Η μεγάλη Ελληνίδα πεζογράφος και συγγραφέας Άλκη Ζέη γεννήθηκε στις 15 Δεκεμβρίου 1923 στην Αθήνα, σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, στη Δραματική Σχολή του Ωδείου Αθηνών και στο Κινηματογραφικό Ινστιτούτο της Μόσχας, στο τμήμα σεναριογραφίας. Εντάχθηκε στην ΕΠΟΝ και το ΕΑΜ και για δέκα χρόνια, από το 1954 μέχρι το 1964, έζησε ως πολιτική πρόσφυγας, μαζί με τον σύζυγό της Γιώργο Σεβαστίκογλου, στη Σοβιετική Ένωση και συγκεκριμένα στη Τασκένδη και στη Μόσχα. Το 1967 με τη δικτατορία των συνταγματαρχών μαζί με την οικογένειά της ξαναφεύγουν από την Ελλάδα, αυτή τη φορά για το Παρίσι. Το πρώτο της μυθιστόρημα «Το καπλάνι της βιτρίνας» (1963), έργο σχεδόν αυτοβιογραφικό, το έγραψε κατά την παραμονή της στη Μόσχα και θεωρείται κλασσικό έργο για την παιδική λογοτεχνία διεθνώς. «Ο Μεγάλος Περίπατος του Πέτρου» (1971), «Ο θείος Πλάτων» (1975), «Κοντά στις ράγες» (1977) «Η μωβ ομπρέλα» (1989), «Η Κωνσταντίνα και οι αράχνες της» (2002), «Ο ψεύτης παππούς» (2007) και «Ένα παιδί από το πουθενά» (2019), είναι μόνο μερικά από τα βιβλία της, τα οποία αγαπήθηκαν από το παιδικό και νεανικό αναγνωστικό κοινό. Μαζί με τη Ζωρζ Σαρή εισήγαγαν ένα νέο ύφος στο νεανικό μυθιστόρημα, στηριζόμενο αφενός στον άμεσο και αυτοβιογραφικό λόγο, αφετέρου στο κοινωνικό, πολιτικό και ιστορικό στοιχείο, όχι μόνο ως πλαίσιο αλλά και ως συστατικό στοιχείο της αφήγησης. Το έργο της, αλλά και η ίδια, τιμήθηκε επανειλημμένα σε Ελλάδα και εξωτερικό και τα βιβλία της μεταφράστηκαν σε 20 γλώσσες. Έφυγε από τη ζωή στις 27 Φεβρουαρίου 2020. Το Αρχείο της ΕΡΤ για την επέτειο από το θάνατο της Άλκης Ζέη, παρουσιάζει την εκπομπή:
ΑΥΤΟΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΕΣ
ΑΛΚΗ ΖΕΗ
Ο Στέφανος Ληναίος υποδέχεται γνωστές προσωπικότητες του τόπου μας, άνθρωποι των γραμμάτων, των τεχνών και των επιστημών, οι οποίοι συζητούν με έναν ηλεκτρονικό υπολογιστή, σε ένα παιχνίδι που επιδιώκει να αποκαλύψει τον χαρακτήρα των καλεσμένων. Καλεσμένη στο επεισόδιο αυτό η συγγραφέας Άλκη Ζέη.
Με αφορμή τις ερωτήσεις του ηλεκτρονικού υπολογιστή, η Άλκη Ζέη μιλάει για τον τρόπο με τον οποίο γράφει τα έργα της, την ανάγκη για επικοινωνία και επαφή με τον κόσμο, για την πατρίδα της και την ελληνικότητα που προσπάθησε να διατηρήσει παντού για εκείνη και τα παιδιά της. Εξηγεί πώς παρέμειναν ως οικογένεια ένας σφιχτός πυρήνας και ότι κατάφεραν να ζήσουν τις μετακινήσεις και τις αλλαγές με σχετική άνεση, μιλάει για τους φίλους, τους γνωστούς, τους ανθρώπους με τους οποίους πορεύεται στη ζωή. Περιγράφει την αίσθηση ευθύνης απέναντι στους δικούς της ανθρώπους, την ετοιμότητα απέναντι στις περιπέτειες της ζωής που της έτυχαν και που μπορεί να της προκύψουν ξανά. Θυμάται τη ζωή στη Ρωσία και τη Γαλλία, τα 24 χρόνια μακριά από την Ελλάδα και μιλάει για τα αυτοβιογραφικά στοιχεία που ανιχνεύονται στα έργα της. Η Άλκη Ζέη μιλάει για τη συστολή που διακρίνει την ίδια, ενώ αναδεικνύεται η απλότητα και η ευθύτητα του χαρακτήρα της, δίνοντας ειλικρινείς απαντήσεις για τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζει την καθημερινότητα και συμβουλές για τους νέους συγγραφείς.
Στην συγκεκριμένη εκπομπή μιλούν για την Άλκη Ζέη οι Μάριος Πλωρίτης, Ζώρζ Σαρή, Σοφία Ζαραμπούκα και η Διδώ Σωτηρίου, για το χαρακτήρα της, για την Άλκη Ζέη ως γυναίκα, μητέρα, συγγραφέα, φίλη και αγωνίστρια. Στο στούντιο της εκπομπής βρίσκεται ο εικαστικός Κώστας Κουνάδης που σχεδιάζει το πορτρέτο του καλεσμένου. Συμμετέχει η Χαριτίνη Καρόλου η οποία συζητάει με τον εικαστικό για το έργο του.
Σκηνοθεσία : Σούλης Γεωργιάδης
Παρουσιαστής : Στέφανος Ληναίος
Έτος παραγωγής: 1989
Σύνταξη άρθρου - τεκμηρίωση εκπομπής: Βλάσης Κομνηνός
Δείτε περισσότερα στο http://archive.ert.gr
