράφος», βασισμένη στο ομότιτλο έργο του Αλέξανδρου-Ρίζου Ραγκαβή, κάνει πρεμιέρα στην ΕΡΤ στις 5 Οκτωβρίου 1979. Η ιστορία διαδραματίζεται στην Κεφαλονιά του 1820-1825 και ξεκινά με τη μυστηριώδη δολοφονία του κόντε Νανέτου (Ανδρέας Φιλιππίδης). Κεντρικό πρόσωπο είναι ο μοχθηρός συμβολαιογράφος Τάπας (Βασίλης Διαμαντόπουλος), ο οποίος οργανώνει σκοτεινές δολοπλοκίες και στήνει μια ψευδή κατηγορία εναντίον του γραμματέα Ροδίνη (Γιάννης Φέρτης), οδηγώντας τον σε καταδίκη. Η σειρά ξεχωρίζει για την αναπαράσταση των ηθών της εποχής, το αστυνομικό της μυστήριο και τις ερμηνείες σπουδαίων ηθοποιών, ανάμεσα στους οποίους εμφανίζεται σε νεαρή ηλικία και ο Στάθης Ψάλτης. Προσαρμογή σεναρίου-Σκηνοθεσία: Γιώργος Μιχαηλίδης.
Πρωταγωνιστούν οι ηθοποιοί: Γιάννης Φέρτης, Μιμή Ντενίση, Βασίλης Διαμαντόπουλος, Δέσπω Διαμαντίδου, Στάθης Ψάλτης, Σταύρος Ξενίδης, Μίρκα Παπακωνσταντίνου, Αλμπέρτο Εσκενάζυ, Ανδρέας Φιλιππίδης, Ντίνα Κώνστα, κ.ά.
5 Οκτωβρίου 2025: Παγκόσμια Ημέρα Αρχιτεκτονικής
«Κλεινόν άστυ» – «Προσφυγικοί συνοικισμοί»
Το συγκεκριμένο επεισόδιο της εκπομπής «Κλεινόν άστυ», παραγωγής 2021, είναι αφιερωμένο στους προσφυγικούς συνοικισμούς που δημιουργήθηκαν στην Αθήνα κυρίως μετά την άφιξη των προσφύγων της Μικρασιατικής Καταστροφής, το 1922. Μια περιπλάνηση στις προσφυγικές γειτονιές της Αθήνας και του Πειραιά, ακολουθώντας τα εναπομείναντα υλικά τους ίχνη, τις μαρτυρίες ανθρώπων που έζησαν στις γειτονιές αυτές ή τις θυμούνται, καθώς και τα ερευνητικά δεδομένα ιστορικών και κοινωνικών επιστημόνων. Παρουσιάζονται συνοικίες όπως η Νίκαια, η Νέα Φιλαδέλφεια, η Καισαριανή, τα Τσουβαλάδικα με τις αρμένικες πολυκατοικίες, η Δραπετσώνα, τα Προσφυγικά στη Λεωφόρο Αλεξάνδρας, ενώ γίνεται αναφορά και στην παραγκούπουλη στο Δουργούτι (Νέος Κόσμος) και στον λεγόμενο Ασύρματο ή Ατταλιώτικα στη δυτική πλαγιά του λόφου του Φιλοπάππου, δύο από τους γνωστότερους συνοικισμούς της πόλης που δεν υπάρχουν πια. Ακόμη, αναφέρονται δώδεκα μεγάλοι και τριάντα τέσσερις μικρότεροι συνοικισμοί, οι οποίοι δημιουργήθηκαν την περίοδο εκείνη -κάποιοι σε περιοχές όπως ο Συνοικισμός Πολυγώνου μπροστά από τη Σχολή Ευελπίδων, ο Βύρωνας, η Νέα Ιωνία, η Καισαριανή, η Κοκκινιά.
