Σπάνιο τηλεοπτικό ντοκουμέντο όπου εμφανίζονται ο Γιάννης Ρίτσος και ο Μίκης Θεοδωράκης στο στούντιο της ΕΡΤ και μιλούν στον Σπύρο Κατσίμη για τη μεταξύ τους συνεργασία και για τις συνθήκες στις οποίες γράφτηκε και μελοποιήθηκε η ποιητική σύνθεση «Επιτάφιος». Έτος παραγωγής: 1987. Σκηνοθεσία: Μιχάλης Μούζας.
Επιμέλεια παραγωγής: Σπύρος Κατσίμης
Συμπληρώνονται φέτος 90 χρόνια από τον ματωμένο Μάη του ’36 στη Θεσσαλονίκη, μια από τις κορυφαίες στιγμές του εργατικού κινήματος που διατηρείται ζωντανή μέσα από την ποιητική μνήμη του “Επιτάφιου” του Γιάννη Ρίτσου και τη μουσική σύνθεση του Μίκη Θεοδωράκη.
Η μεγάλη απεργιακή κινητοποίηση η οποία κορυφώθηκε στις 9 Μαΐου, αφετηρία της οποίας είχε σταθεί η απεργία των καπνεργατών που κηρύχθηκε στις 29 Απριλίου 1936 με αίτημα την αύξηση του ημερομισθίου, βάφτηκε με αίμα με την άγρια καταστολή της από την τότε Κυβέρνηση Μεταξά, και εξελίχθηκε σε λαϊκή εξέγερση. Τα δραματικά γεγονότα του Μάη του ‘36 στη Θεσσαλονίκη, ενέπνευσαν τον Γιάννη Ρίτσο για να γράψει τον «Επιτάφιο», που εκδόθηκε για πρώτη φορά εκείνη τη χρονιά από το Ριζοσπάστη, στη συνέχεια απαγορεύτηκε για 20 χρόνια, ενώ η δεύτερη έκδοση του κυκλοφόρησε το 1956. Τον «Επιτάφιο» ο Μίκης Θεοδωράκης τον συνέθεσε στο Παρίσι το 1958, προσφέροντας ένα αριστουργηματικό μουσικό έργο αντάξιο της ποίησης του Ρίτσου.
Το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει ένα σπάνιο τηλεοπτικό ντοκουμέντο όπου εμφανίζονται ο Γιάννης Ρίτσος και ο Μίκης Θεοδωράκης στο στούντιο της ΕΡΤ και μιλούν στον Σπύρο Κατσίμη για τη μεταξύ τους συνεργασία και για τις συνθήκες στις οποίες γράφτηκε και μελοποιήθηκε η ποιητική σύνθεση «Επιτάφιος».
«ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ» Μέρα Μαγιού…
Εκπομπή του Σπύρου Κατσίμη αφιερωμένη στον “Επιτάφιο” του Γιάννη Ρίτσου, παραγωγής του 1987. Ποίηση: Γιάννη Ρίτσου. Μουσική: Μίκη Θεοδωράκη. Τραγουδά η Μαρία Φαραντούρη.
Γίνεται αναφορά στη σύνδεση του έργου με τα δραματικά γεγονότα του Μάη του ’36 στη Θεσσαλονίκη όταν η διαδήλωση των απεργών καπνεργατών βάφτηκε στο αίμα, από τα οποία εμπνεύστηκε ο Γιάννης Ρίτσος. Ο «Επιτάφιος» πρωτοεκδόθηκε από τον «Ριζοσπάστη» ενώ η δεύτερη έκδοση ακολούθησε 20 χρόνια μετά το 1956. Ο Μίκης Θεοδωράκης μιλάει για τη μελοποίηση του «Επιταφίου» το 1958, τα στοιχεία της μουσικής σύνθεσης σύμφωνα με τα ιστορικά και αισθητικά του βιώματα. Τόσο ο Γ. Ρίτσος όσο και ο Μ. Θεοδωράκης τονίζουν τη διαχρονικότητα των στίχων του Επιταφίου, ενός έργου- σύμβολο, αφού στα ποιήματά του συμπυκνώνονται τα γεγονότα της δεκαετίας ’40-’50, της Αντίστασης και του Εμφυλίου Πολέμου. Επισημαίνουν το πώς η ποίηση του Ρίτσου μέσω της μουσικής του Θεοδωράκη βρήκε τεράστια απήχηση στις πλατιές μάζες.
Στη διάρκεια της εκπομπής ο Γιάννης Ρίτσος διαβάζει ποιήματά του από τον «Επιτάφιο». Παράλληλα, προβάλλονται αποσπάσματα από τη συναυλία του Μίκη Θεοδωράκη που δόθηκε στο Κολλέγιο Αθηνών, όπου ακούγονται μελοποιημένα τα ποιήματα από τον «Επιτάφιο»των Ρίτσου-Θεοδωράκη, με ερμηνεύτρια τη Μαρία Φαραντούρη: «Πού πέταξε τ’ αγόρι μου», «Μέρα Μαγιού μου μίσεψες», «Να χα τ’ αθάνατο νερό», «Ήσουν καλός κι ήσουν γλυκός», «Χείλι μου μοσκομύριστο», «Στο παραθύρι στεκόσουν». Περιέχεται επίσης οπτικοακουστικό υλικό από τις εκπομπές της ΕΡΤ: «Πανόραμα του Αιώνα» και «Η ΕΡΤ στη Βόρειο Ελλάδα».
