Καλοκαιρινές εικόνες του Μεσοπολέμου, Ιούνιος 1936–
1939

Το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει ένα μοναδικό κινηματογραφικό ντοκουμέντο. Σπάνια κινηματογραφικά βωβά πλάνα καταγράφουν όψεις καθημερινής ζωής του Μεσοπολέμου που σχετίζονται με τα θερινά μπάνια. Βουτιές στην παιδική πισίνα της πλατείας Κουμουνδούρου, τα θερινά μπάνια στη θάλασσα και τα ιαματικά λουτρά της Υπάτης, δίνουν την ατμόσφαιρα της κοινωνικής ζωής κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, στα μέσα της δεκαετίας του 1930, όπως καταγράφεται από τον κινηματογραφικό φακό. Παραγωγή: ΕΡΤ ΑΕ, Διεύθυνση Μουσείου-Αρχείου 2007.
Αναλυτικά Share

Το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει ένα μοναδικό κινηματογραφικό ντοκουμέντο. Σπάνια κινηματογραφικά βωβά πλάνα καταγράφουν όψεις καθημερινής ζωής του Μεσοπολέμου που σχετίζονται με τα θερινά μπάνια. Βουτιές στην “πισίνα” της πλατείας Κουμουνδούρου, τα θερινά μπάνια στη θάλασσα και τα ιαματικά λουτρά της Υπάτης, δίνουν την ατμόσφαιρα της κοινωνικής ζωής κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, στα μέσα της δεκαετίας του 1930, όπως καταγράφεται από τον κινηματογραφικό φακό.

ΕΙΚΟΝΕΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΖΩΗΣ ΤΟΥ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟΥ
ΘΕΡΙΝΑ ΜΠΑΝΙΑ

IC 0000803160

Παρακολουθούμε αρχικά πλάνα στην πλατεία Κουμουνδούρου επί της οδού Πειραιώς. Νεαρά αγόρια και κορίτσια κοιτούν το φακό κρατώντας στα χέρια τους ενδεικτικά του σχολείου. Μπροστά τους αγόρια κάνουν βουτιές στη μικρή στέρνα της πλατείας, απολαμβάνοντας το νερό στην παιδική πισίνα. Τη δεκαετία του ’30 ο Δήμος Αθηναίων είχε δημιουργήσει παιδικές δεξαμενές σε διάφορες γειτονιές της Αθήνας (Άγιος Παντελεήμονας, Κουκάκι, Λεωφόρο Αλεξάνδρας κ.ά) για παιδιά από φτωχές οικογένειες και παιδιά προσφύγων που δεν είχαν τη δυνατότητα να πάνε διακοπές. Το 1935, οπότε έγινε ανάπλαση ολόκληρης της πλατείας Κουμουνδούρου, διαμορφώθηκε μία κυκλική πισίνα πλάι σε ανθόκηπους και δεντρύλλια. Η θαυμάσια στρογγυλή δεξαμενή η οποία κτίστηκε στη θέση παλιού σιντριβανιού, διέθετε υπόγεια αποδυτήρια και χώρους ανάπαυσης. Το καλοκαίρι, η πισίνα γέμιζε με θαλασσινό νερό που μεταφερόταν μέσω ιδιαίτερου συστήματος σωληνώσεων. Όλα τα παιδιά των γύρω συνοικιών Μεταξουργείο, Ψυρρή κ.ά, βουτούσαν μέσα με φωνές και αλαλαγμούς. Μάλιστα, υπήρχε πρόγραμμα που ξεκινούσε τον Ιούνιο και το μπάνιο επιτρεπόταν το πρωί από 8-12 και το απόγευμα από 3-7. Στο ενδιάμεσο διάστημα η πισίνα καθαριζόταν από υπαλλήλους του Δήμου. Σε συνεργασία με το ΠΙΚΠΑ εφαρμόστηκε ένα είδος ελέγχου της υγιεινής τους κατάστασης με δελτία υγείας που χορηγούνταν μετά από εξέταση στο Υγειονομικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων. Στο δίκτυο κολυμβητικών δεξαμενών απολάμβαναν το μπάνιο τους παιδιά ηλικίας 6-12 ετών. Μετά το μπάνιο ακολουθούσε φαγητό. Εθελόντριες μοίραζαν στα παιδιά μικρά σάντουιτς, ψωμί με τυρί.

Στη συνέχεια, ο φακός καταγράφει τα θαλασσινά μπάνια των Αθηναίων σε παραλία της Αττικής, όπου  οι λουόμενοι απολαμβάνουν τη θάλασσα και τον ήλιο. Ήδη από την προηγούμενη δεκαετία του ’20 είχαν καθιερωθεί τα περίφημα μπαιν-μιξτ (“bains mixtes”) σε παραλίες της Αττικής, στα νότια προάστια της Αθήνας, τα μεικτά θαλάσσια μπάνια ανδρών και γυναικών. Οι λουόμενοι κατευθύνονταν μαζικότερα πια στον Άλιμο, στη Βουλιαγμένη τη Βούλα και φυσικά τη Γλυφάδα και τα παραθαλάσσια αυτά σημεία της Αθήνας άρχισαν να γίνονται ολοένα και πιο κοσμικά.

Εκτός από το θαλάσσιο μπάνιο είχε αρχίσει να διαδίδεται πιο έντονα η συνήθεια των ιαματικών λουτρών για θεραπευτικούς λόγους. Ακολουθούν πλάνα από την κοιλάδα του Σπερχειού, όπου η αστική κοινωνία του Μεσοπολέμου απολαμβάνει τα ιαματικά λουτρά στην περιοχή της Υπάτης, της φημισμένης λουτρόπολης. Πανοραμικές λήψεις των κτηρίων, του Υδροθεραπευτηρίου, του περιβάλλοντος χώρου, του κήπου. Οι επισκέπτες κάνουν περιπάτους, απολαμβάνοντας τις ανέσεις των εγκαταστάσεων των λουτρών. Βλέπουμε επίσης εικόνες παραθεριστών να κάθονται σε τραπεζάκια και καρέκλες μπροστά από το ξενοδοχείο. 

Το πρωτότυπο κινηματογραφικό βωβό αρχειακό υλικό συντηρήθηκε και αποκαταστάθηκε από τη Διεύθυνση Αρχείου της ΕΡΤ. Το 2007 το Αρχείο της ΕΡΤ επιμελήθηκε την παραγωγή της συγκεκριμένης ταινίας-βίντεο προκειμένου να προβληθεί στο 30o Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας και την ίδια χρονιά στο Τελλόγλειο Ίδρυμα στο πλαίσιο εκδηλώσεων της ΔΕΘ.

Παραγωγή: ΕΡΤ ΑΕ, Διεύθυνση Μουσείου-Αρχείου 2007

Πηγές: https://www.taathinaika.gr/oi-laikes-paidikes-pisines-stis-geitonies-ton-athinon/

Δείτε περισσότερα στο https://archive.ert.gr

Συντάκτης: Κωνσταντίνα Τασιοπούλου

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