Η 28η Μαρτίου έχει οριστεί ως Παγκόσμια Μέρα Θεάτρου Σκιών από το Πανελλήνιο Σωματείο Θεάτρου Σκιών, τον παλαιότερο οργανωμένο φορέα αυτής της τέχνης στην Ελλάδα. Τη συγκεκριμένη μέρα διοργανώνονται εκδηλώσεις με θέμα το Θέατρο Σκιών από τα μέλη του Σωματείου με στόχο την προβολή της τέχνης αυτής και την ανάδειξη της πολιτιστικής προσφοράς της.
Το θέατρο σκιών αποτελεί ένα από τα αρχαιότερα είδη θεατρικού θεάματος, με τις ρίζες του να χάνονται στο βάθος των αιώνων. Οι μελετητές θεωρούν πως το θέατρο σκιών ξεκίνησε πιθανότατα γύρω στον 2ο π.χ. αιώνα στην Ινδία. Από εκεί εξαπλώθηκε στην Άπω Ανατολή, την Ασία, τη Μέση Ανατολή και μέχρι την Ευρώπη και τη βόρειο Αφρική. Στη χώρα μας, το θέατρο σκιών αναπτύχθηκε στην τουρκοκρατία, κεντρικός ήρωας ήταν ο Καραγκιόζης και οι παραστάσεις είχαν ιδιαίτερα κωμικό και καυστικό χαρακτήρα.
Στο θέατρο σκιών γίνεται χρήση από φιγούρες, ημιδιαφανείς ζωγραφισμένες πάνω σε ειδικά υλικά. Η παράσταση γίνεται πίσω από ένα άσπρο σεντόνι, τον λεγόμενο μπερντέ, όπου υπάρχει και ένα δυνατό φως. Ο καραγκιοζοπαίκτης, χειρίζεται τις φιγούρες πίσω από τον μπερντέ. Οι θεατές ξεχωρίζουν τα περιγράμματα των εικόνων και τα χρώματα και παλαιότερα η παράσταση συνοδευόταν από ζωντανή ορχήστρα, συνήθεια που σταδιακά υποχώρησε με το πέρασμα των χρόνων.
Το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει το επεισόδιο ''Καραγκιόζης'' από την εκπομπή ''Η ΕΡΤ στη Βόρειο Ελλάδα'' παραγωγής 1979.
Η ΕΡΤ ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΟ ΕΛΛΑΔΑ
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ
''Η ΕΡΤ στη Βόρειο Ελλάδα'' είναι μια σειρά ντοκιμαντέρ η οποία, συνεπής στην προσπάθεια τηλεοπτικής αποκέντρωσης, ερευνά και προβάλλει άγνωστα θέματα από τη ζωή στη Βόρεια Ελλάδα. Στο συγκεκριμένο επεισόδιο προβάλλεται η παράδοση και η τέχνη του ''καραγκιόζη'' στη Βόρειο Ελλάδα.
Το επεισόδιο ξεκινά πλάνα από παράσταση θεάτρου σκιών της ''ομάδας Καραγκιόζη'' του Φοιτητικού Ομίλου Θεάτρου και Κινηματογράφου (Φ.Ο.Θ.Κ.) του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (Α.Π.Θ.). Στην κάμερα της εκπομπής μιλά ο κυριότερος εμπνευστής και δημιουργός της ομάδας, Κώστας Τσίπηρας. Ειδικότερα, ο Κώστας Τσίπηρας επιχειρεί μια ιστορική αναδρομή στη διάδοση του θεάτρου σκιών και στη δράση των καραγκιοζοπαιχτών στη Βόρειο Ελλάδα από το 1915. Επιπλέον, γίνεται λόγος για τη μείωση του ενδιαφέροντος του κοινού για το θέατρο σκιών τη δεκαετία του 1960 αλλά και την αύξησή του τη δεκαετία του 1970. Στην εκπομπή μιλά ο σημαντικός καραγκιοζοπαίχτης Βασίλης Βασβανάς από την Τσαριτσάνη Ελασσόνας, ο οποίος καταθέτει τις αναμνήσεις του από την εποχή που περιόδευε στις επαρχίες της Βόρειας Ελλάδας και παρουσιάζει ένα απόσπασμα από την παράσταση ''Ο Μέγας Αλέξανδρος και το καταραμένο φίδι''.
Ακόμη, ο Γρηγόρης Σηφάκης, καθηγητής φιλολογίας και λαογραφίας στο Α.Π.Θ., αναφέρεται στην ένταξη του θεάτρου σκιών στην ύλη του μαθήματος της λαογραφίας στη Φιλοσοφική Σχολή του Α.Π.Θ. και παρουσιάζει στην κάμερα τη συλλογή φυλλαδίων του καθηγητή Στίλπωνα Κυριακίδη καθώς και τα τετράδια και τις φιγούρες του καραγκιοζοπαίχτη Βασίλαρου. Παράλληλα, τονίζεται η ανάγκη ίδρυσης μια σχολής καραγκιοζοπαιχτών για να διασωθεί η παράδοση του θεάτρου σκιών. Η εκπομπή κλείνει με μια αναφορά των καραγκιοζοπαιχτών της Βορείου Ελλάδας. Η φωνή που ακούγεται να αναφέρει τα ονόματα των καραγκιοζοπαιχτών που έδρασαν στο χώρο της Θεσσαλονίκης και της Βορείου Ελλάδος ανήκει στον ερευνητή του ελληνικού θεάτρου σκιών και καραγκιοζοπαίχτη Γιάννη Χατζή.
Κατά τη διάρκεια του επεισοδίου προβάλλεται πλούσιο φωτογραφικό υλικό από την παράδοση του θεάτρου σκιών στη Βόρειο Ελλάδα.
