Δημήτριος Βικέλας–
15 Φεβρουαρίου 1835
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Για την επέτειο γέννησης του Δημητρίου Βικέλα, στις 15 Φεβρουαρίου 1835, το Αρχείο ΕΡΤ προτείνει από τη σειρά ντοκιμαντέρ Παρασκήνιο, ένα αφιέρωμα στον ίδιο και το έργο του
Ο Δημήτριος Βικέλας ήταν Έλληνας συγγραφέας, έμπορος και αθλητικός παράγων, γεννήθηκε στην Ερμούπολη της Σύρου στις 15 Φεβρουαρίου 1835 και εμφανίζεται στα γράμματα το 1851, όταν μεταφράζει από τα γαλλικά το θεατρικό έργο του Ρακίνα «Εσθήρ». Ένα χρόνο μετά εγκαθίσταται στο Λονδίνο, όπου θα διακριθεί για την εργατικότητα την εντιμότητα και την πνευματική του καλλιέργειά, θα γίνει φίλος με τον πρεσβευτή της Ελλάδας στο Λονδίνο Σπυρίδωνα Τρικούπη και τον γιο του Χαρίλαο.
Το 1876 ο Δημήτριος Βικέλας σε ηλικία 41 ετών εγκαταλείπει τις επιχειρήσεις και στρέφεται αποκλειστικά προς τα γράμματα και την κοινωνική δράση. Το 1877 εγκαταστάθηκε στο Παρίσι, όπου δημιουργεί ευρύ κύκλο γνωριμιών. Το καλοκαίρι του 1894 λαμβάνει χώρα εκεί το Διεθνές Αθλητικό Συνέδριο και ο Δημήτριος Βικέλας το παρακολουθεί ως αντιπρόσωπος του Πανελληνίου Γυμναστικού Συλλόγου. Τότε αποφασίστηκε η αναβίωση των Ολυμπιακών Αγώνων και η τέλεση της πρώτης διοργάνωσης το 1896 στην Αθήνα, μια εξέλιξη που οφείλεται σημαντικά στη συμβολή και την πρωτοβουλία του Δημητρίου Βικέλα.
Το 1894 εκλέγεται πρώτος πρόεδρος της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής και παρέμεινε στη θέση αυτή έως το 1896, οπότε τον διαδέχθηκε ο βαρώνος Ντε Κουμπερτέν.
Ο Δημήτριος Βικέλας θεωρείται, μαζί με τον Γεώργιο Βιζυηνό, ο εισηγητής του ηθογραφικού διηγήματος στην Ελλάδα και ο «Λουκής Λάρας» είναι το πιο γνωστό του έργο, το οποίο γράφτηκε το 1879 και έχει θέμα τον τρόπο που επέδρασσε η επανάσταση του 1821 στους απλούς ανθρώπους. Άλλα σημαντικά διηγήματά του είναι «Ο Παπα-Νάρκισσος», «Ο Λυσσασμένος», «Η άσχημη αδελφή», «Φίλιππος Μάρθας» και «Γιατί έγινα Δικηγόρος». Έφυγε από τη ζωή στις 20 Ιουλίου 1908.
Το Αρχείο της ΕΡΤ για την επέτειο από τη γέννηση του Δημητρίου Βικέλα, στις 15 Φεβρουαρίου 1835, προτείνει την εκπομπή:
ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ
ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΒΙΚΕΛΑΣ
Το επεισόδιο «ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΒΙΚΕΛΑΣ» της σειράς ντοκιμαντέρ «ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ» αφορά στη ζωή και το έργο του Έλληνα λόγιου, ποιητή, πεζογράφου και πρώτου προέδρου της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής Δημητρίου Βικέλα.
Παρουσιάζει το οικογενειακό του δέντρο και τα νεανικά του χρόνια στη Σύρο σκιαγραφώντας όψεις της κοινωνίας της Ερμούπολης του 19ο αι. με αναφορές στο συγγραφικό έργο του Δ. ΒΙΚΕΛΑ. Παρέχει βιογραφικά στοιχεία σχετικά με την εγκατάστασή του στο Λονδίνο και την επαγγελματική του πορεία, τη διαμονή του στο Παρίσι και τη σχέση του με ευρωπαίους λόγιους. Εστιάζοντας στο όραμά του για την αναβιωμένη Ελλάδα περιγράφει επίσης την συμμετοχή του στο Διεθνές Αθλητικό Συνέδριο το 1894 στη Σορβόννη, ως εκπροσώπου της Ελλάδας, και τη συμβολή του στην διεξαγωγή των Ολυμπιακών Αγώνων του 1896 στην Αθήνα από τη θέση του Προέδρου της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής.
Παράλληλα, αναλύεται το συγγραφικό του έργο με έμφαση στο ιστορικό μυθιστόρημα «Λουκής Λάρας» που τον καθιέρωσε ως πρόδρομο του ηθογραφικού διηγήματος και της γενιάς του ’80. Επιπλέον, περιγράφεται η σχέση του Γεωργίου Βιζυηνού με τον Δ. Βικέλα. Στο τελευταίο μέρος του ντοκιμαντέρ γίνεται αναφορά στις σαιξπηρικές μεταφράσεις του Δ. Βικέλα καθώς και στην κοινωνική δράση που ανέπτυξε: ίδρυση του Συλλόγου προς Διάδοσιν Ωφέλιμων Βιβλίων το 1899 σε συνεργασία με τον Γεώργιο Δροσίνη, ίδρυση του Οίκου των Τυφλών και της Σεβαστοπούλειου Εργατικής Σχολής. Τέλος, αναφέρεται η δημιουργία της Βικελαίας Δημοτικής Βιβλιοθήκης με την κληροδότηση της προσωπικής βιβλιοθήκης του λογοτέχνη μετά το θάνατό του.
Για το έργο και τη δράση του Δ. Βικέλα μιλούν πανεπιστημιακοί και συγγραφείς ενώ περιέχονται αναγνώσεις κειμένων του Δ. Βικέλα, κυρίως από το αυτοβιογραφικό του «Η Ζωή μου. Παιδικαί Αναμνήσεις. Νεανικοί Χρόνοι» 1908, και προβάλλονται αποσπάσματα από παράσταση δραματοποιημένων έργων του- από το θεατρικό έργο «Ούτος είναι ο αστήρ μου». Κατά τη διάρκεια της εκπομπής προβάλλεται φωτογραφικό και έντυπο αρχειακό υλικό.
Σενάριο – Σκηνοθεσία: Κώστας Μαχαίρας
Διεύθυνση Φωτογραφίας: Δημήτρης Κορδέλας
Πρώτη τηλεοπτική προβολή: 23 Ιανουαρίου 2004
Σύνταξη άρθρου - τεκμηρίωση εκπομπής: Βλάσης Κομνηνός
Δείτε περισσότερα στο http://archive.ert.gr