Ε. Χ. Γονατάς–
25 Μαρτίου 2006
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Για την επέτειο 20 ετών από το θάνατο του σημαντικού Έλληνα συγγραφέα και μεταφραστή, Επαμεινώνδα Χ. Γονατά, στις 25 Μαρτίου 2006, το Αρχείο ΕΡΤ προτείνει επεισόδιο από τη σειρά ντοκιμαντέρ Παρασκήνιο σε σκηνοθεσία της Εύας Στεφανή και αφιερωμένο στον ίδιο.
Ο συγγραφέας και μεταφραστής Επαμεινώνδας Χ. Γονατάς γεννήθηκε το 1924 στην Αθήνα, με καταγωγή από το Αϊβαλί της Μικράς Ασίας, μαθήτευσε δίπλα στον ποιητή Μίλτο Σαχτούρη, σπούδασε νομικά και εργάστηκε ως δικηγόρος. Εμφανίζεται σε ηλικία 21 ετών στα ελληνικά γράμματα με τον «Ταξιδιώτη» (1945), συνεργάστηκε με τον ποιητή Δημήτρη Παπαδίτσα στο περιοδικό «Πρώτη Ύλη» (1959-1964), ακολούθησαν η «Κρύπτη» (1959), το «Βάραθρο» (1963), οι «Αγελάδες» (1963), ο «Φιλόξενος Καρδινάλιος» (1986) και η «Προετοιμασία» (1991) όλα από τις εκδόσεις «Στιγμή».
Ο Ε. Χ. Γονατάς χαρακτηρίζεται από μια γραφή λακωνική, υπαινικτική, με βάσεις στα βιώματά του, συνδυάζοντας το ονειρικό με το στοχαστικό, την πρόζα και την ποίηση. Έγραψε μόνο έξι βιβλία και έκανε λίγες μεταφράσεις, αλλά η αυθεντικότητα της δημιουργίας του τον κατατάσσει σε μια ιδιαίτερη θέση στα ελληνικά γράμματα. Έμεινε συνειδητά αφανής, αδιαφορώντας πλήρως για τη δημοσιότητα, επιδιώκοντας την ουσία της επικοινωνίας. Έφυγε από τη ζωή στις 24 Μαρτίου 2006. Το Αρχείο ΕΡΤ για την επέτειο 20 ετών από το θάνατό του προτείνει την εκπομπή:
ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ
ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ ΤΟΥ Ε. Χ. ΓΟΝΑΤΑ
Η εκπομπή «ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ» στο επεισόδιο «ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ ΤΟΥ Ε Χ ΓΟΝΑΤΑ» ανιχνεύει με πρωτότυπο τρόπο την προσωπικότητα του λογοτέχνη Επαμεινώνδα Χ. Γονατά, παρακολουθώντας από κοντά την καθημερινή του ζωή για πέντε μήνες. Η Εύα Στεφανή καταγράφει με μοναδικό τρόπο στο σπίτι του στην Κηφισιά, τον ποιητή και πεζογράφο Επαμεινώνδα Γονατά, ο οποίος ξεναγεί τους τηλεθεατές στις αποθήκες του, στον κήπο του, που τον φροντίζει με ιδιαίτερη αγάπη, και τους συστήνει στις γάτες του, οι οποίες μπαινοβγαίνουν ανενόχλητες και ζουν αρμονικά μαζί του. Κατά τη διάρκεια της ξενάγησης, ο λογοτέχνης αναλύει τις απόψεις του για τη ζωή, την αγάπη, τη φιλία και τη λογοτεχνία και οδηγεί τους τηλεθεατές στην ανάγκη να γνωρίσουν το έργο αυτού του αυθεντικού καλλιτέχνη. Ο Ε. Χ. Γονατάς παρομοιάζει τον κήπο του με τον μικρόκοσμο της ζωής και της φαντασίας, εκεί μέσα παρατηρεί τον κύκλο της ζωής, τις ιδιαιτερότητες, τη ζωή και τον θάνατο, τις αλλαγές και την ομορφιά της απλότητας που έρχεται με διαφορετική μορφή κάθε φορά. Παρουσιάζει με ιδιαίτερη αγάπη τα λεξικά που έχει στη βιβλιοθήκη του και τα οποία προσεγγίζει με τον μοναδικό του τρόπο, αναζητά στις αποθήκες ξεχασμένα κείμενά του, έργα καλλιτεχνών, όπως έναν πίνακα του ζωγράφου Αλέξη Ακριθάκη, πορτρέτα της συζύγου του και των προγόνων του και ξετρυπώνει προσωπικές και οικογενειακές φωτογραφίες, αλλά και κείμενα όπως ένα απόσπασμα από την ποιητική συλλογή του Χορχέ Λουίς Μπόρχες “La rosa profunda” και από τους «Στοχασμούς» του Τζάκομο Λεοπάρντι. Εκφράζει την άποψή του για τη δημιουργία, τονίζοντας ότι οι καλλιτέχνες δημιουργούν για να εκφραστούν, αλλά κυρίως για να θεραπευθούν, να καθησυχάσουν την ανησυχία τους και εναντιώνεται στις επιχορηγήσεις και στα βραβεία. Η πραγματική τέχνη γίνεται με θυσίες, επιμονή, κόπο, πόνο και χρόνο, όπως εξηγεί. Ο Γονατάς μέσα από το λόγο του αποτυπώνει τη συνεχή υπαρξιακή του αγωνία και σχολιάζει την καθημερινή πραγματικότητα.
Σκηνοθεσία – Κάμερα: ΕΥΑ ΣΤΕΦΑΝΗ
Μοντάζ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΙΑΛΕΚΤΟΠΟΥΛΟΣ
Πρώτη τηλεοπτική προβολή: 1 Μαρτίου 1998
Σύνταξη άρθρου - τεκμηρίωση εκπομπής: Βλάσης Κομνηνός
Δείτε περισσότερα στο http://archive.ert.gr