Για τα δεκαπέντε χρόνια από το θάνατο του σημαντικού Ελληνοκύπριου σκηνοθέτη, Μιχάλη Κακογιάννη, στις 25 Ιουλίου 2011, το Αρχείο ΕΡΤ προτείνει επεισόδιο της εκπομπής του Φρέντυ Γερμανού, “Πορτραίτο της Πέμπτης”, με καλεσμένο τον Κακογιάννη στην πρώτη του τηλεοπτική εμφάνιση και λίγες μόνο ημέρες μετά την ολοκλήρωση των γυρισμάτων της ταινίας του “Ιφιγένεια” με την έφηβη Τατιάννα Παπαμόσχου στον ομώνυμο ρόλο, η οποία εμφανίζεται επίσης στην εκπομπή.
Ο Μιχάλης Κακογιάννης, ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες κινηματογραφιστές και σκηνοθέτες, έφυγε από τη ζωή στις 25 Ιουλίου 2011. Γεννημένος στη Λεμεσό της Κύπρου στις 11 Ιουνίου 1921, σπούδασε νομικά, δραματικές τέχνες και σκηνοθεσία στο Λονδίνο, κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου εργάστηκε στην ελληνική υπηρεσία του BBC, αναλαμβάνοντας στη συνέχεια χρέη διευθυντή της «Κυπριακής ‘Ωρας», ενώ μεταπολεμικά ξεκίνησε στο αγγλικό θέατρο την καριέρα του ως ηθοποιός, αλλά πολύ γρήγορα τον κέρδισε η σκηνοθεσία. Το 1953 εγκαταστάθηκε στην Ελλάδα και το σκηνοθετεί την πρώτη του κινηματογραφική ταινία «Κυριακάτικο ξύπνημα». Ακολούθησε μια λαμπρή διεθνής πορεία με τις ταινίες «Στέλλα» (1955), «Κορίτσι με τα μαύρα» (1956), «Τελευταίο ψέμα» (1958), «Ερόικα» (1959), η μεγάλη εμπορική επιτυχία «Αλέξης Ζορμπάς» (1964), η οποία τιμήθηκε με 3 βραβεία ‘Οσκαρ, αλλά και αργότερα το πολιτικό ντοκιμαντέρ «Αττίλας ‘74» (1975).
Στις ταινίες του συνεργάστηκε με μεγάλους Έλληνες και ξένους ηθοποιούς από την Αμερική και την Ευρώπη. Ο Μιχάλης Κακογιάννης έχει σκηνοθετήσει πολλές θεατρικές παραστάσεις και παραστάσεις όπερας στην Ελλάδα, τις Η.Π.Α., τη Γαλλία και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, έχει γράψει σενάρια και μεταφράσεις κινηματογραφικών και θεατρικών έργων. Για την προσφορά και το έργο του, ο Μιχάλης Κακογιάννης έχει τιμηθεί με πολλές διακρίσεις στην Ελλάδα, την Κύπρο και το εξωτερικό.
Το Αρχείο ΕΡΤ για τα δεκαπέντε χρόνια από την απώλεια του σημαντικού σκηνοθέτη Μιχάλη Κακογιάννη, στις 25 Ιουλίου 2011, προτείνει την εκπομπή:
ΠΟΡΤΡΑΙΤΟ ΤΗΣ ΠΕΜΠΤΗΣ
ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΟΝ ΜΙΧΑΛΗ ΚΑΚΟΓΙΑΝΝΗ
Μετά από μόλις μία εβδομάδα από την ολοκλήρωση των γυρισμάτων της «Ιφιγένειας», παρακολουθούμε την πρώτη τηλεοπτική εμφάνιση του Μιχάλη Κακογιάννη και της ηθοποιού Τατιάννας Παπαμόσχου η οποία υποδύθηκε την Ιφιγένεια στην ομώνυμη ταινία του. Σημειώνουμε εδώ ότι η «Ιφιγένεια» του Κακογιάννη ήταν υποψήφια για Όσκαρ ξενόγλωσσης ταινίας, αλλά και για τον Χρυσό Φοίνικα στις Κάννες, ενώ βραβεύτηκε στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, ως καλύτερη ταινία και η Παπαμόσχου για τον καλύτερο γυναικείο ρόλο. Ο Κακογιάννης μιλάει για τις συνθήκες των γυρισμάτων γίνεται αναφορά στον Κώστα Καζάκο, την Ειρήνη Παππά, καθώς και στη νεαρή ηθοποιό Τατιάννα Παπαμόσχου. Ο Κακογιάννης περιγράφει την τυχαία γνωριμία τους σε μια πτήση προς Λονδίνο. Ακόμα μιλάει για τη συνεργασία του με τη Μελίνα Μερκούρη, την Έλλη Λαμπέτη και την πρώτη του ταινία το «Κυριακάτικο ξύπνημα». Σε αυτή την ταινία παρουσίασε στο κοινό την Μαργαρίτα Παπαγεωργίου, την οποία είχε ήδη ανακαλύψει ο Νίκος Κούνδουρος και θα της έδινε ένα ρόλο στην ταινία του «Μαγική πόλις». Παρακολουθούμε συνέντευξη της Παπαγεωργίου όπου περιγράφει τη γνωριμία της με τον Κακαογιάννη τυχαία μέσα στο τραμ και τη συνεργασία τους, τα γυρίσματα στην Αίγυπτο, τα σκηνικά του Γιάννη Τσαρούχη. Ο Κακογιάννης μιλάει επίσης για τη «Στέλλα», το θεατρικό που είχε γράψει ο Ιάκωβος Καμπανέλλης, την απόφασή του να συνεργαστεί με εκείνον και τη Μελίνα Μερκούρη για να μεταφερθεί το θεατρικό στη μεγάλη οθόνη. Σχετικά με τη γνωριμία του Ζυλ Ντασέν με τη Μελίνα, περιγράφει την προβολή της ταινίας στις Κάννες και την άποψή του ότι ο Ντασέν είχε ερωτευθεί τη Μελίνα ήδη από την ταινία, πολύ πριν την γνωρίσει από κοντά. Ακούγεται ηχογραφημένο μήνυμα της Μελίνας Μερκούρη προς τον Κακογιάννη, στο οποίο μιλάει με συγκινητικά λόγια για τη σχέση τους και τον χαρακτήρα του.
