Ο Σταύρος Παράβας μιλάει για τη ζωή και την καλλιτεχνική του πορεία, από τις σπουδές υποκριτικής μέχρι το μουσικό θέατρο και την επιθεώρηση, αλλά και τη στροφή σε ένα κλασσικό ρεπερτόριο στα πιο ώριμα χρόνια της καριέρας του. Ο Σταύρος Παράβας έφυγε από τη ζώη στις 15 Σεπτεμβρίου 2008 και το Αρχείο ΕΡΤ προτείνει αφιέρωμα στον ίδιο με επεισόδιο της σειράς “Νυχτερινός επισκέπτης” του Άρη Σκιαδόπουλου, παραγωγής 1999.
Ο ηθοποιός Σταύρος Παράβας γεννήθηκε το 1935 με καταγωγή μικρασιατική, μεγάλωσε στα Προσφυγικά στη λεωφόρο Αλεξάνδρας και προκειμένου να βοηθήσει την οικογένειά του δούλευε από μικρός, ενώ ήδη μαθητής έπαιρνε μέρος σε θεατρικές παραστάσεις και από το 1952 μαθητεύει στον ηθοποιό Θεόδωρο Έξαρχο για να φοιτήσει λίγο μετά στη Δραματική Σχολή του Κώστα Μιχαηλίδη.
Ανεβαίνει πρώτη φορά στη σκηνή με το θίασο της κυρίας Κατερίνας στο έργο «Πρώτο Ψέμα» του Γεώργιου Ρούσσου, ενώ ακολουθούν συνεργασίες με τον Ντίνο Ηλιόπουλο και τη Βίλμα Κύρου. Η πρώτη του κινηματογραφική εμφάνιση σημειώνεται το 1960, στην ταινία «Χριστίνα» του Γιάννη Δαλιανίδη, για να ακολουθήσουν οι ταινίες ο «Σκληρός Άντρας», το «Παιδί της πιάτσας» και το «Έξυπνο πουλί», όπου υποδύεται χαρακτήρες στερεοτυπικούς του λαϊκού μάγκα. Κατά την περίοδο αυτή όμως εργάζεται και δίπλα στον Κώστα Χατζηχρήστο στο μουσικό θέατρο προσφέροντας μερικά πολύ αγαπητά στο κοινό νούμερα, όπως ο «Nτένις ο τρομερός» και ο «Ντιρλαντά». Παράλληλα στην κινηματογραφική του πορεία γύρω στα μέσα της δεκαετίας του 1960 υποδύεται τον «Φίφη» σε διάφορες ταινίες, όπως «Εμίρης και κακομοίρης» (1964), «Μπετόβεν και μπουζούκι» (1965) και «Φίφης ο ακτύπητος» (1966), έναν ομοφυλόφιλου άντρα, μια απόδοση στηριγμένη σε οπισθοδρομικά, αν και κυρίαρχα τότε, στερεότυπα και μια εικόνα καρικατούρας, η οποία όμως είχε μεγάλη επιτυχία στη συντηρητική Ελλάδα του 1960.
Στα χρόνια της δικτατορίας των Συνταγματαρχών ο Παράβας σημειώνει μεγάλη επιτυχία με τη συμμετοχή του σε παραστάσεις επιθεώρησης. Στην παράσταση «Επτά χρόνια φαγούρα» στο θέατρο «ΡΕΞ» και με αφορμή ένα νούμερο που παρουσίαζε με μια αντιδικτατορική μαντινάδα συνελήφθη από την ασφάλεια, βασανίστηκε και φυλακίστηκε στη Γυάρο μέχρι την πτώση της δικτατορίας. Ο Παράβας επέστρεψε αλλαγμένος και αυτό φάνηκε και την καριέρα του με μια στροφή στο κλασσικό και το σύγχρονο ρεπερτόριο από το οποίο ξεχωρίζουν οι ερμηνείες του στα έργα ο «Πλούτος» του Αριστοφάνη σε σκηνοθεσία Λούκα Ρονκόνι, οι «Ιππείς» του Αριστοφάνη με το Αμφιθέατρο του Σπύρου Ευαγγελάτου, οι «Εκκλησιάζουσες», οι «Ψύλλοι στ’ αφτιά» του Φεντό με τον θίασο Καλογεροπούλου, το «Μόνο ζευγάρι» με συμπρωταγωνιστή τον Νίκο Κούρκουλο, στα «Σκουπίδια», στα «Χριστούγεννα των Κουπιέλο» για να αναφέρουμε μερικά μόνο.
