Το Μουσείο Μπενάκη σε συνεργασία με το Ίδρυμα ΔΕΣΤΕ, παρουσιάζουν την έκθεση “Aleksandra Waliszewska: Η Εισβολή της Αρχαιότητας” με την επιμέλεια της Alison M. Gingeras.
Η έκθεση εγκαινιάζεται την Τρίτη 2 Ιουνίου και ώρα 20:00,στο Μουσείο Μπενάκη Ελληνικού Πολιτισμού
Δεκαέξι πίνακες της σύγχρονης Πολωνής καλλιτέχνιδας Aleksandra Waliszewska τοποθετούνται σε δύο ορόφους του Μουσείου Μπενάκη Ελληνικού Πολιτισμού σε φορτισμένη εικονογραφική αντίστιξη με αντικείμενα από τη Νεολιθική Ελλάδα, την κλασική Αρχαιότητα, τον κόσμο του Βυζαντίου και τη νεότερη Ελλάδα.
Η έκθεση αναδεικνύει την Ελλάδα ως κοιτίδα της παραστατικής, αφηγηματικής τέχνης και ως θεμέλιο του δυτικού εικαστικού πολιτισμού, ενώ ταυτόχρονα ανιχνεύει τη σταθερή της παρουσία στη σύγχρονη εικαστική εικονογραφία. Οι γεμάτες ψυχολογική ένταση συνθέσεις της Waliszewska παρουσιάζουν στιγμές «ενδόρρηξης» – μιας ξαφνικής και βίαιης εισροής αρχαίων εικαστικών συμβάσεων στον παρόντα χρόνο.
Το 1928 ο Aby Warburg άρχισε να εργάζεται πάνω στον Άτλαντα της Μνημοσύνης, ένα από τα πιο σαγηνευτικά έργα ιστορίας της τέχνης που έμελλε να παραμείνει ανολοκλήρωτο μετά τον αδόκητο θάνατό του το 1929. Το έργο έφερε το όνομα της αρχαιοελληνικής θεότητας της μνήμης και ο Warburg το είχε οραματιστεί σαν έναν άτλαντα εικόνων οργανωμένο σε δώδεκα θεματικά κεφάλαια που ανίχνευαν τις ρίζες της Αναγέννησης στους κλασικούς πολιτισμούς της Ελλάδας και της Ρώμης. Μέσα από μια απέραντη εικονογραφική ανάλυση –που τελικά περιλάμβανε πάνω από χίλιες εικόνες– ο Warburg φιλοδοξούσε να δημιουργήσει έναν χάρτη συλλογικής πολιτισμικής μνήμης χωρίς λέξεις.
Αντικατοπτρίζοντας τα μοντέλα που είχε φανταστεί ο Warburg για την ιστορία της τέχνης, οι πίνακες της Waliszewska μαρτυρούν την αντοχή και την απήχηση του ελληνικού πολιτισμού μέχρι σήμερα. Αρχαίοι θεοί, μύθοι, σύμβολα και θρησκευτικές μορφές αναδύονται μέσα στον ατμοσφαιρικό εικαστικό της κόσμο όχι σαν απομεινάρια ενός μακρινού παρελθόντος αλλά ως ασταθείς και συχνά ανησυχητικές δυνάμεις που εξακολουθούν να διαμορφώνουν τη σύγχρονη οπτική συναίσθηση. Με αυτή την έννοια, η έκθεση προτείνει την Αρχαιότητα όχι ως κληρονομιά αλλά ως πίεση, ως μια δεξαμενή εικόνων και αισθήσεων που εμμένουν, επανακάμπτουν και αρνούνται να περιοριστούν στο ιστορικό τους πλαίσιο.
Η «Εισβολή της Αρχαιότητας» είναι ένα από τα πιο αινιγματικά κεφάλαια του Άτλαντα και ταιριάζει ως τίτλος μιας έκθεσης που διατρέχει την ιστορία και συνδέει τις πλούσιες και ετερογενείς συλλογές του Μουσείου Μπενάκη με το εικαστικό σύμπαν της Aleksandra Waliszewska.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΔΑ
Η AleksandraWaliszewska (γ. 1976, Βαρσοβία, Πολωνία) είναι γνωστή για τους σκοτεινούς, ατμοσφαιρικούς πίνακες ζωγραφικής της, οι οποίοι απηχούν μια βαθιά γνώση της ιστορίας της τέχνης. Στην πραγματικότητα, η Waliszewska, απόφοιτος της Ακαδημίας Καλών Τεχνών της Βαρσοβίας, θεωρεί τον εαυτό της σύγχρονη κληρονόμο του κινήματος του Συμβολισμού των αρχών του περασμένου αιώνα. Η στενή σύνδεση του σεξ και του θανάτου δεσπόζει στις πυκνές οπτικές αφηγήσεις της και δυναμικές θηλυκές πρωταγωνίστριες κυριαρχούν στα έργα της, συχνά απεικονίζοντας σκηνές αποκάλυψης γεμάτες ζώα, φανταστικά πλάσματα, ζόμπι, υβριδικά τέρατα και ζωντανούς νεκρούς. Συχνά αλληγορικά, τα έργα της διερευνούν την ανθρώπινη φύση καθώς παλεύουν με αρχέγονα συναισθήματα όπως ο φόβος, το άγχος, η επιθυμία και ο θάνατος.
