Αφιέρωμα του Αρχείου της ΕΡΤ στον Στέλιο Καζαντζίδη με την τελευταία συνέντευξη που παραχώρησε στον δημοσιογράφο Γιώργο Λιάνη, πριν από την αναχώρησή του στην Αμερική το 1976.
Συμπληρώνονται 25 χρόνια από τον θάνατο του σπουδαίου λαϊκού ερμηνευτή Στέλιου Καζαντζίδη, ο οποίος έφυγε από τη ζωή σαν σήμερα, στις 14 Σεπτεμβρίου 2001. Γεννημένος από οικογένεια Ποντίων προσφύγων το 1931, βίωσε από μικρή ηλικία τη φτώχεια, την ανέχεια, τις σκληρές εικόνες της Κατοχής και του Εμφυλίου Πολέμου. Από παιδί, ο Στέλιος Καζαντζίδης έδειξε μια ιδιαίτερη κλίση στη μουσική και το τραγούδι και είχε μια έντονη αγάπη για τα παραδοσιακά τραγούδια, κυρίως τα ποντιακά.
Ο Στέλιος Καζαντζίδης ανακάλυψε τη φωνή του σε ένα σχετικά πρώιμο στάδιο της ζωής του, το 1949, όταν εργαζόταν στο εργοστάσιο Λανατέξ. Χάρη στον μηχανικό Μάνθο Βενέτη, που άκουσε εντυπωσιασμένος από τον δρόμο τον νεαρό Στέλιο να παίζει κιθάρα και να τραγουδάει, εμφανίστηκε σε χώρους όπως η ταβέρνα του Τηλέμαχου και το Ροσινιόλ, κατακτώντας σιγά-σιγά το κοινό με τη μοναδική του φωνή και τον αυθεντικό του ήχο. Οι εμφανίσεις του σε αυτούς τους χώρους αποτέλεσαν το εφαλτήριο για την καριέρα του, η οποία γρήγορα αναδείχθηκε σε μια από τις πιο λαμπρές της ελληνικής μουσικής σκηνής.
Το 1952, ο Καζαντζίδης έκανε το δισκογραφικό ντεμπούτο του με το τραγούδι «Για μπάνιο πάω». Την περίοδο 1952-1959 κυκλοφόρησε περισσότερα από 300 δισκάκια στην Columbia. Ακολούθησαν την επόμενη δεκαετία αμέτρητες κυκλοφορίες δίσκων 78 ή 45 στροφών σε διάφορες ετικέτες. Παράλληλα με τους μικρούς δίσκους, τη δεκαετία του 1960 ξεκίνησαν να κυκλοφορούν συλλογές τραγουδιών του σε «μεγάλους» δίσκους 33 στροφών. Στη μακρά και σπουδαία πορεία του, ο Στέλιος Καζαντζίδης αγαπήθηκε φανατικά από το ελληνικό κοινό και υπήρξε ίσως ο μεγαλύτερος λαϊκός ερμηνευτής που εξέφρασε τους καημούς των απλών ανθρώπων, την πίκρα της ξενιτιάς, τον μόχθο του εργάτη και των απλών ανθρώπων.
Με αφορμή τη συμπλήρωση 25 χρόνων από τον θάνατό του, το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει ένα μοναδικό ντοκουμέντο, τη συνέντευξη που παραχώρησε ο Στέλιος Καζαντζίδης στον δημοσιογράφο Γιώργο Λιάνη το 1976. Πρόκειται για την τελευταία συνέντευξη που παραχώρησε πριν από το ταξίδι του στην Αμερική. Η εκπομπή ψηφιοποιήθηκε και αποκαταστάθηκε από το φιλμ 16 mm και παρουσιάζεται για πρώτη φορά στην πρωτότυπη, έγχρωμη εκδοχή μιας και το 1978 προβλήθηκε ασπρόμαυρη από την τηλεόραση της ΕΡΤ, που δεν διέθετε ακόμη δυνατότητα έγχρωμης μετάδοσης.
Ο ΣΤΕΛΙΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΙΔΗΣ ΣΕ ΜΙΑ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΗ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΝ ΓΙΩΡΓΟ ΛΙΑΝΗ
Ο Γιώργος Λιάνης συναντά τον Στέλιο Καζαντζίδη και συζητά μαζί του για τη ζωή και την καριέρα του. Αρχικά, ο δημοφιλής τραγουδιστής μιλά για τα φτωχά παιδικά του χρόνια και μοιράζεται αναμνήσεις από την περίοδο της Κατοχής και τα χωράφια που καλλιεργούσε ο πατέρας του. Προβάλλονται πλάνα από αγροτικές εκτάσεις, χωράφια και κάρα με άλογα. Ο Καζαντζίδης αναφέρεται στις εικόνες που αντίκρισε επιστρέφοντας στις επαρχίες της Μακεδονίας, υπογραμμίζοντας πως έχουν μαραζώσει εξαιτίας της εσωτερικής μετανάστευσης, αλλά και της μετανάστευσης στο εξωτερικό. Παράλληλα, περιγράφει πώς εκείνος και η οικογένειά του πήγαν αρχικά στη Θεσσαλονίκη και έπειτα στην Αθήνα, καθώς και τις δουλειές που έκανε για να τους βοηθήσει. Έπειτα, παρακολουθούμε πλάνα από εργοστάσιο χαλυβουργίας. Η μητέρα του, Γεσθημανή, μιλά στον Γιώργο Λιάνη για το πώς ο γιος της ξεκίνησε να τραγουδά εν ώρα εργασίας στο εργοστάσιο, με αποτέλεσμα να τον ανακαλύψουν και να τον κάνουν τραγουδιστή. Ο ίδιος αναφέρεται, με τη σειρά του, στην προσοχή που του έδινε το κοινό όταν άρχισε να δουλεύει σε νυχτερινά κέντρα. Παρεμβάλλονται πλάνα από τρεχαντήρια σε λιμάνι.
