Πώς κατασκευάζεται η εικόνα του νησιού ως παραδείσου; Και με ποιους τρόπους η επιθυμία για έναν ιδανικό προορισμό αναδιαμορφώνει το τοπίο, τις κοινότητες και τις μορφές ζωής που το κατοικούν;
Το καλλιτεχνικό πρόγραμμα Το καλλιτεχνικό πρόγραμμα Παράδεισος, μετατόπιση αναπτύσσεται στον Αρχαιολογικό Χώρο της Φαιστού και στο Αρχαιολογικό Μουσείο Μεσαράς, από 21 έως 29 Αυγούστου, μέσα από εικαστική έκθεση, περφόρμανς χορού και προβολές βίντεο. Αναθέσεις νέων έργων, γλυπτικές εγκαταστάσεις, ηχητικές συνθέσεις και επιτελεστικές δράσεις συνθέτουν ένα σύνολο που διερευνά την έννοια του παραδείσου ως ιστορική, πολιτισμική και πολιτική κατασκευή.αναπτύσσεται στον Αρχαιολογικό Χώρο της Φαιστού και στο Αρχαιολογικό Μουσείο Μεσαράς, από 21 έως 29 Αυγούστου, μέσα από εικαστική έκθεση, περφόρμανς χορού και προβολές βίντεο. Αναθέσεις νέων έργων, γλυπτικές εγκαταστάσεις, ηχητικές συνθέσεις και επιτελεστικές δράσεις συνθέτουν ένα σύνολο που διερευνά την έννοια του παραδείσου ως ιστορική, πολιτισμική και πολιτική κατασκευή.
Στην ιστορία της Μεσογείου, αλλά και ευρύτερα του παγκόσμιου Νότου, η ιδέα του παραδείσου έχει συνδεθεί στενά με το νησί, το οποίο παρουσιάζεται ως τόπος φυσικής ομορφιάς, αφθονίας και αυθεντικότητας. Η εικόνα αυτή διαμορφώνει την αντίληψη του χώρου, κατευθύνει τις λογικές της ανάπτυξης και παράγει απτές χωρικές, κοινωνικές και οικολογικές συνέπειες: παράκτιες αναπτύξεις εκτοπίζουν αλιευτικές κοινότητες, το νερό εκτρέπεται προς πολυτελή θέρετρα υποβαθμίζοντας αγροτικές γαίες, υποδομές κατακερματίζουν ενδιαιτήματα ενδημικών ειδών, ενώ η εντατικοποίηση του τουρισμού επιβάλλει καθεστώτα εποχιακής εργασιακής εξάρτησης και εξαντλητικά ωράρια που αναδιαμορφώνουν τον κοινωνικό ιστό των τοπικών κοινοτήτων.
Το καλλιτεχνικό πρόγραμμα προσεγγίζει αυτή την υπάρχουσα συνθήκη μέσα από την έννοια της στοχευμένης ολίσθησης / παρέκκλισης: μια συνειδητή ανακατεύθυνση των δυνάμεων, επιθυμιών και νοημάτων που συσσωρεύονται γύρω από τον παράδεισο. Ανάμεσα στα θέρετρα της υψηλής σεζόν και τις κλειστές επιχειρήσεις του χειμώνα, τη διαφημισμένη, άχρονη εικόνα των νησιών και την επιταχυνόμενη αλλοίωση του τοπίου τους, οι καλλιτέχνες ιχνηλατούν πώς οι νησιωτικοί «παράδεισοι» λειτουργούν ως κόμβοι σύγκλισης οικονομικών, οικολογικών και πολιτισμικών δυνάμεων. Παράλληλα, καταγράφουν τον τρόπο με τον οποίο οι κοινότητες διατηρούν τη μνήμη, τη συνέχεια και την αυτονομία τους σε τόπους που συνεχώς υποβάλλονται σε εξωτερική κατανάλωση, διατηρώντας σχέσεις συγγένειας, φροντίδας και αντίστασης παρά και εντός όλων αυτών των πιέσεων. Η στοχευμένη ολίσθηση / παρέκκλιση λειτουργεί ως χειρονομία υπόθεσης: μια κίνηση προς εναλλακτικές μορφές συμβίωσης που βασίζονται στην αμοιβαιότητα, την κοινή ευθύνη και την αλληλοεξαρτώμενη ευημερία, λαμβάνοντας υπόψη και τη συνύπαρξη με το μη ανθρώπινο.
