Συμπληρώνονται 40 χρόνια από το φονικό σεισμό που έπληξε την Καλαμάτα και σημειώθηκε σαν σήμερα, στις 13 Σεπτεμβρίου 1986. Ο σεισμός που είχε μέγεθος 6,0 Ρίχτερ, σημειώθηκε στη Μεσσηνιακή πρωτεύουσα στις 20:21 ώρα Ελλάδος και προκάλεσε τον θάνατο 20 ανθρώπων. Στην Καλαμάτα κατέρρευσαν 4 πολυκατοικίες, ενώ το 20% των κτιρίων κρίθηκε κατεδαφιστέο ενώ ο ιστορικός ναός των Αγίων Αποστόλων καταστράφηκε. Το χωριό Ελαιοχώρι ισοπεδώθηκε και σοβαρές ζημίες παρατηρήθηκαν επίσης στα χωριά Βέργα, Πολιανή, Άρις, Αρτεμισία και Νέδουσα.
Ο μεγαλύτερος μετασεισμός σημειώθηκε δύο μέρες αργότερα, στις 15 Σεπτεμβρίου 1986, και είχε μέγεθος 5,4 Ρίχτερ. Συνολικά σημειώθηκαν 700 μετασεισμοί. Χρειάστηκε ειδική προσπάθεια για την ανοικοδόμηση των νεοκλασικών σπιτιών και καταστημάτων της πόλης καθώς και για την αποκατάσταση των βυζαντινών και νεότερωνμνημείων, η οποία έγινε με ειδική μέριμνα από την Υπουργό Πολιτισμού Μελίνα Μερκούρη.
Το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει το επεισόδιο ”Τα άνθη του σεισμού – Καλαμάτα” από τη σειρά ”Ο τόπος ο μικρός ο μέγας” παραγωγής 1999.
Ο ΤΟΠΟΣ Ο ΜΙΚΡΟΣ Ο ΜΕΓΑΣ
ΤΑ ΑΝΘΗ ΤΟΥ ΣΕΙΣΜΟΥ – ΚΑΛΑΜΑΤΑ
Το συγκεκριμένο επεισόδιο αναφέρεται στην πόλη της Καλαμάτας. Αρχικά, γίνεται λόγος για τη μορφολογία του εδάφους της Μεσσηνίας, τον Ταΰγετο και τον ελαιώνα της Καλαμάτας. Έπειτα, γίνεται μια ιστορική αναδρομή από την απελευθέρωση της πόλης στο πλαίσιο της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 έως την απελευθέρωσή της από τους Γερμανούς. Αμέσως μετά, αναδεικνύεται ο καταστροφικός σεισμός του 1986.
Ειδικότερα, προβάλλονται πλάνα αρχειακού υλικού από τις ημέρες του σεισμού, καθώς και συνέντευξη του Σταύρου Μπένου, δημάρχου της πόλης από το 1979 έως το 1990. Ακόμη, ο Ισίδωρος Κακούρης, αρχαιολόγος και τμηματάρχης ΔΒΜΜ, μιλά για την προσπάθειά του να διασώσει τα μνημεία και τα νεοκλασικά σπίτια της πόλης και περιγράφει τη συνεργασία του με την Υπουργό Πολιτισμού Μελίνα Μερκούρη και τον δήμαρχο Σταύρο Μπένο. Παράλληλα, προβάλλονται πλάνα από την επίσκεψη της Μελίνας Μερκούρη στην πόλη και τονίζεται η συνδρομή της στην ανύψωση του ηθικού των κατοίκων.
Τις δικές τους μαρτυρίες για τη διαδικασία αναστήλωσης των μνημείων της Καλαμάτας μετά τον σεισμό καταθέτουν στην εκπομπή ο Κωνσταντίνος Αλαβάνος, Γενικός Γραμματέας του Υπουργείου Πολιτισμού από το 1983 έως το 1988, ο Καλλίμαχος Αντωνάκος, αρχαιολόγος και υπεύθυνος του κλιμακίου Καλαμάτας της 5ης ΕΒΑ, και η Ανεστέι Παρίση, αρχιτέκτων και τεχνική υπεύθυνη του Κλιμακίου Καλαμάτας. Προβάλλονται ακόμη φωτογραφίες πριν και μετά την αποκατάσταση των μνημείων.
Η αρχαιολόγος Παρή Καλαμαρά, μαζί με τη σχεδιάστρια Μαρίνα Μανουήλοβα-Γεωργούντζου και την αρχιτέκτονα Χριστίνα Αχτί-Πιερροπούλου, δείχνουν στην κάμερα της εκπομπής πώς εργάζονται για την αποκατάσταση των μνημείων. Οι αρχιτεχνίτες Γιώργος Λαμπέας και Νικόλαος Διακουμέας δείχνουν στην κάμερα πώς εργάζονται για να αποκαταστήσουν τα μνημεία.
Παράλληλα, γίνεται λόγος για τη συμβολή των συντηρητών του Υπουργείου Πολιτισμού στην αποκατάσταση των μνημείων. Η Ουρανία Θεοδωροπούλου, συντηρήτρια εικόνων και έργων τέχνης, μιλά στην εκπομπή για το πώς αποκαθιστά και συντηρεί ένα ξυλόγλυπτο, ενώ η συντηρήτρια πέτρας και κεραμικής Σταυρούλα Δουβόγιαννη εξηγεί τη σημασία της συντήρησης των αρχαιολογικών τεκμηρίων.
Στη συνέχεια, η κάμερα της εκπομπής περιηγείται στο κέντρο της πόλης της Καλαμάτας. Κάτοικοι της πόλης μιλούν για το πώς χαρακτηρίστηκαν διατηρητέα τα σπίτια τους και για το κόστος της συντήρησής τους.
Στο τελευταίο μέρος του επεισοδίου επιχειρείται ένα οδοιπορικό στον Ταΰγετο. Ο συγγραφέας Patrick Leigh Fermor μιλά στην εκπομπή για τη Μάνη, την ιδιαίτερη αγάπη του για την περιοχή και τον τρόπο με τον οποίο διατήρησε το παραδοσιακό σπίτι στο οποίο διαμένει και συγγράφει. Τονίζει ακόμη την ανάγκη διατήρησης της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής.