Στη συνέχεια ο Κακογιάννης μιλάει για τις ταινίες αλλά και τα θεατρικά έργα που έχει σκηνοθετήσει, τη συνεργασία του με την Έλλη Λαμπέτη, την επιλογή του Άντονυ Κουήν για το ρόλο του Ζορμπά στην ομώνυμη ταινία του για την οποία ομολογεί ότι έχει τα πιο ανάμεικτα συναισθήματα μιας και ήταν αδιαμφισβήτητα η μεγαλύτερη κινηματογραφική επιτυχία του διεθνώς και η εμπορικότερη που είχε γυρίσει, όμως σημειώνει ότι αυτό δεν ήταν κάτι που γνώριζε ότι θα συμβεί και δεν ήταν και απαραίτητα ο στόχος του με αυτή την ταινία. Παρακολουθούμε απόσπασμα από συνέντευξη της κόρης του Αλέξη Ζορμπά, Αναστασίας, η οποία μιλάει για την ερμηνεία του Κουήν υποδυόμενου τον πατέρα της και σημειώνει ότι ο Αλέξης Ζορμπάς δεν θα εντυπωσιαζόταν από τη διασημότητα και τη λάμψη του Χόλυγουντ. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η συζήτηση του Κακογιάννη με τον Γερμανό αναφορικά με τη σκηνή του πλιάτσικου μετά το θάνατο της Ορτάνς στο Ζορμπά. Ο Κακογιάννης θεωρεί ότι η σκηνή αυτή με την αντίδραση που προκαλεί στο κοινό αποκαλύπτει την υποκρισία των ανθρώπων μιας και θεωρεί ότι η αντίδραση για την κλοπή ενός νεκρού ανθρώπου δεν έχει σημασία, ενώ θεωρείται συνηθισμένο να πέφτει θύμα κλοπής ένας άνθρωπος. Στη συνέχεια μιλάει για τα γυρίσματα, τις δυσκολίες, τους κομπάρσους, τους υπόλοιπους ηθοποιούς. Σε αυτό το σημείο γίνεται αναφορά στον Σωτήρη Μουστάκα ο οποίος έκανε την πρώτη του εμφάνιση στον Ζορμπά. Ακολουθεί απόσπασμα από συνέντευξη του Μουστάκα ο οποίος μιλάει για το υψηλό επίπεδο στο οποίο συνεργάστηκε με τον Κακογιάννη.
Ο Κακογιάννης μιλάει για την Ειρήνη Παππά, την εμβέλεια του υποκριτικού της ταλέντου σε θέατρο και κινηματογράφο, τη συνεργασία τους στην Ηλέκτρα και την εμπλοκή της σε όλα τα στάδια της παραγωγής, στο μοντάζ, το σενάριο, ενώ υπογραμμίζει το ειλικρινές ενδιαφέρον που την διακατέχει για την κινηματογραφική και τη θεατρική δημιουργία.
Συνεχίζοντας την κουβέντα για την Ιφιγένεια ο Γερμανός υποδέχεται στο στούντιο την Τατιάνα Παπαμόσχου, μιλάει η ίδια για τη γνωριμία με τον Κακογιάννη, ο οποίος μιλάει για την ωριμότητά της, την προσήλωση στο ρόλο και τη συνείδηση της ευθύνης που είχε, ενώ θυμούνται περιστατικά από τα γυρίσματα. Ο Κακογιάννης εξηγεί τις συνθήκες υπό τις οποίες γυρίστηκε η ταινία και σε σχέση με την «Ηλέκτρα», την εμμονή του να παίξει την Ιφιγένεια ένα νεαρό κορίτσι και την αγωνία του να βρει την κατάλληλη ηθοποιό. Αναφέρεται στη φωτογραφία του Γιώργου Αρβανίτη, την ικανοποίησή του για τα ταλέντα των Ελλήνων συντελεστών παρά τα απαρχαιωμένα μέσα που είχαν στη διάθεσή τους, ενώ δεν παραλείπει να αναφερθεί και στα περισσότερα από 2000 κοστούμια που έφτιαξε ο Διονύσης Φωτόπουλος.
Στο τέλος της εκπομπής ο Κακογιάννης μιλάει για την ταινία του «Αττίλας 1974» η οποία οφείλεται στον Κυπριακό λαό, μιλάει για το μεγαλείο του και εκφράζει την υπερηφάνεια του για αυτόν το λαό. Ο Γερμανός αναφέρεται σε προηγούμενη εκπομπή όπου εμφανίστηκε κυπριακή χορωδία παιδιών και προβάλλεται ένα από τα τραγούδια που ερμηνεύθηκαν στο στούντιο και δεν προβλήθηκαν.
Κατά τη διάρκεια της εκπομπής προβάλλονται αποσπάσματα από τις ταινίες «Στέλλα», «Ζορμπάς», «Τρωάδες», το ντοκιμαντέρ «Αττίλας 1974» καθώς και από τη θεατρική παράσταση «Δεσποινίς Μαργαρίτα».