Ακόμη, γίνεται λόγος για την κατασκευή των προσφυγικών συνοικισμών -σε απόσταση από ένα έως τέσσερα χιλιόμετρα από το κέντρο της πόλης, για να μη διαταραχθεί η ζωή των ντόπιων- ,στις συνθήκες που επικρατούσαν στους προσφυγικούς καταυλισμούς, καθώς και στις διαδικασίες ενσωμάτωσης και στις κρατικές προσπάθειες στήριξης. Στο ντοκιμαντέρ μιλούν οι: Τασούλα Βερβενιώτη (ιστορικός), Δημήτρης Ευταξιόπουλος (αρχιτέκτων), Δημήτρης Καμούζης (ερευνητής Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών), Αναστασία Καρακάλη (κάτοικος Προσφυγικών), Κρικόρ Καραμπετιάν (συνταξιούχος), Κωστής Καρπόζηλος (διευθυντής ΑΣΚΙ), Ελένη Κυραμαργιού (ιστορικός), Όλγα Λαφαζάνη (ερευνήτρια-ανθρωπολόγος), Λίλα Λεοντίδου (ομότιμη καθηγήτρια Γεωγραφίας & Ευρωπαϊκού Πολιτισμού, ΕΑΠ), Σάββας Λεπτουργίδης (συνταξιούχος πρόσφυγας από την Καππαδοκία), Τακουή Μινασιάν (εκπαιδευτικός-μέλος της Συντονιστικής Ομάδας Περιοδικού «Αρμενικά»), Αλεξάνδρα Μούργου (αρχιτέκτων-πολεοδόμος Υ.Δ. ΕΜΠ, Σορβόννης), Νικολίνα Μυωφά (δρ Αστικής Κοινωνικής Γεωγραφίας). Κατά τη διάρκεια της εκπομπής προβάλλεται πλούσιο αρχειακό υλικό κινούμενης εικόνας και φωτογραφίες.
Σενάριο – Σκηνοθεσία: Μαρίνα Δανέζη
6 Οκτωβρίου 2023: Θάνατος της Μαίρης Χρονοπούλου
«Καλλιτεχνικό καφενείο» – Μαίρη Χρονοπούλου, Μάρω Κοντού
Στη συγκεκριμένη εκπομπή, παραγωγής 1985, καλεσμένες είναι οι ηθοποιοί Μάρω Κοντού και Μαίρη Χρονοπούλου, οι οποίες μιλούν για τη γνωριμία και τη συνεργασία τους στο Εθνικό Θέατρο, καθώς και για διάφορα προσωπικά και επαγγελματικά περιστατικά. Οι δύο ηθοποιοί θυμούνται αστείες ιστορίες από την καριέρα τους, ένα τροχαίο ατύχημα στην Επίδαυρο, τις προσωπικές σχέσεις τους και τους γάμους τους. Η Μαίρη Χρονοπούλου αποκαλύπτει, επίσης, ότι ο Μίμης Πλέσσας ήταν ο πρώτος της έρωτας, όταν ήταν 15 ετών. Στο τέλος, ο Μίμης Πλέσσας παίζει πιάνο και συνοδεύει τις δύο ηθοποιούς σε γνωστά τραγούδια, όπως το «Καμινέμος», τη «Μαύρη Φορντ» και το «Καμαρούλα μια σταλιά». Παρουσίαση: Μίμης Πλέσσας, Βασίλης Τσιβιλίκας, Κώστας Φέρρης
Τηλεσκηνοθεσία: Νέστωρ Παβέλλας
7 Οκτωβρίου 1942: Το Θέατρο Τέχνης σηκώνει αυλαία
«Κάθε Σάββατο» – Τιμητική εκδήλωση για το Θέατρο Τέχνης στο Παρίσι
Το Θέατρο Τέχνης συμπληρώνει φέτος 84 χρόνια καλλιτεχνικής δημιουργίας και προσφοράς. Ιδρύθηκε το 1942 από τον κορυφαίο θεατράνθρωπο Κάρολο Κουν και στις 7 Οκτωβρίου 1942 ανέβασε την πρώτη του παράσταση, την «Αγριόπαπια» του Χένρικ Ίψεν. Στις 28 Νοεμβρίου 1977, το Παρίσι τίμησε το Θέατρο Τέχνης και τον ιδρυτή του, Κάρολο Κουν, με αφορμή τη συμπλήρωση 35 χρόνων από την ίδρυση του ιστορικού θεάτρου.
Το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει το ρεπορτάζ από τη μεγάλη εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στο Μουσείο Γκιμέ, παρουσία σημαντικών εκπροσώπων του γαλλικού πνευματικού και καλλιτεχνικού κόσμου. Την εκδήλωση προλόγισε ο Γάλλος ακαδημαϊκός και θεατρικός συγγραφέας Ευγένιος Ιονέσκο, από την ομιλία του οποίου περιλαμβάνεται απόσπασμα στο ρεπορτάζ. Ο Κάρολος Κουν, συγκινημένος, θυμάται την περιοδεία του Θεάτρου Τέχνης στο Παρίσι το 1962 με τους «Όρνιθες», παράσταση που απέσπασε το Βραβείο των Εθνών. Στο πλευρό του βρίσκονται ο θεατρικός συγγραφέας Γιώργος Σεβαστίκογλου και ο Γιάννης Τσαρούχης, από τους πρώτους στενούς συνεργάτες του στο Θέατρο Τέχνης. Το ρεπορτάζ επιμελήθηκε ο Γιάννης Αγγελόπουλος, ανταποκριτής της ΕΡΤ στο Παρίσι, και μεταδόθηκε από την εβδομαδιαία ενημερωτική εκπομπή της ΕΡΤ «Κάθε Σάββατο», την οποία προλόγιζε ο Δημήτρης Κατσίμης.