Τα έργα της έκθεσης αντλούν από την αρχαιολογία, τη μυθολογία, τις τουριστικές αναπαραστάσεις, την οικολογία, τη γεωλογία, τις πρακτικές της φιλοξενίας και τη συλλογική μνήμη, διερευνώντας τον τρόπο με τον οποίο συγκροτείται η εικόνα ενός τόπου. Μέσα από διαφορετικές καλλιτεχνικές προσεγγίσεις, αναδεικνύουν τις ιστορικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές διεργασίες που διαμορφώνουν το σύγχρονο νησιωτικό τοπίο, στρέφοντας την προσοχή από την εξιδανικευμένη εικόνα του προορισμού προς τις σύνθετες δυναμικές που το χαρακτηρίζουν. Από την άποψη αυτή, ο Αρχαιολογικός Χώρος της Φαιστού και το Αρχαιολογικό Μουσείο Μεσαράς αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της επιμελητικής πρότασης. Η συνάντησή τους συνδέει αρχαιολογικά τεκμήρια, σύγχρονα έργα τέχνης και το τοπίο της πεδιάδας της Μεσαράς σε μια ενιαία διαδρομή, προσεγγίζοντας την αρχαιολογία σε σχέση με τα ερωτήματα του παρόντος.
Καλλιτέχνιδες/ες: Nona Inescu, Χριστίνα Καραγιάννη, Karrabing Film Collective, Δήμητρα Κονδυλάτου, Ελένη Μπαγάκη, Raffaela Naldi Rossano, Nour Ouayda, Βασίλης Παπαγεωργίου, Νίκος Σακκαδάκης, Γιώργος Σαπουντζής, Βίκη Στείρη, Δέσποινα Χαριτωνίδη
Επιμέλεια: Πάνος Γιαννικόπουλος, Κατερίνα Γναφάκη
Παραγωγή: WILD REEDS & Νικόλας Σφυράκης
Γραφιστικός σχεδιασμός: Bend.gr
Γλωσσική επιμέλεια: Κατερίνα Στάμου
Εγκαίνια Έκθεσης: 21 Αυγούστου 2026
Αρχαιολογικό Μουσείο Μεσαράς: 19:00-21:00
Αρχαιολογικός Χώρος Φαιστού: 8:00-20:00
Διάρκεια Έκθεσης: 21-29 Αυγούστου 2026
Αρχαιολογικό Μουσείο Μεσαράς
Ώρες Λειτουργίας: 8:00-20:00 (Κάθε Τρίτη κλειστά)
Διεύθυνση: Αμπελούζος Τ.Κ. 700 12, Άγιοι Δέκα, Ηράκλειο, Κρήτη
Αρχαιολογικός Χώρος Φαιστού
Ώρες Λειτουργίας: 8:00-20:00 (τελευταία είσοδος 19:45)
Διεύθυνση: 70200 Φαιστός, Ηράκλειο, Κρήτη
Η παραγωγή πραγματοποιείται στο πλαίσιο του προγράμματος 2026 του θεσμού του Υπουργείου Πολιτισμού «’Όλη η Ελλάδα ένας πολιτισμός».
www.allofgreeceoneculture.gr
Με την Υποστήριξη
Περιφέρεια Κρήτης
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
Παρασκευή, 21 Αυγούστου 2026
Αρχαιολογικό Μουσείο Μεσαράς
19:00-20:00 Πρόγραμμα Προβολών
Raffaela Naldi Rossano, WARP, 2022
Διάρκεια προβολής: 30′
Nour Ouayda, The Secret Garden, 2023
Διάρκεια προβολής: 27′ 15”
20:00-21:00 Πρεμιέρα της περφόρμανς Where you long to be
Διάρκεια Παράστασης: 50′
Χριστίνα Καραγιάννη & Βίκη Στείρη
Σάββατο, 22 Αυγούστου 2026
Αρχαιολογικό Μουσείο Μεσαράς
18:30-19:00 Επιτελεστική διάλεξη
Reconstructing Eden: Modernity and Utopia in the Minoan Ruins, 2026
Νίκος Σακκαδάκης
19:00-20:00 Πρόγραμμα Προβολών
Δήμητρα Κονδυλάτου, LUXENIA, 2021
Διάρκεια προβολής: 10’4”
Karrabing Film Collective, The Mermaids, or Aiden in Wonderland, 2018
Διάρκεια προβολής: 26’29”
20:00-21:00 περφόρμανς Where you long to be
Διάρκεια Παράστασης: 50′
Χριστίνα Καραγιάννη & Βίκη Στείρη
Οι εκδηλώσεις προσφέρονται δωρεάν από το Υπουργείο Πολιτισμού. Καταβάλλεται μόνο το αντίτιμο εισόδου του αρχαιολογικού χώρου, όπου υπάρχει.
Η προκράτηση θέσης είναι υποχρεωτική.
Πληροφορίες & προκρατήσεις: www.allofgreeceoneculture.gr
