Στις 18 Μαρτίου 1926 ιδρύθηκε η Ακαδημία Αθηνών, ως χώρος όπου συναντιούνται οι Επιστήμες, τα Γράμματα και οι Καλές Τέχνες. Από την πρώτη κιόλας στιγμή, οργανώθηκε σε τρεις Τάξεις: η Τάξη των Θετικών Επιστημών με Μαθηματικά, Φυσική, Χημεία και Ιατρική· η Τάξη των Γραμμάτων και των Καλών Τεχνών, που περιλάμβανε Πεζογραφία, Ποίηση, Μουσική, Εικαστικές Τέχνες, Φιλολογία, Αρχαιολογία και Ιστορία· και η Τάξη των Ηθικών και Πολιτικών Επιστημών, όπου συναντούσε κανείς Θεολογία, Φιλοσοφία, Νομική, Πολιτικές και Οικονομικές Επιστήμες. Την ίδια χρονιά, διορίστηκαν και τα πρώτα μέλη της, σηματοδοτώντας την έναρξη μιας νέας εποχής για την ελληνική πνευματική ζωή.
Για την επέτειο 100 χρόνων από την ίδρυση της Ακαδημίας, το Αρχείο της ΕΡΤ προτείνει επεισόδιο της σειράς:ΕΝΑ ΚΤΙΡΙΟ ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ
Στο επεισόδιο του πολιτιστικού ντοκιμαντέρ για τα νεοκλασικά δημόσια κτίρια της Αθήνας παρουσιάζεται η Ακαδημία Αθηνών. Αναδεικνύονται οι ιδρυτικοί σκοποί και κανονισμοί της, σημαντικά ιστορικά πρόσωπα, το νεοκλασικό κτίριο και η σημασία της στον πολιτισμό, την επιστήμη και την κοινωνία.
Μιλούν ο ακαδημαϊκός Χρύσανθος Χρήστου, η ποιήτρια Κική Δημουλά, ο πολιτικός μηχανικός Χρήστος Δήμου, ο σύμβουλος Ιωάννης Σκαρέτζος και η Ειρήνη Τσούρη από τη Βιβλιοθήκη της Ακαδημίας. Παράλληλα, προβάλλονται πλάνα από το κτίριο, τον περιβάλλοντα χώρο και τις αίθουσες.
Το επεισόδιο ξεκινά με εξωτερικά πλάνα και πληροφορίες για την ίδρυση, την ιστορία και τη διεθνή αναγνώριση της Ακαδημίας, ενώ αναφέρονται πρόσωπα όπως ο ευεργέτης Σίμων Σίνας, ο αρχιτέκτονας Θεόφιλος Χάνσεν και ο ελληνιστής Φρειδερίκος Θείρσιος.
Ο Χρύσανθος Χρήστου μιλά για τη διάχυση της γνώσης και την αρχιτεκτονική του κτιρίου, η Κική Δημουλά αναφέρεται στις αξίες και το καταστατικό της Ακαδημίας, τονίζοντας ότι «Δεν κάνει πολιτική η Ακαδημία». Παρουσιάζονται τα αετώματα, οι κίονες, τα αγάλματα του Λεωνίδα Δρόση και οι εικονογραφικές παραστάσεις των τοίχων, με έμφαση στον Προμηθέα. Ο Χρήστος Δήμου αναλύει την έμπνευση από την Αρχαία Ακαδημία και τη σημασία της ελεύθερης πρόσβασης στον κήπο και τις αίθουσες. Στο τέλος, παρουσιάζονται οι συλλογές τέχνης, οι πτέρυγες του κτιρίου, η ιστορία της παράδοσής του στον Χαρίλαο Τρικούπη, η περίοδος αδράνειας 40 ετών και τα σημερινά εξειδικευμένα επιστημονικά κέντρα.
Σκηνοθετική επιμέλεια : Ανδρέας Αντωνιάδης
Κείμενα-έρευνα : Ξένια Στεφανοπούλου
Αφήγηση: Αλέκος Δραγώνας
Τεκμηρίωση υλικού και συγγραφή άρθρου: Νίκος Βογιατζής
