Αφιέρωμα του Αρχείου της ΕΡΤ στην Παγκόσμια Ημέρα Αρχείων με ένα μοναδικό ντοκουμέντο: ένα επεισόδιο της σειράς “Συνάντηση με τους δημιουργούς” αφιερωμένο στην παράσταση “Λυσιστράτη” του Εθνικού Θεάτρου του 1975.
Η 9η Ιουνίου καθιερώθηκε ως Παγκόσμια Ημέρα Αρχείων το 2007. Στόχος της συγκεκριμένης ημέρας είναι η ευαισθητοποίηση του κοινού και των οργανισμών που διατηρούν αρχεία αναφορικά με τη σημασία των αρχείων και τα οφέλη από την ορθή διαχείρισή τους, την μακροπρόθεσμη διατήρηση, καθώς και την παροχή πρόσβασης σε αυτά. Ταυτόχρονα εξίσου σημαντική είναι η επαφή του κοινού με μοναδικά τεκμήρια πολιτιστικής κληρονομιάς. Φέτος η Παγκόσμια Ημέρα Αρχείων έχει σύνθημα ”Αρχεία για την Δικαιοσύνη” (Archives for Justice).
Το Αρχείο της ΕΡΤ, γιορτάζοντας την Παγκόσμια Ημέρα Αρχείων, και υπογραμμίζοντας τόσο την προσφορά της Ελληνικής Ραδιοφωνίας Τηλεόρασης στον πολιτισμό όσο και τη συστηματική δράση του Αρχείου αναφορικά με τη διαφύλαξη, διάσωση και διατήρηση του περιεχομένου των συλλογών του, παρουσιάζει ένα μοναδικό οπτικοακουστικό τεκμήριο από το 1975.
Πρόκειται για ένα επεισόδιο της σειράς του Γιώργου Εμιρζά ”Συνάντηση με τους δημιουργούς” παραγωγής 1975, στο οποίο καταγράφονται οι προετοιμασίες των συντελεστών της παράστασης του Εθνικού Θεάτρου ”Λυσιστράτη”, η οποία παρουσιάστηκε στην Επίδαυρο από το Εθνικό Θέατρο στις 26 και 27 Ιουλίου 1975. Το επεισόδιο είναι γυρισμένο με έγχρωμο και ασπρόμαυρο φιλμ παρόλο που προβλήθηκε στην ασπρόμαυρη τηλεόραση της ΕΡΤ το 1975. Το φιλμ συντηρήθηκε, ψηφιοποιήθηκε και αποκαταστάθηκε σε νέα κόπια υψηλής ανάλυσης από το Αρχείο της ΕΡΤ και παρουσιάζεται στο κοινό για πρώτη φορά μετά από 51 χρόνια.
ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΜΕ ΤΟΥΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΣ
ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ
Η ”Συνάντηση με τους δημιουργούς’‘ είναι μια σειρά εκπομπών του 1975 με θέμα Έλληνες δημιουργούς. Το συγκεκριμένο επεισόδιο είναι αφιερωμένο στη θεατρική δημιουργία στην Επίδαυρο και ειδικότερα στην παράσταση ”Λυσιστράτη” του Αριστοφάνη που παρουσιάστηκε από το Εθνικό Θέατρο στην Επίδαυρο (26/7/1975-27/7/1975) σε σκηνοθεσία Αλέξη Σολωμού.
Το επεισόδιο ξεκινά με πλάνα από πρόβες των συντελεστών της παράστασης «Λυσιστράτη». Έπειτα, παρακολουθούμε πλάνα από την περιοχή της Επιδαύρου και γίνεται λόγος για την πρώτη παρουσίαση της αττικής κωμωδίας του Αριστοφάνη «Λυσιστράτη» το 411 π.Χ. στα Λήναια (αρχαία γιορτή προς τιμήν του θεού Διονύσου), καθώς και για το ανέβασμα του έργου το 1975 στην Επίδαυρο.