Ο Σταύρος Παράβας κατά τη διάρκεια της καριέρας του συνεργάστηκε με μεγάλα ονόματα του θεάτρου και του κινηματογράφου, έπαιξε σε 47 ταινίες, σε πολλές θεατρικές παραστάσεις και σε τηλεοπτικά σήριαλ («Το φάντασμα», «Τα αδέρφια», «Οικογένεια Μουσαμά»), βραβεύτηκε για το έργο του ως Πρόεδρος του Δημοτικού Περιφερειακού Θεάτρου Σερρών, αλλά και για την συνολική προσφορά του στο θέατρο.
Ο Σταύρος Παράβας έφυγε από τη ζωή στις 15 Σεπτεμβρίου 2008, και το Αρχείο ΕΡΤ προτείνει την εκπομπή:
ΝΥΧΤΕΡΙΝΟΣ ΕΠΙΣΚΕΠΤΗΣ
ΣΤΑΥΡΟΣ ΠΑΡΑΒΑΣ
Στο σπίτι του στα Τουρκοβούνια, απέναντι από το σημερινό θέατρο “Αμόρε”, ο Σταύρος Παράβας θυμάται ιστορίες από την παιδική του ηλικία, την περιοχή στην οποία μεγάλωσε, την αλλαγή του αστικού τοπίου, τα παιχνίδια της εποχής εκείνης. Στη νέα του γειτονιά υποδέχεται τον Άρη Σκιαδόπουλο, μιλάει για την επαφή που έχει τη γειτονιά που μεγάλωσε. Μιλάει για τους γονείς, τη μικρασιατική καταγωγή, τη γέννησή του σε αυτό το σπίτι. Οι δύσκολες συνθήκες μέσα στις οποίες μεγάλωσε του έδωσαν μαθήματα για τη ζωή του, το βίωμα του πολέμου τον στιγμάτισε, μιλάει για τη σχέση των βιωμάτων του με την υποκριτική του ικανότητα. Εξηγεί τις συνθήκες που τον διαμόρφωσαν κατά τη διάρκεια της κατοχής και του εμφυλίου, την εργασία στη Βαρβάκειο αγορά από παιδική ηλικία για να βοηθήσει την πολύτεκνη οικογένεια. Μεγάλωσε στην αγορά και αυτό επηρέασε τις ερμηνείες του σε ρόλους μάγκα. Πιστεύει ότι έγινε ηθοποιός επηρεασμένος και από τις μιμήσεις των αδερφών του που έβλεπαν κινηματογραφικές ταινίες, θυμάται το ποίημα που ξέχασε και δεν μπορούσε να ολοκληρώσει στην έκτη δημοτικού, έπειτα τη συμμετοχή στη χορωδία του γυμνασίου, την πρώτη αρχή που έγινε. Το 1945-1946 πηγαίνει με τη χορωδία και κάνουν σκετσάκια στα νοσοκομεία για τους τραυματίες. Περιγράφει την πρώτη επαφή με τον Κώστα Μιχαηλίδη, τη γνωριμία με τον Θόδωρο Έξαρχο και τη μελέτη για να δώσει εξετάσεις για τη σχολή του Μιχαηλίδη, όπου φοίτησε κρυφά από τους γονείς του.
