Η 18 Μαΐου έχει καθιερωθεί από το Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων (ICOM) ως Παγκόσμια Ημέρα Μουσείων, με στόχο να αναδειχθεί ο ρόλος των μουσείων στη σύγχρονη κοινωνία. Στο πλαίσιο του φετινού εορατασμού, με θέμα «Τα μουσεία ενώνουν τον κόσμο», το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει ένα σημαντικό τηλεοπτικό τεκμήριο:
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΥΚΛΑΔΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ (2000)
Πρόκειται για πολιτιστικό μαγκαζίνο που επιμελείται η δημοσιογράφος Εύα Νικολαΐδου. Η εκπομπή καλύπτει τα σημαντικότερα γεγονότα στην πολιτιστική ζωή της Ελλάδος. Στο επεισόδιο παρουσιάζεται το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης μέσα από συνεντεύξεις σημαντικών συντελεστών του : μιλούν η ιδρύτρια και πρόεδρος του Μουσείου Ντόλλυ Γουλανδρή, και οι αρχαιολόγοι- επιμελητές Δημήτρης Πλάντζος, Μαρία Τόλη, Νικόλαος Σταμπολίδης.
Αρχικά η Εύα Νικολαΐδου συνομιλεί με τη Ντόλλυ Γουλανδρή, η οποία παρουσιάζει την ιστορία και τη φιλοσοφία του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης. Αναφέρεται στην ίδρυση του Μουσείου τον Ιανουάριο του 1986 από τη Μελίνα Μερκούρη, ενώ κάνει ιδιαίτερη μνεία στην έναρξη της συλλεκτικής δραστηριότητας ήδη από το 1963. Παράλληλα, εξηγεί το ιδιοκτησιακό καθεστώς της συλλογής και τη στενή συνεργασία του Μουσείου με το ελληνικό κράτος.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις εκπαιδευτικές δράσεις του Μουσείου, οι οποίες αποτελούν βασικό άξονα της λειτουργίας του. Η Ντόλλυ Γουλανδρή παρουσιάζει τα προγράμματα που απευθύνονται σε παιδιά, σχολικές ομάδες αλλά και οικογένειες, με στόχο την ουσιαστική επαφή του κοινού με τον αρχαίο πολιτισμό. Αναφέρεται ακόμη στη διεθνή διάσταση αυτών των δράσεων, σημειώνοντας ότι μέσω της Γραμματείας Απόδημου Ελληνισμού εκπαιδευτικά προγράμματα πραγματοποιήθηκαν και στην Αυστραλία.
Ξεχωριστή αναφορά γίνεται στις «μουσειοσκευές» του Μουσείου, εκπαιδευτικά πακέτα που «ταξιδεύουν» σε σχολεία των Κυκλάδων, της Θράκης, της Αυστραλίας και άλλων περιοχών, μεταφέροντας την εμπειρία του μουσείου πέρα από τα όριά του.
Στη συνέχεια, η Γουλανδρή παρουσιάζει το μη κερδοσκοπικό Cycladic Art Foundation, που ιδρύθηκε το 1997 από φίλους του Μουσείου στη Νέα Υόρκη, με στόχο την ενίσχυση και προβολή της ελληνικής τέχνης διεθνώς. Αναφέρεται στη συμβολή δωρητών, όπως ο Χρήστος Γ. Μπάστης, καθώς και στη σημασία των δωρεών έργων και αρχαιοτήτων προς το Μουσείο.
Από την αίθουσα αρχαίας ελληνικής τέχνης, η Εύα Νικολαΐδου συνομιλεί με τον Δημήτρη Πλάντζο , ο οποίος παρουσιάζει τη συλλογή του Μουσείου, το χρονολογικό και καλλιτεχνικό της εύρος, αλλά και την απήχησή της στο κοινό. Ακολουθεί η επιμελήτρια Μαρία Τόλη, η οποία χαρακτηρίζει τον πρώτο όροφο του Μουσείου ως τον «πυρήνα» της συλλογής. Παρουσιάζει περίπου 380 αντικείμενα της προϊστορικής περιόδου, ανάμεσά τους σημαντικά κυκλαδικά ειδώλια, επισημαίνοντας την απουσία γραπτών πηγών που θα επέτρεπαν ασφαλείς σημασιολογικές ερμηνείες.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η έκθεση “Η πόλη κάτω από την πόλη: Ευρήματα από τις ανασκαφές του μητροπολιτικού σιδηροδρόμου των Αθηνών”, σε επιμέλεια της Λιάνα Παρλαμά και του Νικόλαου Σταμπολίδη. Ο Σταμπολίδης εξηγεί τα κριτήρια επιλογής των 514 εκθεμάτων και τη σημασία της τοπογραφίας της Αθήνας ως βασικού άξονα της έκθεσης. Μέσα από την παρουσίαση των ευρημάτων αναδεικνύεται η Αθήνα ως ένας ζωντανός οργανισμός, ενώ υπογραμμίζεται η σπουδαιότητα των ανασκαφών που πραγματοποιήθηκαν κατά την κατασκευή του μετρό.
Ο ίδιος τονίζει ότι οι σταθμοί του μετρό λειτουργούν πλέον και ως χώροι εκπαίδευσης και πολιτισμού, όπου οι επιβάτες έρχονται καθημερινά σε επαφή με το παρελθόν της πόλης. Μέσα από την ξενάγηση στις προθήκες της έκθεσης, επισημαίνεται ότι ακόμη και ένα μικρό αντικείμενο καθημερινής χρήσης, όπως ένα κουτάλι, διαθέτει την ίδια ιστορική και πολιτιστική αξία με ένα μνημειακό έργο τέχνης.
Το ντοκιμαντέρ πλαισιώνεται από πλάνα των χώρων του Μουσείου, του προσωπικού κατά τη διάρκεια της εργασίας του, καθώς και εικόνες από τις μόνιμες συλλογές και την έκθεση «Η πόλη κάτω από την πόλη», αποτυπώνοντας το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης ως έναν δυναμικό χώρο έρευνας, εκπαίδευσης και πολιτιστικής διατήρησης.