Ειδικότερα, τη σκηνοθεσία της «Λυσιστράτης» που παρουσιάστηκε στην Επίδαυρο το καλοκαίρι του 1975 υπέγραφε ο Αλέξης Σολομός, τη μουσική ο Μάνος Χατζιδάκις, τη χορογραφία η Τατιάνα Βαρούτη, ενώ τα σκηνικά και τα κοστούμια είχε επιμεληθεί ο Γιώργος Βακαλό. Ακούμε την ηθοποιό Μελίνα Μερκούρη να αφηγείται το δοκίμιο που έγραψε ο Αλέξης Σολομός σχετικά με τον Αριστοφάνη και την αττική κωμωδία. Γίνεται λόγος για την εξέλιξη του Πελοποννησιακού Πολέμου το 411 π.Χ., τη γλώσσα του Αριστοφάνη, τους νεωτερισμούς του στον χορό της συγκεκριμένης αττικής κωμωδίας, αλλά και τα μηνύματα του έργου.
Στη συνέχεια, η χορογράφος της παράστασης, Τατιάνα Βαρούτη, μιλά στην κάμερα της εκπομπής. Αξίζει να σημειωθεί πως η συγκεκριμένη συνέντευξη έχει γυριστεί σε ασπρόμαυρο φιλμ. Ειδικότερα, η Τατιάνα Βαρούτη αναφέρει πως έχει χορογραφήσει όλες τις κωμωδίες του Αριστοφάνη που έχει ανεβάσει το Εθνικό Θέατρο, εκτός από μία. Παράλληλα, εξηγεί πώς χειρίστηκε το τελευταίο μέρος του χορικού, με τον ενιαίο χορό που πανηγυρίζει τη νίκη στον πόλεμο.
Έπειτα, η Μελίνα Μερκούρη αφηγείται τη σκηνή της Μυρρίνης και του Κινησία και βλέπουμε πλάνα με τους ηθοποιούς να ερμηνεύουν το συγκεκριμένο επεισόδιο. Ακολουθεί συνέντευξη του Παντελή Ζερβού στην παραλία της Επιδαύρου. Ο Παντελής Ζερβός μιλά για τον ρόλο του Πρόβουλου, τον οποίο ερμηνεύει στη συγκεκριμένη κωμωδία. Επιπλέον, η ηθοποιός Ελένη Χαλκούση μιλά για τον ρόλο της Κλεονίκης, τον οποίο υποδύθηκε για πρώτη φορά στην παράσταση του Εθνικού Θεάτρου το 1958, μια παράσταση-σταθμό, καθώς τότε ανέβηκε για πρώτη φορά στη σύγχρονη εποχή κωμωδία του Αριστοφάνη στην Επίδαυρο. Αξίζει να σημειωθεί πως η Ελένη Χαλκούση μιλά στην κάμερα της εκπομπής φορώντας το κοστούμι που δημιούργησε ο Γιώργος Βακαλό.
Ακολουθούν έγχρωμα πλάνα με τη Μαίρη Αρώνη, την Ελένη Χαλκούση, τον Παντελή Ζερβό και τον υπόλοιπο θίασο, ντυμένους με τα κοστούμια της παράστασης, κατά τη διάρκεια πρόβας στο αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου. Αμέσως μετά προβάλλονται νυχτερινά πλάνα από την παράσταση.
Στο τελευταίο μέρος της εκπομπής μεταφερόμαστε στο καμαρίνι της πρωταγωνίστριας της παράστασης, Μαίρης Αρώνη. Παρακολουθούμε ασπρόμαυρα πλάνα με τη Μαίρη Αρώνη να βάφεται μπροστά στον καθρέφτη της και, παράλληλα, μιλά για τον ρόλο της Λυσιστράτης, την οποία χαρακτηρίζει ως πρώτη φεμινίστρια, και σχολιάζει τη σχέση του φεμινισμού με την επιθυμία για παγκόσμια ειρήνη. Το επεισόδιο κλείνει με έγχρωμα πλάνα από την παράσταση.
Κατά τη διάρκεια του επεισοδίου προβάλλονται έγχρωμα πλάνα από την ευρύτερη περιοχή και τον αρχαιολογικό χώρο της Επιδαύρου, το αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου, την κίνηση των αυτοκινήτων στον επαρχιακό δρόμο, τροχονόμους, ανθρώπους που περπατούν ή ξεκουράζονται στο γρασίδι του δάσους πέριξ του αρχαίου θεάτρου, θεατές στα ταμεία του θεάτρου, καθώς και πλάνα από τις πρόβες των ηθοποιών και τη νυχτερινή παράσταση.
