Όπερα σε τρεις πράξεις. Λιμπρέτο του Francesco Maria Piave, βασισμένο στο θεατρικό έργο του Victor Hugo “Le roi s’ amuse” («Ο βασιλιάς διασκεδάζει»). Πρωτοπαρουσιάστηκε στις 11 Μαρτίου 1851 στο θέατρο “La Fenice” στη Βενετία.
Ο Οκτώβριος είναι στην Opera Omnia του Τρίτου Μήνας Βέρντι. Με την εμβληματική τριλογία “Rigoletto”, (που συνεχίζεται αυτό το Σάββατο 10 Οκτωβρίου), “Il Trovatore” (17 & 24 Οκτωβρίου) και “La Traviata” (31 Οκτωβρίου).
Ένας άνθρωπος που κάνει τους άλλους να γελούν, ενώ ο ίδιος ζει μέσα στο φόβο. Ένας πατέρας που προσπαθεί να προστατεύσει το παιδί του από έναν κόσμο, στη σκληρότητα του οποίου συμμετέχει και ο ίδιος καθημερινά. Αυτός είναι ο “Rigoletto” του Giuseppe Verdi. Μια όπερα που θεωρείται από τα κορυφαία αριστουργήματα του λυρικού θεάτρου, με λιμπρέτο βασισμένο σε ένα άλλο αριστουργηματικό κείμενο, το «Ο Βασιλιάς Διασκεδάζει» του Victor Hugo, ένα θεατρικό έργο που είχε απαγορευτεί στη Γαλλία αμέσως μετά την πρώτη του παράσταση το 1832, καθώς η συμπεριφορά ενός βασιλιά που χρησιμοποιεί την εξουσία του για τις ερωτικές του επιθυμίες είχε προκαλέσει την επέμβαση της λογοκρισίας. Ανάλογες αντιδράσεις συνάντησε και ο Verdi από τις Αυστριακές αρχές που διοικούσαν τότε τη Βενετία. Ύστερα από διαπραγματεύσεις, η δράση μεταφέρθηκε από τη Γαλλική βασιλική αυλή στη Μάντοβα του δέκατου έκτου αιώνα και ο βασιλιάς έγινε δούκας. Ο συνθέτης όμως επέμεινε να διατηρηθούν οι ουσιαστικές συγκρούσεις του δράματος, έτσι ώστε να μη γίνει η επαφή του ακροατή με αυτό σε καμία περίπτωση «ανώδυνη». Από τη βραδιά της πρεμιέρας του έργου στη Βενετία το 1851 μέχρι και σήμερα, ο άνθρωπος που πλησιάζει αυτή την όπερα ως θεατής, ως ακροατής, ως γνώστης (ή ως μη γνώστης) καταλήγει ουσιαστικά να βρίσκεται μπροστά σε έναν καθρέφτη. Να κοινωνεί την επιθυμία, ταυτόχρονα με την αυταπάτη και τον πόνο. Ο σύγχρονος ακροατής – σήμερα ίσως πιο πολύ από ποτέ – μπορεί να αναγνωρίσει εκεί κάτι εντελώς δικό του: πίσω από το γέλιο και το γελοίο του γελωτοποιού, τον άνθρωπο που φοβάται ότι θα χάσει τα πάντα.
Μήνας Verdi ο Οκτώβριος, καθώς πρόκειται να απολαύσουμε «μαζεμένα» τα τρία έργα της περίφημης τριλογίας του: “Rigoletto”, “Traviata” και “Trovatore”. Τον “Rigoletto” θα τον ολοκληρώσουμε αυτό το Σάββατο 10 Οκτωβρίου, συνεχίζοντας να ακούμε πολύ ξεχωριστή ηχογράφηση του 1979 με τον Carlo Maria Giulini στο podium της Φιλαρμονικής της Βιέννης και τους Piero Cappuccilli, Plácido Domingo, Ileana Cotrubaș στους κεντρικούς ρόλους.
…μη λείψει κανείς!
Info:
“Opera Omnia”
Παραγωγή – παρουσίαση: Γιάννης Φίλιας
Τρίτο Πρόγραμμα 90.9 & 95.6
Η εκπομπή είναι διαθέσιμη για διαδικτυακή ακρόαση κατά την ώρα μετάδοσης και στη συνέχεια on demand εδώ: www.ertecho.gr/radio/trito/