Αποφοίτησε και έδωσε πέντε χρόνια στον εαυτό του να προσπαθήσει διαφορετικά θα έφευγε για την Αυστραλία μετανάστης. Μιλάει για τις δυσκολίες της εποχής για τους νέους ηθοποιούς, τη σύγκριση με τη σύγχρονη εποχή. Περιγράφει τις πρώτες εμφανίσεις σε παραστάσεις και έπειτα τους πρώτους μικρούς ρόλους. Θυμάται τη συνεργασία του με τον Ντίνο Ηλιόπουλο και την παρότρυνσή του να ασχοληθεί με την επιθεώρηση. Με δική του παρέμβαση συνεργάστηκε στη συνέχεια με τον Κώστα Χατζηχρήστο στην επιθεώρησημέχρι το 1963. Αναφέρεται στις διαφορές των ηθοποιών και στην ψυχολογία του κοινού του τότε και του τώρα. Η επιτυχία στο μουσικό θέατρο έρχεται για τον Σταύρο Παράβα με την επιθεώρηση “Ντόλτσε βίτα στην Αθήνα” δίπλα σε μεγάλους πρωταγωνιστές, όπως η Άννα Καλουτά, η Ρένα Ντορ, ο Ορέστης Μακρής, ο Αλέκος Λειβαδίτης και ο Τάκης Μηλιάδης. Ο Παράβας μιλάει για τις πιο ευτυχισμένες θεατρικές στιγμές του και υπογραμμίζει ότι η πορεία του δεν επηρεάστηκε από τις κινηματογραφικές εμφανίσεις. Σχολιάζει το γεγονός ότι δεν συμπεριλήφθηκε στο θίασο της Φίνος Φιλμ με την οποία συνεργάστηκε σε δύο ταινίες μόνο.
Ο Παράβας θυμάται με ευγνωμοσύνη τον Μίνω Βολανάκη με τον οποίο έγινε το πέρασμα σε είδη θεατρικά που αγάπησε και άλλαξε έτσι με τρόπο θετικό την πορεία του.
Μιλάει για τη σύλληψή του κατά τη διάρκεια της δικτατορίας, τη συνεργασία με τον Πυθαγόρα. Η σύλληψή του έγινε λόγω των όσων έλεγε σε παράσταση αλλά και της συναναστροφής του με προοδευτικούς ανθρώπους. Είχαν προηγηθεί παρατηρήσεις των αρχών για τα νούμερά του και ειδικά το νούμερο με τον Κουταλιανό ήταν η αφορμή για τη σύλληψη, τον πήγαν στο ΕΑΤ-ΕΣΑ και στην απομόνωση για πέντε μέρες, και έπειτα με ένα πλοίο για τη Γυάρο. Εκεί πολιτικοποιήθηκε και έγινε φίλος με τον Γιάννη Χαραλαμπόπουλο, τον Παντελή Βούλγαρη
Η Μπέτυ Αρβανίτη μιλάει για τη φιλία και τη συνεργασία της με τον Σταύρο Παράβα αλλά και για το υποκριτικό του ταλέντο.
Ο Γιάννης Χαραλαμπόπουλος μιλάει για τη γνωριμία του με τον Σταύρο Παράβα στη Γυάρο την πρώτη μέρα, τους δύο μήνες που πέρασαν μαζί εκεί, τις δημοκρατικές του αντιλήψεις και τις συζητήσεις που έκαναν, για τη σταθερή και δυνατή φιλία που τους συνδέει.
Ο Παντελής Βούλγαρης μιλάει για τη γνωριμία με τον Παράβα μετά την πτώση της δικτατορίας, θυμάται ένα βράδυ στο κέντρο που τραγουδούσε η Ρίτα Σακελαρίου, ενώ εξηγεί πώς έγιναν φίλοι και κουμπάροι. Εξαίρει τον χαρακτήρα του Παράβα, την ανθρώπινη πλευρά του, αλλά και το υποκριτικό ταλέντο που αποκαλύπτει διαρκώς μετά την στροφή του μακριά από το μουσικό θέατρο. Συνεργάστηκαν στην ταινία του Ακροπόλ και του κόστισε πολύ που δεν χόρεψε παρά μόνο τραγούδησε στην ταινία. Στο τέλος της συνέντευξης ο Σταύρος Παράβας μιλάει για την παράσταση που ανεβάζει εκείνη την περίοδο, την «Μαντάμ Σουσού» και για την παράσταση «Ο κύκλος με την κιμωλία» που προηγήθηκε, για την φιλία του με την Μπέτυ Αρβανίτη, εξηγεί τους λόγους για τους οποίους μισεί και αγαπάει την υποκριτική, το όνειρό του να επιστρέψει στην οικογένειά του στην Αγγλία.
