Το έργο μετασχηματίζει τρία εμβληματικά τοιχογραφικά σύνολα του κορυφαίου ζωγράφου Γιάννη Καρούσου από τον Ιερό Ναό Αγίου Ανδρέα Πατρών σε μια πολυαισθητηριακή, συμπεριληπτική εμπειρία που υπερβαίνει την αποκλειστικότητα της όρασης και απευθύνεται ισότιμα σε βλέποντες και μη.
Το έργο της ψηφιακής αποτύπωσης του τρούλου, της ανατολικής κόγχης και των τρουλίσκων του νάρθηκα χρηματοδοτήθηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού και εκτελέστηκε το 2024 από την εταιρία BeeSTEAM. Κεντρικός στόχος της ψηφιακής αποτύπωσης ήταν η διάσωση και η διαφύλαξη του έργου καθώς, παρότι σύγχρονο (1995 – 2013), οι φθορές από τις περιβαλλοντικές συνθήκες κατέστησαν την ψηφιακή του αποτύπωση επιβεβλημένη. Η αποτύπωση περιλαμβάνει όλη τη πληροφορία των τοιχογραφιών με ακρίβειες που έφτασαν τα 7 χιλιοστά του πρωτοτύπου στον τρούλο και την Ανατολική κόγχη.
Το σημαντικότερο όμως όφελος αυτού του εγχειρήματος είναι ότι δόθηκε η δυνατότητα στην ομάδα της Αρχειοθήκης Καρούσου, να αξιοποιήσει την ψηφιακή αποτύπωση για τη δημιουργία βιωματικών και συμπεριληπτικών εμπειριών.
Το έργο “Απτικά Κοινά» μετατρέπει τη τέχνη από ένα κλειστό οπτικό περιβάλλον σε ένα συμπεριληπτικό βίωμα, όπου οι τοιχογραφίες ψηλαφίζονται και βιώνονται σωματικά, καταργώντας τον διαχωρισμό μεταξύ βλέποντα και μη βλέποντα και μετατρέποντας όλο το κοινό σε απτικούς θεατές. Με βάση την ψηφιακή αποτύπωση, το χρώμα, τη φόρμα, το φως και τη σκιά των τοιχογραφιών αναλύθηκαν και μεταφράστηκαν σε νέες απτικές τοπογραφίες. Στη καλλιτεχνική αυτή διαδικασία, η εικαστικός Κατερίνα Καρούσου, χωρίς οπτικό έλεγχο, ψηφοθέτησε χειρωνακτικά στον καμβά δεκάδες χιλιάδες ακρυλικά σφαιρίδια, μεταφέροντας τα ψηφιακά pixels στον φυσικό χώρο με τη μορφή απτικών ψηφίδων. Στο τελικό στάδιο της εγκατάστασης, τα απτικά pixels φορτίστηκαν με συγκεκριμένες πυκνότητες μαγνητικής ροής, μετατρέποντας τις τοιχογραφίες σε δυναμικά μαγνητικά πεδία.
Ο επισκέπτης, καλείται να ψηλαφήσει και να πυροδοτήσει τα έργα, τα οποία αναδύονται στο χέρι του ως ένα ζωντανά, διαδραστικά ανάγλυφα, μέσω της μαγνητικής επαγωγής και της ιδιοδεκτικότητας. Η εξασθένηση της όρασης αντιμετωπίζεται όχι ως στέρηση, αλλά ως απαραίτητη συνθήκη για μια βαθύτερη, καθολική σύνδεση με την ουσία της τέχνης, καταργώντας τα σύνορα ανάμεσα σε βλέποντες και σε άτομα με οπτική αναπηρία.
Η επιλογή του ιστορικού Αρχοντικού των Μπενιζέλων προσδίδει στο εγχείρημα μια ουσιαστική πνευματική διάσταση. Η εγκατάσταση συνομιλεί άμεσα με το πνεύμα της Αγίας Φιλοθέης (Ρεβούλας Μπενιζέλου), μιας ριζοσπαστικής μορφής του 16ου αιώνα που ενσάρκωσε έμπρακτα την έννοια των «Κοινών» μετατρέποντας την περιουσία της σε κοινωνική προσφορά.
Με τον ίδιο τρόπο, τα «Απτικά Κοινά» μεταστοιχειώνουν τη πολιτιστική κληρονομιά σε ένα ζωντανό, συλλογικό κοινωνικό κτήμα. (eikona 5) Πληροφορίες & Επικοινωνία για ΜΜΕ
