Για την Ευρωπαϊκή Ημέρα Μουσικής 2026 το Αρχείο της ΕΡΤ επέλεξε να παρουσιάσει το μουσικό ντοκιμαντέρ του Λεωνίδα Αντωνόπουλου ΤΟ ΡΕΜΠΕΤΙΚΟ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ (2005)
Για την Ευρωπαϊκή Ημέρα Μουσικής 2026 το Αρχείο της ΕΡΤ επέλεξε να παρουσιάσει το μουσικό ντοκιμαντέρ του Λεωνίδα Αντωνόπουλου:
ΟΙ ΜΟΥΣΙΚΟΙ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ: ΤΟ ΡΕΜΠΕΤΙΚΟ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ (2005)
Το επεισόδιο, μέρος της γνωστής μουσικής σειράς, αναδεικνύει τη μουσική ως μέσο πολιτισμικής ανταλλαγής μεταξύ διαφορετικών λαών. Το ρεμπέτικο παρουσιάζεται όχι μόνο ως σημαντικό κομμάτι της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς, αλλά και ως ένα μουσικό είδος που ξεπερνά τα εθνικά σύνορα, προσελκύοντας αλληλεπιδράσεις και μελέτες από μουσικούς και ερευνητές από όλο τον κόσμο.
Στην εισαγωγή, ο Αντωνόπουλος εξετάζει το ρεμπέτικο ως καθρέφτη της σύγχρονης ελληνικής κοινωνίας και των ταυτοτήτων της. Το προσεγγίζει ως έκφραση πόνου και κοινωνικών εμπειριών του 20ού αιώνα, ενώ στον 21ο αιώνα θεωρεί πως λειτουργεί κυρίως ως φορέας νοσταλγίας και μνήμης. Αναφέρεται στη Μικρασιατική Καταστροφή και στην περίοδο μετά την πτώση της Χούντας, όταν το ενδιαφέρον για το ρεμπέτικο αναζωπυρώθηκε.
Στη συνέχεια προσεγγίζει το ρεμπέτικο κοινωνιολογικά, τονίζοντας τη σύνδεσή του με το κοινωνικό περιθώριο και χαρακτηρίζοντάς το ως «αυθεντική μαρτυρία της νεότερης ελληνικής ιστορίας». Υποστηρίζει ότι η μετάβαση του είδους από τους τεκέδες στα κοσμικά κέντρα συνέβαλε στην αναγνώρισή του ως σημαντικού στοιχείου της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς και στη διάδοσή του σε ξένο κοινό.
Μέσα από συνεντεύξεις και μουσικές παρουσιάσεις, ξένοι και Έλληνες μουσικοί, όπως ο Μπομπ Μπρόζμαν, ο Πάνος Σαββόπουλος, η Palio-parea και ο Ρόμπερτ Φόουλς, αναδεικνύουν τις ομοιότητες του ρεμπέτικου με τα μπλουζ, ιδιαίτερα ως προς την αυθεντικότητα, τη θεματολογία και τις κοινωνικές του ρίζες. Παρουσιάζονται επίσης μουσικά παραδείγματα που αποδεικνύουν τις κοινές καταβολές και επιρροές των δύο ειδών.
Στο τελευταίο μέρος, ο Αντωνόπουλος επισκέπτεται την Ύδρα, όπου διεξάγεται διεθνής συνάντηση φίλων του ρεμπέτικου, αναδεικνύοντας την παγκόσμια απήχηση του είδους και τον ρόλο του ως γέφυρα μεταξύ ελληνικής και τουρκικής πολιτιστικής παράδοσης. Το επεισόδιο ολοκληρώνεται με τη συγκινητική μαρτυρία της τραγουδίστριας Ρένας Στάμου, η οποία αφηγείται προσωπικές εμπειρίες από την ιστορία του ρεμπέτικου και ερμηνεύει χαρακτηριστικά τραγούδια του είδους.