Σκηνοθεσία: Ηλίας Μασούρας
Αρχισυνταξία: Δημήτρης Παπαπαναγιώτου
7 Οκτωβρίου: Παγκόσμια Ημέρα Βάμβακος
Ελληνικό Χρονικό – Συλλογή Ελληνικών Επίκαιρων
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Βαμβακιού, το Αρχείο της ΕΡΤ μάς ταξιδεύει πίσω στο 1977 μέσα από το κινηματογραφικό Χρονικό της εποχής. Ο φακός του Χρονικού καταγράφει αγρότες που καλλιεργούν βαμβάκι. Έπειτα, παρακολουθούμε τη διαδικασία επεξεργασίας του βαμβακιού, καθώς και την παραγωγή βαμβακονημάτων σε βιομηχανική μονάδα. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα πλάνα από την παραγωγή βαμβακερών υφασμάτων ώς το τελευταίο στάδιο της επεξεργασίας των προϊόντων του βαμβακιού, που είναι τα βαμβακερά ενδύματα και η φόρτωση προϊόντων σε εμπορικό πλοίο για τη μεταφορά τους σε άλλες περιοχές.
Το αφιέρωμα θα αναρτηθεί στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook
www.facebook.com/ERTarchive
8 Οκτωβρίου: Αφιέρωμα στον συγγραφέα Αριστοτέλη Νικολαΐδη
«Βιβλιόραμα»
Για τα 30 χρόνια από τον θάνατο του συγγραφέα Αριστοτέλη Νικολαΐδη (8 Οκτωβρίου 1996), το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει την εκπομπή «Βιβλιόραμα». Το συγκεκριμένο απόσπασμα και στην ενότητα «Προσεγγίσεις», ο Μιχάλης Μήτρας φιλοξενεί τον συγγραφέα Αριστοτέλη Νικολαΐδη. Ο Αριστοτέλης Νικολαΐδης μιλάει για το βιβλίο του «Ο ανιχνευτής», η υπόθεση του οποίου εκτυλίσσεται σε μια επαρχιακή πόλη, τα Γιάννενα, προς το τέλος του Εμφύλιου Πολέμου και στις αρχές της δεκαετίας του 1950. Ο συγγραφέας εξηγεί γιατί ο Εμφύλιος Πόλεμος τον απασχολεί σε πολλά συγγραφικά έργα του.
Σκηνοθεσία: Φωτεινή Κοτρώτση
Επιμέλεια εκπομπής: Μιχάλης Μήτρας
Παραγωγή: 1990
9 Οκτωβρίου: Αφιέρωμα στον φωτογράφο Κώστα Μπαλάφα
«Η ιστορία των χρόνων μου» – Κώστας Μπαλάφας, 1953
Σε αυτό το επεισόδιο της σειράς ντοκιμαντέρ που καταγράφει προφορικές μαρτυρίες Ελλήνων δημιουργών για μια κρίσιμη περίοδο της ζωής τους, του έργου τους ή της χώρας, παρουσιάζεται ο φωτογράφος Κώστας Μπαλάφας, με επίκεντρο το 1953, χρονιά ιδιαίτερα σημαντική τόσο για το έργο του όσο και για την Ελλάδα. Ο Κ. Μπαλάφας, ο οποίος έφυγε από τη ζωή στις 9 Οκτωβρίου 2011, είναι ο καλλιτέχνης που δημιούργησε, κάτω από αντίξοες συνθήκες, φωτογραφίες ντοκουμέντα, αποτυπώνοντας τον ανθρώπινο μόχθο και τη φτώχεια των κατοίκων της υπαίθρου, αλλά και τον αγώνα κατά του κατακτητή την περίοδο της Κατοχής και της Εθνικής Αντίστασης. Σενάριο-σκηνοθεσία: Κώστας Μαχαίρας
Δημοσιογραφική έρευνα: Κώστας Αλεξάνδρου
Παραγωγή: 2003
9 Οκτωβρίου: Αφιέρωμα στην τραγουδίστρια Νάντια Κωνσταντοπούλου
«Συν και πλην»
Συμπληρώνονται φέτος 10 χρόνια από τον θάνατο της Νάντιας Κωνσταντοπούλου (9 Οκτωβρίου 2016). Η Λένα Αρώνη, ο Ανδρέας Ροδίτης και η Μάριον Μιχελιδάκη υποδέχονται την καλλιτέχνιδα στο στούντιο του καθημερινού πολιτιστικού μαγκαζίνο «Συν και πλην», το 2001. Στο συγκεκριμένο απόσπασμα η Νάντια Κωνσταντοπούλου ερμηνεύει ζωντανά το τραγούδι «Δεν είμαι τίποτα» σε μουσική του Τάκη Μωράκη και στίχους δικούς της.