Κωδικοποιημένες αναφορές στα βιομηχανικά τοπία της Πολωνίας, στα αρχέγονα δάση και τους βάλτους της, καθώς και σε συγκεκριμένες εθνικές μυθολογίες, διαπερνούν το έργο της και το εντάσσουν στην πολωνική οπτική κουλτούρα. Οι πανούργες διασκευές της αντλούν έμπνευση από έναν πλούσιο προσωπικό κανόνα ευρωπαϊκής τέχνης – από τον πρωτόγονο φλαμανδό δάσκαλο Πέτρους Κρίστους έως τον Ζορζ ντε λα Τουρ και τους ζωγράφους της Młoda Polska (Νεαρή Πολωνία), από τον Βέλγο συμβολιστή Λεόν Σπιλιαέρτ έως τη Λεονόρ Φινί – για να ονομαστούν μόνο μερικές από τις επαναλαμβανόμενες αναφορές της.
Γεννημένη και μεγαλωμένη στη Βαρσοβία, η Waliszewska, προέρχεται από μια μητριαρχική γενεαλογία γυναικών καλλιτεχνών. Τέσσερις γενιές γυναικών στην οικογένειά της ήταν ενεργές καλλιτέχνιδες, συμπεριλαμβανομένης και της γιαγιάς της, Άννα Ντέμπσκα, μιας καταξιωμένης γλύπτριας της μεταπολεμικής περιόδου γνωστή για τις ζωικές της εικόνες. Με αυτό το μοναδικό υπόβαθρο, η Waliszewska έχει χτίσει την καλλιτεχνική της πρακτική πάνω στην πλούσια και ασυνήθιστη κληρονομιά της απεικονιστικής αφήγησης. Η Waliszewska ζει και εργάζεται στη Βαρσοβία, Πολωνία.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ
Η AlisonM. Gingerasείναι συγγραφέας και επιμελήτρια. Είναι επιμελήτρια στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Βαρσοβίας (MSN) και εργάζεται ανεξάρτητα. Τα τελευταία χρόνια έχει ασχοληθεί εκτενώς με το έργο της Aleksandra Waliszewska, μεταξύ άλλων ως συν-επιμελήτρια των εκθέσεών της TheDarkArts στο MSN και στο Εθνικό Μουσείο του Κάουνας στη Λιθουανία. Το 2004, η Gingeras αποτέλεσε μέρος της επιμελητικής ομάδας του Ιδρύματος ΔΕΣΤΕ για την πρωτοποριακή έκθεση, MonumenttoNow.
Το Ίδρυμα ΔΕΣΤΕ είναι ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός που ιδρύθηκε στη Γενεύη το 1983 από τον συλλέκτη Δάκη Ιωάννου. Το ΔΕΣΤΕ πραγματοποιεί ένα εκτεταμένο εκθεσιακό πρόγραμμα που προωθεί νεοεμφανιζόμενους όσο και καθιερωμένους καλλιτέχνες και στοχεύει στη διεύρυνση του κοινού της σύγχρονης τέχνης, τη δημιουγία ευκαιριών για νέους καλλιτέχνες, και τη διερεύνηση της σχέσης μεταξύ σύχρονης τέχνης και πολιτισμού. Η ευελιξία του εκθεσιακού προγράμματος του ΔΕΣΤΕ καθιστά το Ίδρυμα ικανό να ανταποκρίνεται άμεσα στις εξελίξεις του κόσμου της τέχνης, τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς, και να υλοποιεί ενδιαφέροντα εγχειρήματα που αφορούν την κοινωνία σήμερα.
Το Μουσείο Μπενάκη είναι ένας από τους πιο μεγάλους και καινοτόμους μουσειακούς οργανισμούς στην Ευρώπη. Ιδρύθηκε από τον Αντώνη Μπενάκη και δωρήθηκε στο ελληνικό κράτος το 1930.
Σήμερα χαρακτηρίζεται από τη δορυφορική του δομή, με έξι μουσειακά και πέντε αρχειακά παραρτήματα, ένα χώρο φιλοξενίας ερευνητών (Οικία Leigh Fermor), μία σημαντική βιβλιοθήκη και πάνω από 500.000 αντικείμενα που καλύπτουν όλες τις περιόδους του ελληνικού πολιτισμού και περιλαμβάνουν έργα ευρωπαϊκής, ισλαμικής, προκολομβιανής, αφρικανικής, και κινεζικής τέχνης.
Ο κατάλογος της έκθεσης υποστηρίζεται από το Ινστιτούτο AdamMickiewicz, με συγχρηματοδότηση από το Υπουργείο Πολιτισμού και Εθνικής Κληρονομιάς της Δημοκρατίας της Πολωνίας.
