Το ντοκιμαντέρ της σειράς «Εποχές και Συγγραφείς» του Τάσου Ψαρρά παρουσιάζει τη ζωή του και το έργο του σπουδαίου συγγραφέα, ποιητή και αγωνιστή Μενέλαου Λουντέμη (γεν. 1912 - θαν. 1977). Από τα πιο γνωστά του βιβλία είναι τα «Συννεφιάζει», «Ένα παιδί μετράει τ' άστρα», «Αγέλαστη Άνοιξη», «Οι κερασιές θ’ ανθίσουν και φέτος» τα οποία γνώρισαν μεγάλη απήχηση στο αναγνωστικό κοινό, με κύρια χαρακτηριστικά, τη βιωματική γραφή, την ευαισθησία και τα ηθογραφικά στοιχεία. Σκηνοθεσία: Λεωνίδας Τριβιζάς. Έτος παραγωγής: 2013.
Ο σπουδαίος συγγραφέας, ποιητής και αγωνιστής Μενέλαος Λουντέμης (λογοτεχνικό ψευδώνυμο του Δημήτρη Βαλασιάδη) πέθανε στις 22 Ιανουαρίου 1977. Γεννήθηκε το 1912 στην Κωνσταντινούπολη και με τον ξεριζωμό η οικογένεια εγκαταστάθηκε στο χωριό Εξαπλάτανος της Πέλλας, όπου έζησε από το 1923 μέχρι το 1932.Σύντομα μπήκε στη βιοπάλη.Εμφανίστηκε σε πολύ νεαρή ηλικία στα ελληνικά γράμματα γύρω στο 1930.
Εντάχθηκε στην Αριστερά κι έλαβε μέρος στην Εθνική Αντίσταση. Κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου εξορίστηκε στην Ικαρία, στη Μακρόνησο και τον Άη Στράτη και από το 1958 ως τη Μεταπολίτευση εκπατρίστηκε στη Ρουμανία ενώ κατά τη διάρκεια της δικτατορίας του είχε αφαιρεθεί η ελληνική ιθαγένεια. Υπήρξε πολυγραφότατος. Τα βιβλία που εξέδωσε υπερβαίνουν τα 40. Το έργο του εκτείνεται σχεδόν σε όλα τα είδη του γραπτού λόγου (πεζογραφία ποίηση, θέατρο, παιδική λογοτεχνία κτλ) και στρέφεται προς τον κοινωνικό ρεαλισμό, στοχεύοντας στην καταγραφή της πραγματικότητας και την ανάδειξη της κοινωνικής ανισότητας. Από τα πιο γνωστά του βιβλία, τα «Συννεφιάζει», «Ένα παιδί μετράει τ' άστρα», «Αγέλαστη Άνοιξη», «Οι κερασιές θ’ ανθίσουν και φέτος», γνώρισαν μεγάλη απήχηση στο αναγνωστικό κοινό. Χαρακτηριστικά στοιχεία του έργου του η βιωματική γραφή, η αφηγηματική δύναμη, τα ηθογραφικά και συμβολικά στοιχεία.
Τα έργα του γνώρισαν πολλές επανεκδόσεις και αρκετά έχουν µεταφραστεί σε άλλες γλώσσες.
Το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει το ντοκιμαντέρ:
ΕΠΟΧΕΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ ΜΕΝΕΛΑΟΣ ΛΟΥΝΤΕΜΗΣ
Σειρά ντοκιμαντέρ του Τάσου Ψαρρά με θέμα τη ζωή και το έργο σημαντικών Ελλήνων λογοτεχνών και την προσφορά τους στην πνευματική ζωή του τόπου. Το συγκεκριμένο επεισόδιο είναι αφιερωμένο στη ζωή και το έργο του συγγραφέα Μενέλαου Λουντέμη (γεν. 1912 - θαν. 1977).