Στη συνέχεια της εκπομπής, γίνεται λόγος για το πρώτο τραγούδι που έγραψε ο Καζαντζίδης ως συνθέτης, καθώς και για τις συνθήκες κάτω από τις οποίες το έγραψε. Ο δημοφιλής λαϊκός τραγουδιστής εκθέτει τους λόγους για τους οποίους συγκρούστηκε με τις δισκογραφικές εταιρείες και εξομολογείται πως κάποια στιγμή σκέφτηκε να δημιουργήσει τη δική του εταιρεία παραγωγής δίσκων, χωρίς όμως να προχωρήσει στην υλοποίηση του σχεδίου. Επιπλέον, ξεχωρίζει ως κορυφαία τραγούδια του τα «Δυο πόρτες έχει η ζωή» και «Μανούλα, θα φύγω μην κλάψεις για μένα», αμφότερα σε στίχους της Ευτυχίας Παπαγιαννοπούλου και μουσική δική του. Ακολουθεί απόσπασμα από ελληνική ταινία, στο οποίο ο Καζαντζίδης και η Μαρινέλλα ερμηνεύουν το «Μανούλα, θα φύγω μην κλάψεις για μένα». Ως ένα από τα πλέον αγαπημένα του τραγούδια αναφέρει επίσης το «Η ζωή μου όλη», σε μουσική και στίχους του Άκη Πάνου. Παράλληλα, καταθέτει τη δική του οπτική για τους λόγους στους οποίους οφείλεται η μεγάλη αγάπη που του έχει το κοινό. Ακολουθούν πλάνα από τους δρόμους της Αθήνας των δεκαετιών του 1960 και του 1970, καθώς και απόσπασμα από την ταινία «Προδομένη» (1965), στο οποίο ο Καζαντζίδης και η Μαρινέλλα ερμηνεύουν το τραγούδι «Μες στης αγάπης μας το τζάκι».
Επιπλέον, βλέπουμε πλάνα από την παραλία της Θεσσαλονίκης, ενώ ακούγεται το ομώνυμο τραγούδι σε ερμηνεία του Καζαντζίδη. Ο τραγουδιστής ξεφυλλίζει ένα φωτογραφικό άλμπουμ μαζί με τον Γιώργο Λιάνη και θυμάται ιστορίες από τη ζωή του, τη σχέση του με τη Μαρινέλλα, την εποχή που δούλευε στην Τριάνα του Χειλά, καθώς και τις περιοδείες του στην Αμερική, το Ισραήλ και τη Γερμανία. Μεταξύ άλλων, σχολιάζει μια φωτογραφία από τον γάμο του με τη Μαρινέλλα, καθώς και φωτογραφίες της ίδιας. Ακολουθεί απόσπασμα από την ταινία «Προδομένη» (1965), στο οποίο οι δύο καλλιτέχνες ερμηνεύουν το τραγούδι «Τώρα που σε έχω ανάγκη».
Στο επόμενο μέρος της συνέντευξης, ο Καζαντζίδης και η μητέρα του, Γεσθημανή, μιλούν για τον γάμο του με τη Μαρινέλλα. Με αφορμή μια φωτογραφία από τη Γερμανία, ο τραγουδιστής θυμάται τη θερμή υποδοχή που του επεφύλαξαν Έλληνες μετανάστες στη χώρα, όταν τους επισκέφθηκε στο πλαίσιο της περιοδείας του, και αναφέρει πώς αισθάνεται όταν φεύγει στο εξωτερικό. Τονίζει πως όλα τα τραγούδια του είναι λαϊκά, γεγονός που, όπως υποστηρίζει, καθορίζεται από τους στίχους και τη μουσική τους, αλλά και από την αγάπη του κοινού προς αυτά. Ταυτόχρονα, κάνει μια διάκριση ανάμεσα στα έντεχνα και τα λαϊκά τραγούδια και σχολιάζει τα ρεμπέτικα. Μιλώντας για τους σύγχρονους συνθέτες, αναφέρει πως κατά την δική του άποψη δεν συνθέτουν λαϊκά τραγούδια.
Στο τελευταίο μέρος της εκπομπής, ο δημοφιλής καλλιτέχνης εξηγεί τους λόγους για τους οποίους επέλεξε να μεταναστεύσει στην Αμερική. Ανάμεσα στα σχέδιά του είναι να συναντήσει τον Ελληνοαμερικανό σκηνοθέτη, με καταγωγή από τον Πόντο, Ελία Καζάν, και να του ζητήσει να γυρίσει τη ζωή του σε ταινία. Επιπροσθέτως, αναλύει τους λόγους για τους οποίους επέλεξε να απέχει από το τραγούδι. Κλείνοντας, ο Γιώργος Λιάνης εύχεται καλή επιτυχία στον Καζαντζίδη για το νέο του ξεκίνημα στην Αμερική. Στους τίτλους τέλους βλέπουμε πλάνα από το αεροδρόμιο του Ελληνικού, με κόσμο να αποχαιρετά τον τραγουδιστή, ο οποίος επιβιβάζεται σε αεροπλάνο της Ολυμπιακής και απογειώνεται.
Αξίζει να σημειωθεί πως η συνέντευξη γυρίστηκε σε έγχρωμο φιλμ 16 mm αλλά προβλήθηκε ασπρόμαυρη από την τηλεόραση της ΕΡΤ στις 23 Μαρτίου του 1978.