Σκηνοθεσία: Μένος Δελιοτζάκης
Το αφιέρωμα θα αναρτηθεί στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook
www.facebook.com/ERTarchive
10 Οκτωβρίου 2001: Θάνατος της ποιήτριας και κριτικού Τέχνης, Ελένης Βακαλό
«Νυχτερινός επισκέπτης»
Συμπληρώνονται φέτος 25 χρόνια από τον θάνατο της Ελένης Βακαλό, η οποία υπηρέτησε με σθένος την ποίηση, την κριτική εικαστικών τεχνών και την εκπαίδευση. Πρωτοεμφανίστηκε στα Γράμματα το 1945, οπότε εξέδωσε την πρώτη της ποιητική συλλογή με τίτλο «Θέμα και Παραλλαγή». Συνεργάστηκε με άρθρα και δοκίμια σε πολλά περιοδικά, όπως με το περιοδικό «Ζυγός» κατά την πρώτη περίοδο της έκδοσής του από το 1955 ώς το 1967. Επί 20 χρόνια εργάστηκε ως κριτικός Τέχνης στην εφημερίδα «Τα Νέα» (1952-1974), με διακοπή δύο χρόνων την περίοδο της δικτατορίας. Τιμήθηκε με το πρώτο Κρατικό Βραβείο Ποίησης το 1991 για τη συλλογή «Γεγονότα και Ιστορίες της Κυρα-Ροδαλίνας» και με το Βραβείο Δοκιμίου της Ακαδημίας για το δίτομο έργο της «Κριτική Εικαστικών Τεχνών» το 1997. Το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει συνέντευξη της Ελένης Βακαλό το 1996, στην εκπομπή της ΕΤ-1 «Νυχτερινός επισκέπτης» και στον δημοσιογράφο Άρη Σκιαδόπουλο. Σε αυτήν, μιλάει για την τέχνη, την ποίηση, την εμπειρία της ως τεχνοκριτικού αλλά και τη διδασκαλία. Από το 1958 δίδαξε Ιστορία και Θεωρία της Τέχνης στη Σχολή Βακαλό, όπου παράλληλα ήταν μέλος της διεύθυνσης της Σχολής.
Σκηνοθεσία: Παναγιώτης Κακαβιάς
11 Οκτωβρίου: Αφιέρωμα στον συνθέτη Μιχάλη Γρηγορίου
«Η περιπέτεια ενός ποιήματος» – Τάκης Σινόπουλος, Μιχάλης Γρηγορίου
Στο επεισόδιο αυτό, παραγωγής 1989, παρουσιάζεται η μελοποιημένη ποίηση του Τάκη Σινόπουλου από τον συνθέτη Μιχάλη Γρηγορίου και συγκεκριμένα το έργο «Ο Οδυσσέας στο ποτάμι», με ερμηνευτές τους Βασίλη Λέκκα και Σαβίνα Γιαννάτου. Ειδικότερα, ο Γρηγορίου, ο οποίος έφυγε από τη ζωή στις 11 Οκτωβρίου 2025, μιλάει για την πρώτη επαφή του με το έργο του Σινόπουλου, για τον κύκλο τραγουδιών «Ο Οδυσσέας στο ποτάμι» και αναφέρει τι τον γοήτευσε στο έργο του ποιητή. Επίσης, θυμάται στιγμές από την ηχογράφηση του δίσκου που συνέπιπτε με τις τελευταίες ημέρες στη ζωή του Σινόπουλου.
Σκηνοθεσία: Αντώνης Κόκκινος-Γιάννης Σολδάτος
Δευτέρα έως Παρασκευή | 19:00