Το ντοκιμαντέρ αναφέρεται στις συνθήκες της ζωής του σπουδαίου πεζογράφου ο οποίος από νωρίς βίωσε την προσφυγιά, τη φτώχεια, τις βαθιές κοινωνικές αντιφάσεις, δίνοντας αγώνα για την επιβίωση, ακολουθώντας ακόμη και κάποιο περιφερόμενο «μπουλούκι» της εποχής ώσπου να καταλήξει στην Αθήνα. Εκεί συνδέθηκε στενά με κορυφαίες προσωπικότητες της ελληνικής λογοτεχνίας, όπως ο Μιλτιάδης Μαλακάσης, ο Κώστας Βάρναλης και ο Άγγελος Σικελιανός και αρχές της δεκαετίας του ’30 κάνει την εμφάνισή του στα ελληνικά γράμματα με τη δημοσίευση διηγημάτων του στο περιοδικό «Νέα Εστία». Το 1938 εξέδωσε τη συλλογή διηγημάτων «Τα πλοία δεν άραξαν» για την οποία τιμήθηκε με το Πρώτο Κρατικό Βραβείο Πεζογραφίας. Με το αριστερό κίνημα συνδέθηκε την περίοδο της Κατοχής οπότε γίνεται Γραμματέας της Επιτροπής των Διανοουμένων του ΕΑΜ, και αγωνίστηκε με τους λογοτέχνες που αναδείχθηκαν στην Αντίσταση. Στον Εμφύλιο, συνελήφθη, δικάστηκε και καταδικάστηκε σε θάνατο αλλά η ποινή του δεν εκτελέστηκε. Το ντοκιμαντέρ παρακολουθεί εκτενώς, μέσα από σπάνια γραπτά ντοκουμέντα, φωτογραφικό υλικό και συνεντεύξεις, την περίοδο της εξορίας του στην Ικαρία, στη Μακρόνησο και τον Αη Στράτη, με άλλους διανοούμενους και λογοτέχνες της Αριστεράς. Παράλληλα, γίνεται αναφορά στο λογοτεχνικό έργο εκείνης της περιόδου όπως το «Καληνύχτα ζωή..» (1946), το «Συννεφιάζει» (1948) και το εμβληματικό ποίημα «Είμαι Καλά» (1949) που απηύθυνε στη μάνα του.
Γίνεται λόγος επίσης για τα βιβλία που έγραψε μετά τα μετεμφυλιακά χρόνια, τις εκτοπίσεις και τον εγκλεισμό στα στρατόπεδα όπως για το «Οδός Αβύσσου, αριθμός 0» (1962) που αναφέρεται στο θέμα της εξορίας και των βασανιστηρίων, υπογραμμίζοντας το ισχυρό πολιτικό τους αποτύπωμα. Το 1956 πέρασε από δίκη για το έργο του «Βουρκωµένες Μέρες». Από το 1958, αφού του είχε αφαιρεθεί η ελληνική ιθαγένεια, φιλοξενήθηκε σε πρώην σοσιαλιστικές χώρες, κυρίως στη Ρουµανία, µέχρι και το 1976, χρονιά που επέστρεψε στην Ελλάδα.
Για τον Μενέλαο Λουντέμη και το έργο του μιλούν: η Χριστίνα Ντουνιά, Αναπλ. Καθηγήτρια Νεοελλ. Φιλολογίας ΕΚΠΑ – συγγραφέας, ο Αλέξης Ζήρας, κριτικός λογοτεχνίας, Πόπη Μεσσήνη, φιλόλογος, Χρήστος Σαμουηλίδης, φιλόλογος-συγγραφέας, Βασίλης Βασιλικός, συγγραφέας, Αριστείδης Κλάδος, εκδότης, η Φαίδρα Ζαμπαθά-Παγουλάτου, βαφτισιμιά Μ. Λουντέμη-συγγραφέας, η Δανάη Στρατηγοπούλου, Τραγουδίστρια – Μουσικός, Μυρτώ Λουντέμη, κόρη του Λουντέμη, ο Γιώργος Φαρσακίδης, χαράκτης-ζωγράφος, ο Ροβήρος Μανθούλης, σκηνοθέτης, Δαυίδ Ναχμίας, δημοσιογράφος-μουσικός, Χαράλαμπος Παυλίδης, Γυμνασιάρχης Εξαπλάτανου.
Περιλαμβάνονται αποσπάσματα από την εκπομπή «Ιχνηλάτες» (2002) με τον Δαυίδ Ναχμία σε σκηνοθεσία Στάθη Πλώτα και από το «Πορτραίτο της Πέμπτης» (1977) με τον Φρέντυ Γερμανό σε σκηνοθεσία Δάφνης Τζαφέρη. Προβάλλεται απόσπασμα της συνέντευξης που είχε δώσει ο Μενέλαος Λουντέμης στον δημοσιογράφο της ΕΡΤ Μανώλη Μαυρομμάτη αμέσως μετά την επιστροφή του στην Ελλάδα. Προβάλλονται επίσης, πλάνα από την κηδεία του το 1977.
